Cổ phiếu chip vừa ghi nhận mức tăng hàng tuần lớn nhất kể từ tháng 4, nhưng quỹ phòng hộ lại “bán ra khi giá cao”

Cổ phiếu chip phục hồi mạnh mẽ, nhưng các quỹ phòng hộ lại lựa chọn tăng vị thế bán khống. Tín hiệu bất thường này đang trở thành tâm điểm của câu hỏi liệu thị trường có thể tiếp tục tăng trưởng.

Chỉ số Philadelphia Semiconductor tuần trước tăng hơn 8%, ghi nhận mức tăng tốt nhất kể từ tháng 4, chỉ số S&P 500 tăng 2,5% cùng kỳ. Tuy nhiên, theo báo cáo Prime Brokerage mới nhất của Goldman Sachs, các quỹ phòng hộ tiếp tục bán ròng cổ phiếu Mỹ tuần thứ hai liên tiếp, và đợt bán ra tuần này chủ yếu là mở mới vị thế bán khống, hoàn toàn khác với việc đóng vị thế mua tuần trước. Nói cách khác, các nhà đầu tư tổ chức đã tận dụng một trong những tuần phục hồi mạnh nhất của cổ phiếu chip để đặt cược lớn vào sự suy giảm của cổ phiếu cá nhân.

Trong khi S&P 500 đạt mức lợi nhuận 3,27% trong một tuần, các quỹ chọn cổ phiếu của Mỹ chỉ đạt lợi nhuận khoảng 1,78%, chưa bằng một nửa so với chỉ số; các quỹ nền tảng đa quản lý (pod shops) trong tháng 10 được Goldman Sachs mô tả là “tệ nhất trong lịch sử, vượt qua cả tháng 3/2020”. Dữ liệu của Goldman Sachs cho thấy tỷ lệ mua-bán của ngành công nghệ thông tin Mỹ đã giảm xuống 1,5, mức thấp nhất kể từ khi ngân hàng này ghi nhận năm 2016.

Nhìn tổng thể, đến thứ Năm tuần trước, cổ phiếu trong sổ sách của các nhà môi giới chính toàn cầu Goldman Sachs lại bị bán ròng (so với một năm qua là -0,7 độ lệch chuẩn), quá trình giảm đòn bẩy diễn ra nhanh hơn, tỷ lệ bán ra vị thế mua so với bù trừ vị thế bán là 2,8:1.

Sự phân hóa cấu trúc của thị trường Mỹ đặc biệt rõ rệt. Sản phẩm vĩ mô (chỉ số và ETF tổng hợp) liên tục được mua ròng tuần thứ ba (+1,2 độ lệch chuẩn), vị thế bán khống ETF niêm yết Mỹ giảm 8,6%, mức bù trừ lớn nhất trong bảy tháng, chủ yếu tập trung vào ETF cổ phiếu vốn hóa lớn, ETF tín dụng và công nghệ.

Tuy nhiên, ở cấp độ cổ phiếu cá nhân lại hoàn toàn trái ngược. Cổ phiếu đơn lẻ tại Mỹ bị bán ròng mạnh (-1,7 độ lệch chuẩn), dòng vốn mua khá yên tĩnh, hầu hết các lệnh bán tuần này đều là mở mới vị thế bán khống đơn cổ phiếu. Nhìn chung, các quỹ phòng hộ đã bỏ vị thế phòng hộ chỉ số để đổi lấy vị thế bán khống cổ phiếu - hoàn toàn đảo chiều so với hoạt động tháng 10.

Ở cấp độ ngành, công nghệ thông tin vẫn là ngành bị bán ròng mạnh nhất trên thị trường toàn cầu và Mỹ. Tỷ lệ mua-bán công nghệ thông tin của Mỹ giảm từ đỉnh 2,14 vào đầu tháng 6/2026 xuống 1,5 hiện tại, giảm khoảng 30% chỉ trong năm tháng, vị thế của các quỹ phòng hộ đối với cổ phiếu công nghệ đã thấp hơn S&P 500 hơn 20 điểm phần trăm.

Ngành tài chính là mục tiêu bán nổi bật tuần này. Theo Goldman Sachs, ngành tài chính bị bán ròng tuần này -2,2 độ lệch chuẩn, tổng bán ra hai chiều mua-bán gần 4:1, quy mô bán ròng lớn nhất trong các ngành tại Mỹ, ở vị trí thứ 99 phần trăm khi hồi cứu 5 năm. Các lĩnh vực xử lý thanh toán giao dịch, thị trường vốn (ngân hàng đầu tư & quản lý tài sản), tài chính tiêu dùng và bảo hiểm là hướng bán chính.

Đáng chú ý, tỷ trọng ngành tài chính trong vị thế ròng của chủ môi giới Goldman Sachs tại Mỹ vẫn đạt 12,1%, ở vị trí thứ 98 phần trăm trong vòng một năm qua. Chuyên gia ngành tài chính của Goldman Sachs Christian DeGrasse chỉ ra, cổ phiếu tài chính tuần này kém S&P khoảng 200 điểm cơ bản, không phân hóa rõ giữa cổ phiếu phòng thủ và tấn công, cho thấy điều chỉnh vị thế mới là động lực chính, áp lực bán từ hướng tài chính tiêu dùng nổi bật hơn cả.

