Süni intellekt iş yerlərini əlindən alır: ABŞ-da bir neçə texnologiya şirkəti ixtisarları elan etdi

Mənbə: Qlobal Bazar Yayımı

Süni intellekt (AI) ABŞ şirkətlərinə daha dərindən nüfuz etdikcə, qızğın mübahisələr doğuran bir mövzu gündəmə gəlir: AI pessimistlərin qorxduğu kimi kütləvi iş yerlərinin itirilməsinə səbəb olacaq, yoxsa optimistlərin ümid etdiyi kimi işçiləri daha mənalı işlərlə məşğul olmağa azad edəcək?

Bəzi ilkin əlamətlər göstərir ki, “qiyamət proqnozları” bəlkə də əsassız deyil. Yalnız cümə axşamı günorta, iş mühitindəki dəyişikliklərə uyğun olaraq ən azı üç listə olunan şirkət böyük ixtisar planlarını açıqladı.

Freelans iqtisadiyyat platforması Upwork işçilərinin təxminən dörddə birini ixtisar edəcəyini açıqladı. Şirkətin baş direktoru Hayden Brown işçilərə açıq məktubunda yazdı: “AI məhsul və mühəndislik komandalarının daha kiçik miqyasda, fərqli resurslarla, bənzərsiz təsir gücü yaratmasına imkan verir.”

Brown əlavə etdi ki, “iki pizza komandası artıq tarixdir”. Bu, Amazon.com-un “komanda ölçüsü iki pizzayla doyacaq qədər olmalıdır” prinsipinə istinad kimi görünür. Upwork üçün isə belə ölçü hələ də həddindən artıq böyükdür: “Şirkət hazırda redundant işləri birləşdirir və iş axınlarını sıxlaşdırır ki, keçid məqamları azalsın.”

Kibertəhlükəsizlik şirkəti Cloudflare cümə axşamı açıqladı ki, 1,100-dən çox işçini ixtisar edəcək. Onların ən son illik hesabatında göstərilən ümumi işçi sayına əsasən bu ixtisar təxminən 20%-ə bərabərdir.

“Yalnız son üç ayda Cloudflare-də AI istifadəsi 600%-dən çox artıb,” həmtəsisçi Matthew Prince və Michelle Zatlyn işçilərə açıq məktubunda yazdı. “Mühəndislik, insan resursları, maliyyə, marketinq — şirkətin bütün şöbələrində işçilər hər gün minlərlə AI agent söhbəti ilə işləri tamamlayırlar.”

Agent AI insan göstərişləri olmadan öz-özünə tapşırıqları yerinə yetirə bilir və bu yeni dünyada şirkət bundan “müştərilərə çatdırılan dəyəri əhəmiyyətli dərəcədə artırmaq” üçün istifadə etmək istəyir.

Sonda, arxaofis proqram təminatı tərtibatçısı Bill Holdings sənəddə maksimum 30% ixtisar planını açıqladı.

“Biz şirkətin transformasiyasına ciddi şəkildə başlayırıq — məqsədimiz nəhayət AI əsaslı end-to-end şirkətə çevrilməkdir və iş tərzimizi tez bir zamanda yenidən formalaşdırırıq,” baş direktor Rene Lacerte maliyyə zəng konfransında qeyd etdi.

Onun sözlərinə görə, müştərilər “Bill-ə qoşulanda təkcə proqram təminatı əldə etmirlər, onlar öz maliyyə arxa planının idarə olunması və öyrənilməsi üçün mütəxəssis AI komandası da əldə edirlər.”

Bununla yanaşı, şirkət press-relizdə bildirib ki, Direktorlar Şurası yeni 1 milyard dollarlıq səhm geri alma planını təsdiqləyib.

Bu dalğanı elan etməzdən əvvəl kriptovalyuta brokeri Coinbase Global həftənin əvvəlində AI strategiyasının bir hissəsi olaraq işçilərinin 14%-ni ixtisar edəcəyini açıqladı. Ötən ayın sonunda Meta Platforms da eyni zamanda AI sahəsində yatırımlarını artırarkən işçilərinin 10%-ni ixtisar edəcəyini təsdiqlədi. Bu ayın əvvəlində 40%-dən çox ixtisar planını ilk dəfə elan edən Block (XYZ) cümə axşamı bildirdi ki, daha sıx təşkilati struktur artıq effektiv nəticələr verib.

“Texnologiya şirkətləri hələ də kütləvi ixtisarlar elan etməyə davam edir, ixtisarların miqyası bütün sahələrdə liderdir,” iş eksperti və Challenger, Gray & Christmas şirkətinin baş gəlir direktoru Andy Challenger bloq yazısında qeyd edib.

O əlavə edib: “Konkret iş yerlərinin AI ilə əvəzlənib-əvəzlənməməsindən asılı olmayaraq, bu vəzifələr üçün ayrılmış büdcə artıq AI-ə sərf edilir.”

Challenger-in məlumatına görə, aprel ayına qədər bütün illik ixtisar planlarında AI-nin payı təxminən 16% olub; mart ayında isə bu göstərici 13% idi. Bloqda qeyd olunur ki, AI ixtisar elanlarının arxasında üçüncü ən böyük faktora çevrilib.

Bazar son dövrdə yayılan bu elanlara müxtəlif reaksiya verib. Block fevralda ixtisar xəbərini açıqladıqdan sonra, növbəti ticarət günündə şirkətin səhmləri 17% bahalaşdı. Cümə axşamı ticarətdən sonra, şirkət AI-in səmərəlilik artımının güclü maliyyə nəticələri üçün səbəb olduğunu bildirərək səhmlərini yenidən 8% artırdı.

Ancaq Cloudflare ixtisar elan etdikdən sonra, səhmləri ticarətdən sonra 19% ucuzlaşdı. Upwork-un səhmləri 18% azalıb, Bill Holdings-in səhmləri isə 7%-dən çox artıb. Bu üç şirkət eyni zamanda nəticələrini açıqlayıblar, səhmlərdəki kəskin dəyişiklər bir neçə faktorun qarşılıqlı təsiri ilə izah oluna bilər.

AI bu ixtisar dalğasının əsas səbəbi olub-olmaması hələ məlum deyil. Block-un elanından sonra bəzi tənqidçilər şirkətdə illərdir həddindən artıq işçilərin qəbul edildiyini və AI texnologiyasının yenilənməsini sadəcə bəhanə kimi istifadə edib-etmədiyini sorğulayıblar. Şirkətin baş direktoru Jack Dorsey isə həmin vaxt bunu təkzib etmişdi.

Bu addımların uzun müddət effektli olması hələ də müşahidə tələb edir. Coinbase-in son açıqlaması bəzi sosial media istifadəçilərinin narazılığını doğurdu: AI ilə dəstəklə, texniki bacarıqları olmayan işçilərin proqramlaşdırmaya cəlb edilməsi həqiqətən yaxşı bir fikir olub-olmadığı sorğulanır.

Block-un biznes rəhbəri Owen Jennings müsahibə zamanı dedi ki, bu fintex şirkətində artıq bütün işçilər AI-dən istifadə edirlər, lakin “istehsal mühitində edilən istənilən dəyişiklik son nəticədə proqram təminatı mühəndisliyi komandasının yoxlamasından keçməlidir.”