4 phiên tăng liên tiếp! Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ ngắn hạn ghi nhận mức tăng nhanh nhất kể từ năm 2022, thị trường đặt cược vào việc Fed sẽ tăng lãi suất

Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ ngắn hạn đã ghi nhận mức tăng mạnh nhất trong bốn phiên giao dịch kể từ chu kỳ tăng lãi suất năm 2022, khi thị trường đang điều chỉnh lại kỳ vọng về chính sách của Fed — đặt cược rằng lãi suất sẽ cao hơn và kéo dài hơn.

Vào thứ Năm, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 2 năm, loại nhạy cảm nhất với chính sách của Fed, đã tăng lên 4,862%, tích lũy tăng 38,8 điểm cơ bản trong bốn phiên giao dịch vừa qua (không tính ngày nghỉ Lễ Cựu chiến binh thứ Tư), đánh dấu mức tăng trong bốn ngày lớn nhất kể từ 15 tháng 6 năm 2022.

Đồng thời, lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm cũng vượt ngưỡng tâm lý then chốt 5,10%, gây áp lực lên chứng khoán Mỹ.

Ngòi nổ cho đợt bán tháo lần này đã liên tiếp được kích hoạt: Dữ liệu CPI của Mỹ tháng 10 vượt dự báo, thị trường lao động vẫn sôi động, Thống đốc Fed Waller ám chỉ vào thứ Ba rằng tháng 12 có thể cần tăng lãi suất thêm 50 điểm cơ bản, Chủ tịch Fed Cleveland Hammack nhấn mạnh chính sách cần chuyển sang lập trường hạn chế, thêm vào đó là căng thẳng địa chính trị khiến giá dầu tăng, ba áp lực cộng hưởng đã đẩy nhanh làn sóng bán tháo trên thị trường trái phiếu.

Gennadiy Goldberg, Trưởng bộ phận chiến lược lãi suất Mỹ tại TD Securities, cho biết:

Lợi suất lao dốc lần này về bản chất là do thị trường điều chỉnh lại kỳ vọng với Fed, phản ánh chính sách có khả năng sẽ theo hướng diều hâu mạnh hơn trong vài tháng tới.

Vào thứ Năm, biến động của thị trường chủ yếu xuất phát từ hiệu ứng cộng hưởng của nhiều nhân tố.

Thứ nhất, số liệu CPI tháng 10 mạnh hơn đã khiến thị trường lo ngại lạm phát vẫn lan rộng và dai dẳng, từ đó nghi ngờ rằng tốc độ tăng lãi suất từ từ hiện tại của Fed có đủ đối phó với áp lực lạm phát hay không.

Thứ hai, nhiều quan chức Fed tiếp tục phát tín hiệu diều hâu, Chủ tịch Fed Cleveland Hammack từng bỏ phiếu ủng hộ tăng lãi suất vào tháng trước, hôm đó tiếp tục khẳng định chính sách tiền tệ cần chuyển sang vùng hạn chế mới đưa được lạm phát về mục tiêu 2%.

Thứ ba, diễn biến mới của tình hình địa chính trị khiến giá dầu tăng, càng củng cố câu chuyện về rủi ro lạm phát, thúc đẩy đợt bán tháo trái phiếu kho bạc Mỹ.

Ba áp lực cộng hưởng khiến lợi suất trái phiếu Mỹ trong ngày tăng thêm 12–13 điểm cơ bản, trong đó kỳ hạn dài có phần cầm cự tốt hơn, nhưng lợi suất kỳ hạn 10 năm vẫn tăng khoảng 8 điểm cơ bản; kết quả phát hành trái phiếu 30 năm yếu càng làm tình hình thêm trầm trọng, khiến lợi suất dài hạn tiếp tục chịu áp lực và lợi suất 10 năm cuối cùng vượt mốc 5,10%.

Đợt điều chỉnh lại trên thị trường trái phiếu lần này có mức độ rất đáng kể.

Gennadiy Goldberg, Trưởng bộ phận chiến lược lãi suất Mỹ tại TD Securities, nhận định rằng các nhà giao dịch hôm thứ Năm đã đẩy kỳ vọng "lãi suất cuối chu kỳ" tăng mạnh từ mức 4,44% cách đây vài ngày lên 4,82%, đồng thời bắt đầu đặt cược rằng Fed sẽ tiếp tục tăng lãi suất hai lần nữa trước tháng 1 năm sau — trong đó đợt tăng lãi suất tháng 12 gần như chắc chắn, xác suất tăng tiếp vào tháng 1 lên tới 75%.

Vào tháng 9 năm nay, Fed đã lần đầu tiên tái khởi động tăng lãi suất sau ba năm, nâng biên độ mục tiêu của lãi suất quỹ liên bang lên 3,75%–4%.

Chu kỳ tăng lãi suất quyết liệt kéo dài từ đầu năm 2022, xuất phát gần mức 0, từng đẩy giới hạn trên lãi suất lên đỉnh 5,5% trong 2023–2024, với tốc độ tăng nhanh nhất kể từ năm 1987.

Đáng chú ý, đợt tăng lợi suất lần này không chỉ đơn thuần do kỳ vọng lạm phát. Lợi suất thực của trái phiếu kho bạc Mỹ bảo vệ chống lạm phát (TIPS) kỳ hạn 10 năm cũng tăng mạnh vào thứ Năm, đánh dấu phiên tăng thứ năm liên tiếp, lũy kế từ đầu năm đến nay đã tăng 90 điểm cơ bản.

Theo các nhà phân tích, việc lợi suất thực đồng loạt leo thang có nghĩa là logic bán tháo trên thị trường lần này không chỉ từ nỗi lo về lạm phát, mà còn phản ánh kỳ vọng ngày càng chắc chắn của nhà đầu tư rằng Fed sẽ thực hiện chính sách thắt chặt tiền tệ thực sự. Áp lực này lên các tài sản rủi ro có thể kéo dài hơn nhiều so với việc chỉ kỳ vọng lạm phát tăng lên.

Đợt biến động trái phiếu lần này cũng là một phần phản ánh sự chuyển mình của hệ sinh thái thị trường dưới thời Chủ tịch Fed Waller.

Waller đảm nhiệm vị trí Chủ tịch Fed vào tháng 5 năm nay, chủ trương giảm truyền thông định hướng trước, và theo sát tín hiệu thị trường hơn, hoàn toàn đối lập với người tiền nhiệm. Ông cũng dự kiến sẽ giảm số cuộc họp xác lập lãi suất của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang vào năm tới.

Cách thức truyền thông kín tiếng và thụ động hơn này đã bị thị trường giải thích là tín hiệu của sự bất định chính sách tăng cao, phần nào làm gia tăng mức độ nhạy cảm về giá đối với dữ liệu kinh tế và phát ngôn từ quan chức trên thị trường trái phiếu.

Nhìn lại lịch sử, trong chu kỳ tăng lãi suất năm 2022, cú sốc lãi suất cao tuy không đẩy kinh tế Mỹ vào suy thoái, nhưng đã trực tiếp gây ra sự sụp đổ của ngân hàng Silicon Valley Bank và kéo theo cuộc khủng hoảng khu vực ở hệ thống ngân hàng vào năm 2023.

Hiện tại, khi lợi suất lại tiệm cận vùng đỉnh lịch sử, thị trường đang cảnh giác trở lại với những tác động dây chuyền tiềm tàng từ các cú sốc lãi suất.