Huang Renxun tụt lại, Amodei xuất hiện: Đơn đặt hàng Anthropic vượt mức đăng ký gần gấp 7 lần, Phố Wall đặt cược rằng "người cầm xẻng" cũng có thể kiếm tiền

VietnamFinance APP cho biết, tuần trước, khi Huang Renxun của Nvidia đang trải qua một sự sụt giảm kịch tính, thì một trong những khách hàng quan trọng nhất của chip công ty ông đang chuẩn bị vươn lên hàng ngũ các công ty niêm yết hàng đầu tại Mỹ — với một IPO được dự đoán là lớn nhất lịch sử.

Việc Anthropic PBC niêm yết trong tuần này không chỉ đồng nghĩa với việc CEO Dario Amodei phải lấp đầy khoảng trống do Huang Renxun để lại — người từng là "gương mặt đại diện" quan trọng nhất của ngành AI. Nó còn yêu cầu công ty này chứng minh rằng: Cơn sốt đào vàng AI đã đủ trưởng thành để vượt qua giai đoạn "bán xẻng". Sự tập trung của Phố Wall đang chuyển hướng sang những công ty thực sự kiếm tiền bằng cách sử dụng công cụ — chính những công cụ này đã giúp Nvidia đạt giá trị vốn hóa thị trường 5,8 nghìn tỷ USD ở thời điểm đỉnh cao.

Điều này đòi hỏi giới đầu tư phải có sự kiên nhẫn — mà họ vốn nổi tiếng với việc chú trọng vào hiệu quả ngắn hạn. Theo ước tính của các nhà phân tích Goldman Sachs, Anthropic dự kiến đến năm 2030 mới có dòng tiền tự do hàng năm dương; cam kết chi tiêu của công ty AI này tích lũy hơn 900 tỷ USD, kéo dài đến năm 2045. Tương lai mở rộng trung tâm dữ liệu lại bị mắc kẹt trong vòng luẩn quẩn giao dịch — Nvidia đang tài trợ cho Anthropic cùng các khách hàng lớn của chip AI — ban lãnh đạo mới của Nvidia liệu có được "độ chịu rủi ro kiểu Huang Renxun", hiện đang bị đặt dấu hỏi nhiều phía.

“Định giá không hơn một đồng USD”

Bản thân Amodei dường như có thể chặn mọi tiếng ồn. Thứ Sáu, ông diện giày chạy đặc trưng, tất trắng và áo vest xanh xuất hiện cùng CEO Jamie Dimon của JPMorgan trên cùng sân khấu trong buổi roadshow tại trụ sở mới của JPMorgan ở New York. Dưới khán phòng là những quản lý quỹ nổi tiếng như Paul Singer, Bill Ackman, Ron Baron.

“Chúng tôi không quá quan tâm là thời điểm nào — tháng nào, ngày nào, hoặc điều kiện thị trường ra sao khi lên sàn,” Amodei nói với Dimon. Ông còn chia sẻ, lời khuyên tốt nhất nhận được trong quá trình này là: “Đừng bao giờ để công ty của bạn có giá trị vượt quá giá trị thực dù chỉ một đồng USD.”

Số đơn IPO gần gấp 7 lần, độ nóng vượt SpaceX

Với các nhà đầu tư Phố Wall đang cố gắng định giá cho phòng thí nghiệm tiên phong này, IPO không chỉ là Anthropic tin vào chính mình — mà còn là sự đảm bảo rằng giao dịch AI sẽ tiếp tục, dù lãnh đạo đã thay đổi.

“Điều này cực kỳ quan trọng, vì họ có thể là chỉ báo tốt nhất về sức khỏe hệ sinh thái AI,” Angelo Zino, Phó chủ tịch cấp cao kiêm Trưởng bộ phận nghiên cứu công nghệ tại CFRA nhận định, “Cách họ nói về việc kiếm tiền từ AI giờ quan trọng không kém, thậm chí quan trọng hơn cả Nvidia — vì Huang Renxun đã không còn nữa.”

Phòng thí nghiệm AI này nhắm đạt vốn hóa 1,4 nghìn tỷ USD trong lần IPO đầu tiên — thấp hơn mức tin đồn 2 nghìn tỷ USD vài tháng trước, nhưng cao hơn nhiều so với mức thấp nhất các nhà đầu tư Phố Wall đề xuất trong đợt bán tháo cổ phiếu công nghệ gần đây (1,1 nghìn tỷ USD). Anthropic cùng một số nhà hỗ trợ kỳ vọng huy động tối đa 904 tỷ USD qua IPO và một đợt phát hành tư nhân riêng biệt — tổng cộng sẽ vượt quy mô giao dịch cơ sở của SpaceX là 750 tỷ USD, trở thành IPO lớn nhất lịch sử.

