SpaceX və xAI-nin birləşməsi OpenAI üçün təhdidi artırır

Son üç ilin böyük bir hissəsində, Elon Musk-ın sahibi olduğu süni intellekt şirkəti xAI, OpenAI də daxil olmaqla ən qabaqcıl AI laboratoriyalarına meydan oxumağa çalışıb. OpenAI, Musk-ın birgə təsis etdiyi, lakin sonradan münasibətləri pozulan şirkətdir. Lakin, əldə olunan nəticələr birmənalı deyil: xAI-nin əsas məhsulu olan söhbət botu Grok tez-tez antisemit bəyanatlar və seksual xarakterli şəkillər yaratdığı üçün manşetlərə çıxıb və bu neqativ hadisələr onun texniki səviyyədə əldə etdiyi nailiyyətləri kölgədə qoyub.

Hazırda Musk, ən uğurlu kommersiya təşkilatlarından biri vasitəsilə daha güclü AI sistemləri qurmaq üçün səylərinə böyük güc verməyə çalışır. Fevralın 2-də o, xAI-nin SpaceX ilə birləşəcəyini və 1,25 trilyon dollar dəyərində yeni bir şirkət qurulacağını elan etdi. Bu birləşmə xAI-yə daha çox hesablama gücü, istedad və məlumat əldə etməyə kömək edə bilər – bunlar AI inkişafının “müqəddəs üçlüyü” hesab olunur.

Digər AI startapları kimi, xAI süni intellekt modelləri yaratmaq üçün məlumat mərkəzləri, çip və digər investisiyalarda sürətlə pul xərcləyir, aylıq təxminən 1 milyard dollar. Bu prosesdə, şirkət artıq 5 milyard dollar korporativ borc götürüb ki, bu da gənc bir startap üçün olduqca böyük rəqəmdir. Lakin, onun AI infrastrukturunun miqyası hələ də OpenAI-dən xeyli kiçikdir; OpenAI artıq məlumat mərkəzləri və çiplərə 1,4 trilyon dollardan çox sərmayə qoymağı planlaşdırır.

Musk bildirib ki, SpaceX-in məqsədi məlumat mərkəzlərini kosmosa yerləşdirməkdir. Bu, elmi fantastika səciyyəli bir ambisiyadır və xAI-nin istifadə edə biləcəyi hesablama gücünü əhəmiyyətli dərəcədə artıra bilər. “Uzunmüddətli perspektivdə, kosmik süni intellekt (orbital AI) açıq şəkildə miqyasın artırılmasının yeganə yoludur,” – Musk bu həftə bildirib. Bu layihələr reallaşsa və ya nə vaxt həyata keçirilsə də, SpaceX həmçinin xAI-nin yerüstü hesablama gücü ehtiyaclarını ödəməyə kömək edə bilər.

Bu raket istehsalçısı şirkətin xeyli sağlam maliyyə balansı var və belə investisiyaları dəstəkləmək gücündədir, həmçinin xAI-nin mənfəət və zərər göstəricilərini Wall Street üçün daha cəlbedici edə bilər. Ən önəmlisi, bu kosmik şirkət bu il IPO keçirməyi planlaşdırır ki, bu da xAI-yə daha çox kapital gətirəcək və eyni zamanda IPO planları quran rəqibləri OpenAI və Anthropic-ə ciddi rəqabət yaradacaq.

Buttonwood Funds-un təsisçi tərəfdaşı və eyni zamanda SpaceX və xAI səhmdarı olan Cozef Alania (Joseph Alagna) bildirib: “Bu birləşmə onlara nəhəng miqdarda kapital gətirəcək, məbləğ çox güman ki, onların xüsusi şirkət olaraq öz gücləri ilə toplaya biləcəklərindən daha çox olacaq.”

Nationwide Funds Group-un baş bazar strategiyası üzrə mütəxəssisi Mark Hakett (Mark Hackett) bildirib ki, bu yeni birləşmiş şirkət “ən azı ilkin mərhələdə, sırf bir süni intellekt şirkəti deyil, kosmos mövzusunda investisiya obyekti kimi qəbul ediləcək.” O deyib: “Onun cəlb edə biləcəyi investorlar dairəsi sırf AI şirkətlərindən daha genişdir.”

Birləşmiş yeni şirkətin IPO-su, eyni zamanda qabaqcıl generativ AI sahəsinə investisiya etmək istəyən, lakin uyğun imkan tapmayan bazar vəsaitini cəlb edə bilər və bununla da OpenAI-nin IPO-sunun təsirini müəyyən qədər zəiflədə bilər. Bununla yanaşı, AI tədqiqatçıları doqquzrəqəmli maaş paketləri əldə edə bildiyi son dərəcə rəqabətli bir bazarda, IPO xAI-nin yeni istedadlar cəlb etmə və mövcud işçiləri saxlama qabiliyyətini artıra bilər.

