Hartnett của Bank of America: Đồng USD mạnh gây ảnh hưởng đến thanh khoản toàn cầu, tài sản rủi ro khó tham gia vào thời điểm hiện tại, bước ngoặt được trì hoãn đến mùa xuân năm sau

Chuyên gia chiến lược đầu tư trưởng của BofA Securities, Michael Hartnett, giữ vững quan điểm tránh rủi ro và đã lùi đáng kể khung thời gian dự kiến để vào thị trường. Đô la Mỹ mạnh, giá dầu cao và lạm phát không giảm tạo thành ba rào cản lớn khiến điều kiện kích hoạt đợt phục hồi cuối năm mà ông từng đặt ra đều không đạt.

Chỉ số đô la Mỹ đóng cửa ngày thứ Sáu ở mức 103,42, đạt đỉnh cao nhất trong năm. Hartnett miêu tả đây là “quả cầu phá hoại” của thanh khoản toàn cầu —— Đô la Mỹ liên tiếp tăng mạnh cộng với vàng rớt dưới 4000 đô la, theo khung phân tích của ông, có nghĩa là thanh khoản toàn cầu đang co lại.

Trong bối cảnh đó, ông đưa điểm kết thúc chu kỳ tăng lãi suất toàn cầu sang tháng 4 năm sau, khi Fed họp, và tiếp tục giữ quan điểm bi quan với tài sản rủi ro cho đến khi đô la Mỹ đạt đỉnh vào mùa xuân năm tới.

Về tác động thị trường, đợt tăng mạnh của đô la Mỹ lần này đã gây ảnh hưởng rõ rệt lên nhiều loại tài sản: Vàng giảm 10,4% tính từ đầu năm, bitcoin giảm 18,9%, trái phiếu chính phủ giảm 3,6%, trái phiếu các thị trường mới nổi bị rút 1,5 tỷ đô la chỉ trong một tuần.

Trong khi đó, các chính phủ châu Á liên tiếp ra tay bảo vệ thị trường, cộng với dòng tiền hơn 100 tỷ đô la vào các quỹ cổ phiếu toàn cầu hàng tuần, giúp thị trường chứng khoán vẫn giữ được sự kiên cường dù trải qua nhiều bất lợi. Kết luận của Hartnett là: thị trường hiện tại “quá đắt để bán khống, quá nhiều sự bảo vệ khiến không thể bán khống”, tài sản rủi ro vừa không đáng theo đuổi tăng giá, vừa chưa phù hợp để mua vào.

Sự mạnh lên của đô la Mỹ là biến số trọng tâm nhất của thị trường tuần này.

Chỉ số đô la Mỹ tăng liên tiếp bốn phiên giao dịch, đóng cửa thứ Sáu ở mức 103,42 — đỉnh mới của năm. Yên Nhật chạm mức 160, kéo theo can thiệp bằng lời nói của nhà chức trách Tokyo; vàng giảm 4,7% trong tuần xuống khoảng 3874 đô la, lần đầu tiên sau nhiều tháng đóng cửa dưới 4000 đô la; bitcoin rớt khỏi ngưỡng 70.000 đô la.

Lý thuyết của Hartnett rất trực diện: Đô la Mỹ tăng vọt cộng với vàng xuống dưới 4000 đô la, chính là tín hiệu bật ra của việc rút thanh khoản toàn cầu.

Ngay từ ngày 3/10, khi khuyến nghị khách tăng tỷ trọng trái phiếu, ông đã lấy tiêu chí này làm chuẩn, nhấn mạnh sẽ giữ lập trường tránh rủi ro cho tới khi đô la Mỹ đạt đỉnh. Sáu tuần sau, đô la Mỹ không giảm mà còn tăng, nay ông lùi dự đoán đỉnh đô la sang tháng 2-3 năm sau.

Nhận định này trùng với dự báo của đội tiền tệ Goldman Sachs. Theo Bloomberg, các chuyên gia của Goldman, Kamakshya Trivedi và Michael Cahill, trong triển vọng 2027, dự kiến euro đổi đô la xuống 1,08 trong ba tháng tới rồi đến cuối 2027 sẽ tăng lại lên 1,15, tỷ giá đô la hiện tại đã cao hơn mức trung bình khoảng 13%.