Sự nhiệt tình có thể thấy rõ: Theo nguồn tin, số đơn IPO đã gần gấp 7 lần số cổ phần có thể cung cấp, áp lực lớn hơn nhiều so với vụ IPO SpaceX ở cùng giai đoạn. Duy nhất có thể so sánh là IPO 3,9 tỷ USD của Snowflake năm 2020 — trong ngày đầu cổ phiếu tăng tới 112%. Anthropic từ chối bình luận về vấn đề này.

ARR tháng trở thành tâm điểm: Một tháng tăng thêm 10 tỷ USD

Với một công ty chưa đầy sáu năm tuổi, quy mô bán hàng của Anthropic thật đáng kinh ngạc: Tính đến ngày 31/10, doanh thu tính theo tỷ lệ chạy (run-rate revenue) đạt 81 tỷ USD — tăng thêm 10 tỷ USD so với cuối tháng 9. Nếu đạt được con số hàng năm này, Anthropic sẽ bước vào "câu lạc bộ elite", thậm chí vượt dự đoán của các chuyên gia về các ông lớn phần cứng AI như Intel, ASML.

“Thị trường đang cố bám víu vào mọi thứ để hiểu nhu cầu AI, đó là lý do tất cả đều chú ý tới số ARR cuối tháng,” Matt Witheiler, Trưởng bộ phận đầu tư tăng trưởng giai đoạn sau tại Wellington quản lý tài sản, cổ đông Anthropic cho biết, “Thị trường công khai trước đây không có thước đo nào về nhu cầu AI, vì các công ty này đều tư nhân. Nhưng khi Anthropic trở thành phòng thí nghiệm AI đầu tiên niêm yết, mọi thứ sẽ thay đổi.”

Chi tiêu của Anthropic vẫn chưa tiêu hết kho bạc của họ — tiền mặt và các khoản tương đương còn hơn 130 tỷ USD (cộng dồn huy động khoảng 141 tỷ USD). Tuy nhiên, điều này sẽ không kéo dài lâu: Cam kết chi tiêu vài năm tới, khoảng 71 tỷ USD sẽ đáo hạn trước ngày 30/9/2027.

“Cạnh tranh về giá đang tăng lên, có thể khiến họ khó tạo đủ lượng tiêu thụ token doanh nghiệp để hấp thụ các cam kết hạ tầng này, đồng thời duy trì tỷ suất lợi nhuận gộp,” Mandeep Singh, nhà phân tích Bloomberg Industry Research nhận định.

So sánh với SpaceX: Một bên kiềm chế, một bên liều lĩnh

So với "câu chuyện" SpaceX kể với nhà đầu tư IPO đầu năm nay, Anthropic khá tiết chế. Công ty đồng hồ của Musk từng tính không gian thị trường mảng AI là 26,5 nghìn tỷ USD trong tổng thị trường tiếp cận là 28,5 nghìn tỷ USD — còn doanh thu quý trước IPO của mảng này chỉ là 818 triệu USD, vậy mà nhà đầu tư vẫn định giá SpaceX lên tới 1,77 nghìn tỷ USD.

Sẽ còn một nhóm mua khác xếp hàng: các quỹ đầu tư thụ động. Deniz Besiroglu, nhà phân tích Bloomberg Industry Research, ước tính nếu giữ được định giá, Anthropic có thể được thêm vào chỉ số Nasdaq 100 chỉ sau khoảng ba tuần lên sàn; còn S&P 500, nhanh nhất cũng phải một năm hoặc lâu hơn.

Với nhà đầu tư đổ xô vào nhóm công ty "bán xẻng" như Nvidia, việc hỗ trợ Anthropic gần như không có lựa chọn nào khác: Chi tiêu của Anthropic cuối cùng sẽ đổ vào Nvidia, AMD và các nhà sản xuất chip — thông qua các hợp đồng năng lực với nhà cung cấp hạ tầng — còn các hãng chip lại rót vốn lớn ngược trở lại Anthropic, bao gồm cả khoản phát hành tư nhân 26 tỷ USD được công bố ngay trên trang bìa hồ sơ IPO của Anthropic.

