EU sẽ trao quyền quản lý tập trung về tiền mã hóa cho ESMA

Ủy ban châu Âu được cho là đang soạn thảo các quy định mới nhằm trao cho ESMA quyền giám sát lớn hơn đối với các công ty tiền mã hóa, thay vì để các cơ quan quản lý địa phương đảm nhiệm.

Theo một báo cáo của Financial Times, các nhà lập pháp EU muốn chuyển giao quyền giám sát tiền mã hóa từ các cơ quan quốc gia sang Cơ quan Chứng khoán và Thị trường châu Âu (ESMA). Động thái này nằm trong một đề xuất nhằm trao cho cơ quan quản lý thị trường EU quyền giám sát trực tiếp các sàn giao dịch chứng khoán, các công ty tiền mã hóa và các tổ chức thanh toán bù trừ.

Chủ tịch ESMA, Verena Ross cho biết Ủy ban châu Âu hiện đang soạn thảo cải cách quy định này nhằm làm cho việc giám sát quy định trở nên đồng bộ hơn giữa các thị trường vốn tại châu Âu. Trước đây, EU đã từng đề xuất đưa ESMA trở thành cơ quan giám sát chính các công ty tiền mã hóa khi MiCA lần đầu được xây dựng, tuy nhiên điều này vẫn chưa được thực hiện đầy đủ.

Kế hoạch đưa ESMA trở thành cơ quan quản lý duy nhất về tiền mã hóa tại EU đã vấp phải sự phản đối từ các quốc gia nhỏ hơn với chương trình nghị sự tiền mã hóa đang phát triển, như Luxembourg và Malta. Đặc biệt, Malta đã tích cực cấp phép cho các nhà cung cấp dịch vụ tài sản tiền mã hóa.

Tính đến tháng 7 năm 2025, Malta đã cấp ít nhất năm giấy phép CASP theo khuôn khổ quy định MiCA, bao gồm giấy phép cho các sàn giao dịch tiền mã hóa lớn như Crypto.com và OKX. Năm giấy phép này nằm trong số những giấy phép đầu tiên ở châu Âu được cấp theo khuôn khổ MiCA mới, khiến Malta trở thành một trong những quốc gia tiên phong áp dụng khung pháp lý toàn diện về tài sản tiền mã hóa của EU.

Trên thực tế, ESMA đã từng chỉ trích quy trình phê duyệt giấy phép của Malta đối với các công ty tiền mã hóa. Vào tháng 7, cơ quan tài chính EU đã cáo buộc rằng “một số lĩnh vực rủi ro chưa được đánh giá đầy đủ trong quá trình cấp phép” đối với một công ty không được nêu tên đã nhận được giấy phép từ các cơ quan chức năng Malta.

“Điều này cũng có nghĩa là mọi người phải xây dựng các nguồn lực và chuyên môn mới cụ thể tới 27 lần ở các cơ quan giám sát quốc gia khác nhau, trong khi điều này có thể được thực hiện hiệu quả hơn chỉ một lần ở cấp độ châu Âu,” Ross nói với Financial Times.

Tại sao việc ESMA nắm quyền lại gây tranh cãi

Được thành lập vào năm 2011, ESMA ra đời với hy vọng cải thiện sự hài hòa của các quy tắc thị trường trên toàn EU. Tuy nhiên, hầu hết các hoạt động thị trường tài chính trong khu vực vẫn nằm dưới sự giám sát của 27 cơ quan quốc gia riêng biệt.

Ross cho biết cơ quan giám sát EU đã “cố gắng trong một thời gian dài với liên minh thị trường vốn và các sáng kiến khác để xây dựng một thị trường vốn hiệu quả hơn.” Dù đã nỗ lực, nhưng đến nay vẫn chưa thể thực hiện các biện pháp để đặt tất cả các thị trường EU dưới một mái nhà chung vì mỗi khu vực có cấu trúc thị trường rất khác nhau.

Không phải ai cũng đồng ý rằng ESMA nên có toàn quyền kiểm soát các thị trường EU khác nhau, đặc biệt là đối với các thị trường tiền mã hóa mới nổi. Một số quốc gia EU nhỏ hơn, bao gồm Luxembourg, Malta và Ireland, đã phản đối việc trao thêm quyền lực cho ESMA, cho rằng điều này có thể đe dọa các lĩnh vực tài chính đã phát triển vững mạnh của họ.

Chưa kể, đối với ngành công nghiệp tiền mã hóa đang phát triển, việc để ESMA đứng đầu giám sát các nhà cung cấp dịch vụ tài sản tiền mã hóa có thể tạo ra một hệ thống cứng nhắc, “một khuôn cho tất cả”, kìm hãm đổi mới và tập trung quá nhiều quyền lực vào một cơ quan duy nhất.

Người đứng đầu cơ quan giám sát tài chính Luxembourg, Commission de Surveillance du Secteur Financier (CSSF), Claude Marx đã cảnh báo rằng việc đặt tất cả các quỹ đầu tư EU dưới sự giám sát của ESMA sẽ có nguy cơ tạo ra một “quái vật” trong một tổ chức mà ông cho là “cực kỳ phức tạp”.

“Đó là một ảo tưởng khi Ủy ban châu Âu muốn thúc đẩy một cơ quan giám sát duy nhất. Ủy ban châu Âu luôn khẳng định họ không có một ý tưởng cố định nào về việc có một SEC châu Âu,” Marx nói, ám chỉ đến cơ quan giám sát tài chính Hoa Kỳ.