Ethereum qurucusu Vitalik Buterin DAO-larla bağlı diqqətçəkən tənqidlər etdi! Ətraflı məlumat burada

Ethereum-un qurucusu Vitalik Buterin kripto ekosistemində hazırda fəaliyyət göstərən mərkəzsiz avtonom təşkilatların (DAO) fəaliyyəti ilə bağlı diqqətəlayiq tənqidlər irəli sürüb. Məqaləsində Buterin bildirir ki, hazırda mövcud olan bir çox DAO-lar ilkin baxışlarından uzaqlaşıb və “fərqli və daha yaxşı DAO dizaynları”nın yenidən düşünülməsinə və qurulmasına ehtiyac var.

Buterin xatırladıb ki, DAO konsepsiyası Ethereum-un ilk dövrlərində mərkəzsizləşmə üçün güclü ilhamla yaranmışdı, lakin bu gün bir çox strukturlar “token səsverməsi ilə idarə olunan xəzinəyə” çevrilib. Bu modelin texniki cəhətdən işləyə biləcəyini qəbul edən Buterin vurğulayıb ki, bu model səmərəsizdir, manipulyasiyaya açıqdır və insan siyasətinin yaratdığı əsas problemləri həll etməkdə yetərsizdir.

Tanınmış proqramçının fikrincə, DAO-lar hələ də oracle dizaynının yaxşılaşdırılması, on-chain mübahisələrin həlli, əsas siyahıların idarə edilməsi, qısa müddətli əməkdaşlıqların sürətlə başladılması və əsas komanda ayrıldıqdan sonra uzunmüddətli layihələrin davam etdirilməsi kimi sahələrdə kritik infrastruktur rolunu oynayır. O bildirib ki, problem iştirak motivasiyasının çatışmazlığında deyil, idarəetmə və sistem dizaynındakı, o cümlədən oracle ilə bağlı çatışmazlıqlardadır.

Buterin idarəetmə çərçivəsi üçün “konkav və konveks problemlər” yanaşmasını təklif edərək bildirib ki, hər bir problem fərqli idarəetmə strukturu tələb edir. Konsensus və davamlılığın vacib olduğu hallarda geniş iştirak və manipulyasiyaya qarşı davamlılıq ön planda olmalıdır; sürətli və aydın qərarların lazım olduğu ssenarilərdə isə liderlik əsas rol oynayır, lakin balansı qorumaq üçün mərkəzsiz mexanizmlər də qalmalıdır.

Buterin əlavə edib ki, DAO-ların həqiqətən funksional ola bilməsi üçün məxfilik və qərar yorğunluğu problemləri həll olunmalıdır və bu prosesdə sıfır-bilik sübutları (ZK), çox tərəfli hesablama, süni intellekt və konsensus əsaslı ünsiyyət vasitələrindən istifadə etmək olar. O, xüsusilə vurğulayıb ki, süni intellekt insan qərarlarını əvəz etməməli, onları dəstəkləyən bir vasitə olmalıdır.

Sonda Buterin qeyd edib ki, gələcək DAO dizaynlarında idarəetmə mexanizmləri, məxfilik texnologiyaları və ünsiyyət layları əsas komponentlər kimi qəbul edilməlidir, köməkçi modullar kimi yox, beləliklə Ethereum-un aşağı qatlarda olan mərkəzsizliyi yuxarı qat tətbiqlərində də qorunub saxlanıla bilər.