Cả hai tổ chức đều cho rằng, động thái phá hoại của đô la sẽ xuất hiện trước khi dịu đi.

Hartnett đặt ra ba điều kiện tiên quyết để chuyển sang ưu tiên rủi ro: giá dầu (WTI) giảm dưới 70 đô la, lợi suất trái phiếu 10 năm của Mỹ giảm dưới 4,5%, đô la Mỹ bắt đầu đi xuống. Đóng cửa thứ Sáu, không điều kiện nào đạt được.

Về giá dầu, WTI cần giảm thêm khoảng 21% mới chạm mốc 70 đô la, mà bản thân ngưỡng này đã được hạ từ 80 đô la cách đây một tuần. Brent có lúc đã giảm dưới 90 đô la trong tuần, nhưng lại phục hồi do yếu tố địa chính trị, WTI cuối tuần đóng cửa quanh 89 đô la.

Về lợi suất trái phiếu, trái phiếu Mỹ 10 năm đóng cửa thứ Sáu ở mức 5,15%, tăng khoảng 28 điểm cơ bản trong tuần, sát mức đỉnh nhiều năm; đấu giá trái phiếu kỳ hạn 3, 10 và 30 năm đều có “tail” về lợi suất. Trong khi Fed còn đang bàn bạc sẽ tăng lãi suất 25 hay 50 điểm cơ bản tháng 12, khó có thể kỳ vọng lợi suất giảm tới 65 điểm cơ bản.

Về đô la Mỹ, xu hướng hiện tại hoàn toàn ngược với tiêu chí vào thị trường, lập đỉnh mới trong năm, dự đoán đỉnh hoãn đến tháng 2-3 năm sau.

Đồng thời, áp lực lạm phát vẫn tiếp tục. Thành viên Fed Waller phát đi tín hiệu có thể tăng 50 điểm cơ bản tháng 12, Goldman đã thêm tăng lãi suất tháng 3 năm tới vào dự báo, khảo sát NFIB tháng 10 cho thấy tỷ lệ doanh nghiệp nhỏ có kế hoạch tăng giá cao nhất từ tháng 7/2022, số liệu lịch sử cho thấy điều này liên quan mật thiết tới lạm phát từ 3% đến 4%.

Hartnett cũng lưu ý: lần cuối Fed đạt mục tiêu lạm phát 2% là tháng 2/2021, tức đã 67 tháng trôi qua.

Hartnett đặt ra vấn đề lớn đầu tiên với thị trường: Trong bối cảnh tài sản cổ phiếu của các gia đình Mỹ đạt kỷ lục lịch sử, tại sao họ lại cần tiết kiệm?

Số liệu cho thấy, các gia đình Mỹ trong tháng vừa qua đã mất khoảng 3 nghìn tỷ đô la giá trị cổ phiếu nhưng tính từ năm 2026 vẫn tăng ròng khoảng 9 nghìn tỷ đô la, cộng dồn từ tháng 1/2025 khi Trump nhậm chức là tăng 19 nghìn tỷ đô la, tổng giá trị đạt 74 nghìn tỷ đô la. BofA lập ra ước tính này bằng cách đối chiếu vị thế khách hàng cá nhân với dữ liệu Fed.

Lý luận của Hartnett rất gọn: Tiêu dùng chiếm 70% GDP Mỹ, giới giàu sở hữu nhiều cổ phiếu quyết định hành vi tiêu dùng, mà họ chưa bao giờ giàu như hiện nay. Trong bối cảnh này, suy thoái cực khó xảy ra.

Đáng nói, mô hình tài sản "chữ K" này cũng ẩn chứa rủi ro cấu trúc. Tổng nợ tiêu dùng của Mỹ cũng vừa đạt kỷ lục 19,1 nghìn tỷ đô la, đối lập hoàn toàn với tăng trưởng tài sản cổ phiếu 19 nghìn tỷ đô la mà những người sở hữu cổ phiếu nhận được.

Bên cạnh đó, tỷ lệ cổ phiếu trong danh mục khách hàng cá nhân BofA đã giảm xuống 65,2%, mức thấp nhất bảy tháng, cho thấy tầng lớp giàu đang âm thầm giảm tỷ trọng cổ phiếu. Hartnett cũng thừa nhận, cách nhanh nhất chấm dứt thời kỳ thịnh vượng kiểu “chữ K” do lạm phát, là giãn chênh lệch tín dụng và thị trường cổ phiếu đi xuống.