Ngành chăm sóc sức khỏe tiếp tục bị bán ròng, tuần thứ tư liên tiếp bị giảm vị thế, và là tốc độ bán nhanh nhất trong bảy tháng, toàn bộ đến từ đóng vị thế mua, chủ yếu ở cổ phiếu công nghệ sinh học, dược phẩm và nhà cung cấp dịch vụ y tế. Chuyên gia chăm sóc sức khỏe Goldman Sachs Jon Chan lưu ý, khách hàng đang lo ngại về định giá của các hãng dược sinh học có vốn hóa lớn, một phép so sánh truyền miệng là tỷ số P/E giữa Pfizer và Nvidia - khi “nơi trú ẩn an toàn” có mức định giá cao hơn bản thân “tài sản rủi ro”, áp lực xoay vòng là điều tất yếu.

Dữ liệu đòn bẩy phản ánh mâu thuẫn sâu sắc của thị trường hiện tại.

Tỷ lệ đòn bẩy ròng của các quỹ cơ bản mua-bán tại Mỹ tăng 2,1 điểm phần trăm lên 45,4%, nhưng cải thiện này gần như hoàn toàn đến từ sự tăng giá thị trường và bù trừ phòng hộ chỉ số, chứ không phải tăng vị thế chủ động. Tỷ lệ đòn bẩy ròng vẫn ở vị trí thứ 2 phần trăm so với 5 năm qua; trong tháng, tổng đòn bẩy của quỹ chọn cổ phiếu Mỹ giảm 5,8 điểm phần trăm, đòn bẩy ròng giảm 1,7 điểm phần trăm.

Cấu trúc toàn cầu cũng nổi bật: tổng tỷ lệ đòn bẩy ở mức 95 phần trăm, tỷ lệ đòn bẩy ròng ở mức 3 phần trăm. Dùng miêu tả trước đây của chuyên gia chiến lược phái sinh Goldman Sachs Brian Garrett: quy mô quỹ không giảm, chỉ là không còn hướng rõ ràng nào nữa.

Ngoài ra, dữ liệu nhóm giỏ của Goldman Sachs cho thấy, vị thế động lượng trong sổ sách của môi giới chính đã giảm từ đỉnh 2026 về vị trí thứ 23 phần trăm trong năm năm, độ tập trung của giỏ data center xuống vị trí thứ 1 phần trăm trong sáu tháng qua – yếu tố này từng chiếm khoảng 60% giá trị ròng của quỹ vào mùa hè, hiện tại chỉ còn dưới 10%.

Dữ liệu tuần đã yếu, dữ liệu tháng còn đáng chú ý hơn. Theo báo cáo hiệu suất hàng tháng của Goldman Sachs dựa trên 488 thư gửi nhà đầu tư của quỹ phòng hộ, tháng 10 toàn ngành ghi nhận lỗ trung bình 1,3%, quỹ nền tảng đa quản lý lỗ 2,3%, Goldman Sachs xác định đây là “tháng tệ nhất lịch sử, vượt qua tháng 3/2020”.

Quỹ cơ bản mua-bán lỗ 3,49% trong tháng, quỹ mua-bán hệ thống (định lượng) lỗ 3,6%, đây là lần đầu tiên kể từ năm 2016 theo ghi nhận của Goldman Sachs, cả hai chiến lược cùng lỗ hơn 3% trong một tháng. Tính cả năm, quỹ nền tảng đa quản lý chỉ lãi 0,1% từ đầu năm, quỹ đa chiến lược lãi 1,2%, chiến lược tín dụng lãi 1,7%, trong khi S&P 500 cùng thời gian lãi 11,8%, Russell 2000 lãi 14,4%.

Chuyên gia trưởng ngành TMT của Goldman Sachs Peter Callahan tổng kết, đợt phục hồi tuần này phần lớn là kết quả của việc làm sạch vị thế và xoay vòng nội ngành, “ở thời điểm hiện tại, thị trường lần đầu tiên xuất hiện trạng thái thiếu đồng thuận lâu nhất trong lịch sử gần đây, điều này có thể lại trở thành điểm xuất phát tương đối khỏe để tiến vào năm 2027.”

Luận điểm bên mua không phức tạp: đòn bẩy ròng ở mức thấp nhất 5 năm, động lượng tập trung đã được thanh lọc, những nhà đầu tư yếu tay đã rút lui.

Theo tính toán của Morgan Stanley, khi tỷ lệ đòn bẩy ròng mua-bán tại Mỹ ở mức thấp hiện tại, S&P 500 trung bình tăng khoảng 6,3% sau ba tháng, tăng khoảng 20,7% sau mười hai tháng, gần gấp đôi mức bình thường. Nhóm giao dịch vĩ mô của Goldman Sachs cũng cho rằng, sau một trong những quá trình cắt giảm rủi ro mạnh nhất mười năm qua, cuối năm có điều kiện để xảy ra hiện tượng ép vị thế bán khống tăng giá.

Nhưng hoạt động thực tế của quỹ phòng hộ lại cho thấy một câu trả lời khác. Nhóm phái sinh của Goldman Sachs chỉ ra, khối lượng giao dịch quyền chọn bán VIX trong 10 phiên gần nhất vượt mọi thời điểm trước đó năm 2026, cho thấy niềm tin vào sự giảm biến động mạnh hơn niềm tin vào việc tăng giá.

Chỉ số Philadelphia Semiconductor bùng nổ 6,85% trong ngày thứ Hai, xác nhận tiềm năng phục hồi khi đòn bẩy ròng cực thấp và vị thế bán khống tập trung, nhưng khả năng tăng giá và việc có người sẵn sàng mua là hai vấn đề khác nhau. Đối diện với sự phục hồi 2,5% trong tuần, tỷ lệ mua-bán công nghệ lập đáy lịch sử và vị thế nhẹ nhất trong 5 năm, các quỹ phòng hộ vẫn lựa chọn bán khống cổ phiếu nhiều hơn nữa.