Nhưng bóng đen khó tránh khỏi: tháng qua, cổ phiếu công nghệ bị giáng đòn mạnh; Đảng Dân chủ kiểm soát Quốc hội sau cuộc bầu cử giữa kỳ và tỏ ra thù địch với ngành; Huang Renxun bị loại bỏ. Kể từ khi cơn sốt AI bùng lên bốn năm trước, Huang luôn là "cổ động viên" then chốt của ngành — cho đến khi loạt thông tin về các cuộc ngoại tình (bao gồm một quan hệ với nghi phạm gián điệp Trung Quốc) bị phanh phui, khiến Nvidia trải qua tuần tồi tệ nhất kể từ vụ bán tháo sau thuế Trump tháng 4/2025 và kích hoạt Phố Wall đánh giá lại tương lai AI. Điều này gây sức ép lớn hơn với Anthropic: họ buộc phải thắp lại niềm tin cho thị trường và các nhà đầu tư vào công nghệ này.

Nếu các nhà đầu tư bắt đầu tìm kiếm sự yên tâm từ Amodei chứ không phải Huang Renxun, sự đối lập giữa hai người sẽ rất rõ ràng: một bên là lãnh đạo ngôi sao du lịch toàn cầu, phong cách Tom Ford áo da đen, luôn lạc quan trước công chúng; bên còn lại là đồng sáng lập trầm lắng, tư duy và thường cảnh báo về nguy cơ AI đối với xã hội.

Sự khác biệt giữa hai công ty càng rõ hơn tuần trước: Theo nguồn tin, Anthropic đã loại các nhà đầu tư tổ chức từ Trung Quốc đại lục và Hồng Kông khỏi việc đặt mua IPO — trong khi Huang Renxun năm xưa lại chủ trương đưa sản phẩm vào Trung Quốc, phát triển quan hệ thân thiết với quốc gia này.

Bảng chỉ báo AI

Bỏ qua vấn đề nội bộ của Nvidia, khi trọng tâm đầu tư chuyển từ “chip và hạ tầng powering AI” sang “các công ty xây dựng agent và chatbot” — tức nhà cung cấp ứng dụng cuối cùng — thì Anthropic có thể là phong vũ biểu AI phù hợp nhất.

“Kỳ vọng rất rõ ràng và rất cao. Vấn đề là liệu công ty có giữ được đúng hướng để đáp ứng những kỳ vọng đó hay không?” Mike Smith, Trưởng đầu tư cổ phiếu tăng trưởng của Allspring Global Investments đặt câu hỏi, “Thật không may, hàng nghìn tỷ USD đang đặt lên vai họ. Nó là một trong những chỉ báo xem ‘liệu tất cả có thành sự thật hay không’.”

“Anthropic có thể trở thành công ty quan trọng nhất với thị trường công khai vì họ sẽ là đại diện cho ‘AI thương mại hóa’,” Kim Forrest, Giám đốc đầu tư của Bokeh Capital Partners nói, “Mọi ánh mắt nên tập trung vào những người sử dụng AI, sử dụng chip mới chính xác.”

Tuần này, mọi ánh mắt sẽ hướng về Anthropic. Nhóm bảo lãnh dẫn đầu bởi Goldman Sachs và Morgan Stanley dự kiến sẽ bắt đầu ngừng nhận đặt mua vào thứ Ba — thật trớ trêu khi đây cũng là ngày Nvidia lần đầu công bố báo cáo tài chính và tổ chức hội nghị sau khi không còn Huang Renxun làm chủ tịch. Với quy mô Anthropic, cách phân bổ cổ phần và định giá sẽ quyết định tới cả thị trường.

Sau IPO, báo cáo tài chính quý của Anthropic sẽ là chìa khóa để thị trường và nền kinh tế toàn cầu hiểu "đã tiến xa tới đâu".

“Theo tôi, giờ không gì quan trọng hơn việc quan sát quá trình thương mại hóa hạ tầng đã xây dựng,” Smith của Allspring nhận định, “Muốn mọi thứ thành hiện thực, họ sẽ phải tạo ra doanh thu lớn hơn bất kỳ ai từng làm trong vòng hai đến ba năm tới.”

Đó là yêu cầu cực kỳ cao. Nhưng nhà đầu tư dường như sẵn sàng đặt cược vào giấc mơ Amodei sẽ tiếp tục thành hiện thực — không chỉ là thúc đẩy năng suất cho các nhiệm vụ mundane hàng ngày mà còn cho những tham vọng lớn hơn.

“Tôi hy vọng chúng ta có thể chứng minh rằng những người hoài nghi đã sai: mọi căn bệnh bạn có thể nghĩ tới — bệnh tim, Alzheimer, ung thư — cách chúng ta nhìn nhận chúng sẽ như cách nghĩ về dịch hạch hoặc đậu mùa hiện nay: Chúng là những thứ của quá khứ,” Amodei nói với Dimon hôm thứ Sáu, “Nghe có vẻ phi thực tế, nghe có vẻ điên rồ. Nhưng tôi thực sự tin. Tôi thực sự tin rằng điều đó có thể thành hiện thực.”