Hartnett chỉ ra, hồi tháng 5 năm nay, thị trường từng đồng thuận đặt cược “không hạ cánh, không tăng lãi, chi tiêu vốn AI không cắt giảm, đảng Dân Chủ không chiếm ưu thế”, bốn yếu tố gần như đều bị hụt. Hiện tại, niềm tin cuối cùng của phe đầu tư chính là kỳ vọng “thịnh vượng”—tức GDP danh nghĩa năm 2027 tăng 5% đến 6%, lợi nhuận S&P 500 tăng hơn 15% tới 18%.

Ông cho rằng kỳ vọng này có thể bị điều chỉnh giảm. Chuyên gia chiến lược cổ phiếu trưởng của Goldman Sachs, Peter Oppenheimer, trong báo cáo triển vọng 2027, dự báo tốc độ tăng lợi nhuận S&P 500 năm tới chỉ đạt 11%, thấp hơn nhiều so với đồng thuận thị trường (18%). Với P/E tương đương khoảng 19,5 lần hiện nay, mức chênh lệch này sẽ tương ứng với chỉ số khoảng 7100 điểm, vừa đúng vùng kích hoạt thị trường gấu (bear market) mà Hartnett đặt ra là 7000 điểm.

Bản thân Goldman vẫn giữ mục tiêu 8700 điểm cho S&P 500, nhưng để đạt được cần đến tăng trưởng lợi nhuận mạnh và định giá mở rộng hơn nữa, mà mức lợi suất trái phiếu Mỹ 10 năm 5,15% hiện tại đang là trở ngại lớn.

Hartnett coi khảo sát quản lý quỹ toàn cầu của BofA tháng 11 công bố ngày 17/11 là cơ hội quan sát chủ chốt:

• Nếu kỳ vọng “thịnh vượng” giảm mạnh và tỷ lệ tiền mặt vượt 4,2%, tâm lý sẽ không còn là rào cản mua vào;
• Nếu kỳ vọng “thịnh vượng” vẫn cao và tỷ lệ tiền mặt giảm xuống dưới 3,7%, thì thị trường chưa đủ hoảng loạn để vào, vẫn chưa có điều kiện nhập cuộc.

Hartnett đặt ra kịch bản hai chiều rõ ràng cho S&P 500. Hiện chỉ số S&P 500 đóng cửa ở mức 7562 điểm, nằm đúng giữa hai điểm kích hoạt.

Nếu chỉ số vượt qua 8000 điểm, động lực sẽ là dòng tiền “buy-the-dip” liên tục, tín hiệu ưu tiên cổ phiếu so với trái phiếu từ S&P 500 tính theo giá trị ngang bằng quay lại mức đỉnh lịch sử, cùng với trái phiếu rác (junk bonds), chỉ số S&P 500, cổ phiếu môi giới và TSMC đều giữ vững đường trung bình động 200 ngày.

Ông còn coi Hội nghị thượng đỉnh APEC tại Thâm Quyến ngày 18/11 là yếu tố xúc tác tiềm năng, cho rằng lãnh đạo ba nước Mỹ, Trung Quốc và Nga có thể xác nhận giá dầu đạt đỉnh.

Nếu chỉ số rớt dưới 7000 điểm, rủi ro chính là thiếu thanh khoản do đô la Mỹ tăng mạnh, cùng với sai lầm chính sách khi ngân hàng trung ương tiếp tục tăng lãi trong lúc kinh tế chậm lại. Các tài sản dễ tổn thương nhất gồm trái phiếu high-yield, cổ phiếu Mỹ và thị trường mới nổi, các nhóm ngành năng lượng và chăm sóc sức khỏe, cũng như các cổ phiếu tiêu dùng siêu lớn.

Nếu quan điểm phòng ngừa rủi ro của ông bị phủ nhận, tám tuần tới các loại tài sản có khả năng tăng mạnh nhất gồm vàng, trái phiếu công nghệ investment grade, cổ phiếu Nhật Bản và châu Âu hưởng lợi từ đô la mạnh và giá dầu thấp, cổ phiếu công nghệ Trung Quốc, cổ phiếu có vốn hóa nhỏ và vừa, bán dẫn, tiêu dùng tùy chọn và các nhà xây dựng nhà ở.