Musk-ın digər şirkətləri kimi, xAI də artıq uzun iş saatları və həddindən artıq yorğun işçi mühiti ilə bağlı reputasiyaya sahibdir. Uzun müddətdir ki, işçilər internetdə bir növbədə 30 saatdan çox işlədiklərini, hətta birbaşa ofisdə yatdıqlarını qeyd edirlər. Keçmiş xAI işçisi Benjamin De Kraker X platformasında belə yazıb: “Əgər siz işçilərin kimin daha çox yorulduğunu, kimin daha az yatdığını müqayisə etdiyi bir şirkət mühiti qurursunuzsa, bu, zərər verir. Bir çox xAI işçisi belədir, bəziləri hətta evə sürərkən o qədər yorulurlar ki, ayıq qala bilmədiklərini yazırlar.”

Lakin, xAI-nin iştirak etdiyi bazar, Musk-ın digər bir çox şirkətindən (xüsusilə onların ilkin mərhələsində) daha sıx rəqabətlidir. Onun 11 təsisçi üzvündən (Musk özü istisna olmaqla) artıq 3-ü ayrılıb. Bundan əlavə, baş maliyyə direktoru və baş hüquq məsləhətçisi də daxil olmaqla bir neçə əsas rəhbər vəzifəli şəxs şirkəti tərk edib. Keçmiş baş maliyyə direktoru Mike Liberatore cəmi bir neçə ay işlədikdən sonra ötən il istefa verərək rəqib OpenAI-yə keçib.

İşçi həddindən artıq yüklənməsi ilə bağlı narahatlıqlar hələ də qalmaqdadır, lakin indi xAI, tezliklə IPO-ya çıxacaq bir şirkət və böyük gəlir potensialı olan səhm opsionları ilə yeni və mövcud işçiləri cəlb edib motivasiya edə bilər. Üstəlik, xAI indi arxasında böyük bir güc – raket və peykləri kosmosa çıxara bilən və geniş hörmət qazanmış SpaceX-i görür.

Sonda, SpaceX xAI-yə dəyərli bir məlumat ötürmə kanalı da təqdim edə bilər. Onun peyk internet xidməti “Starlink” yaxınlarda məxfilik siyasətini yeniləyərək, model təlimi məqsədi ilə istifadəçilərin şəxsi məlumatlarını, o cümlədən maliyyə və coğrafi məlumatları, eləcə də e-poçt və sosial mediada yüklənmiş istənilən faylları toplaya biləcəyini açıq şəkildə göstərib. Siyasət həmçinin, Starlink-in birləşdiyi istənilən şirkətlə (məsələn, xAI ilə) bu cür məlumatları paylaşa biləcəyini müəyyən edir.

Hər hansı bir yeni məlumat xAI üçün xoş qarşılanacaq. İndiyədək Musk-ın sahibi olduğu X sosial platforması onun Grok söhbət botunun əsas təlim məlumat mənbəyi olub. Müqayisə üçün, OpenAI və Alphabet-ə məxsus Google kimi rəqiblər artıq nəşriyyat və platformalardan məzmun almaq üçün lisenziya müqavilələri bağlayıblar.

SpaceX-lə birləşmədən asılı olmayaraq, Musk-ın AI startapı hələ də bir sıra ciddi problemlərlə üz-üzədir, o cümlədən mübahisəli brend imici və Grok-un cinsi xarakterli şəkillər yaydığı üçün getdikcə daha ciddi tənzimləyici nəzarətə məruz qalması. Potensial AI köpüyü ilə bağlı bazarın davamlı narahatlığı, birləşmiş şirkətin IPO-sundan sonra onun üçün maneə yarada bilər. Bundan əlavə, AI model istehsalçıları arasında rəqabət hələ də çox sərtdir.

OpenAI və Anthropic də daxil olmaqla ən qabaqcıl AI startapları, qlobal AI yarışında liderliyini qorumaq üçün artıq böyük texnologiya şirkətləri ilə sıx ittifaqlar qurublar. Musk-ın strategiyası isə öz kommersiya imperiyası daxilində xAI üçün bu modeli təkrarlamaq kimi görünür.

“Heç vaxt Elon Musk-ı qiymətləndirməyin,” – Alania bildirib, – “Mən həqiqətən düşünürəm ki, onun hələ gizli planları var.”

Redaktor: Liu Mingliang