Khi công nghệ lao dốc, cổ phiếu "đại diện cho nhóm ông già" Berkshire lập kỷ lục mới! Trở lại trái phiếu yen Nhật kích hoạt cuộc thảo luận nóng về "gia tăng đầu tư vào Nhật Bản"

Theo ứng dụng tài chính Zhihong, tập đoàn bảo hiểm và đầu tư lớn của Mỹ Berkshire Hathaway (BRK.A.US, BRK.B.US), do "nhà đầu tư huyền thoại" Warren Buffett lâu dài dẫn dắt, đã bổ nhiệm Mizuho Securities và BofA Securities để chuẩn bị phát hành trái phiếu định giá bằng yên Nhật lần đầu tiên kể từ tháng 4 năm nay, tiếp tục mở rộng hoạt động huy động vốn tại thị trường Nhật Bản. Chỉ vài ngày trước khi Berkshire công bố phát hành trái phiếu yên Nhật lần nữa vào đầu tuần này, khi thị trường đánh giá lại mối quan hệ giữa chi tiêu vốn cho AI, nhu cầu huy động vốn và lợi nhuận thực tế, Berkshire đã lập kỷ lục giá cổ phiếu mới, vượt trội các chỉ số công nghệ toàn cầu bao gồm cả Nasdaq 100, nhờ mô hình kinh doanh đa dạng và thanh khoản mạnh mẽ, trong bối cảnh các cổ phiếu công nghệ toàn cầu lao dốc vào tuần trước.

Vào tháng 1 năm nay, khi tiếp quản vị trí CEO từ "ông lão Berkshire" Warren Buffett, Abel đã trả lời phỏng vấn vào đầu tháng 9 và cho biết tập đoàn có kế hoạch giữ cổ phần tại năm tập đoàn thương mại lớn của Nhật trong hàng chục năm, thậm chí có thể tăng tỉ trọng sở hữu. Vì vậy, khi tin tức Berkshire sẽ phát hành trái phiếu Nhật lần đầu tiên kể từ tháng 4 lan truyền, thị trường cho rằng Berkshire có thể tiếp tục đầu tư vào thị trường chứng khoán Nhật hoặc tăng nắm giữ tại năm tập đoàn thương mại lớn, khiến chỉ số Nikkei 225 và năm tập đoàn thương mại đều tăng mạnh trong ngày.

Các phương tiện truyền thông trích dẫn nguồn tin cho biết, Berkshire Hathaway đã thuê ngân hàng chuẩn bị phát hành trái phiếu yên Nhật lần đầu tiên từ tháng 4, sẵn sàng huy động thêm vốn tại Nhật Bản.

Nguồn tin cho biết, Berkshire đã bổ nhiệm Mizuho Securities và BofA Securities để sắp xếp một đợt phát hành trái phiếu yên Nhật quy mô chuẩn. Giao dịch dự kiến sẽ diễn ra trong thời gian gần đây, tùy thuộc vào điều kiện thị trường.

Công ty thường duy trì nhịp độ khoảng hai lần phát hành trái phiếu yên Nhật mỗi năm. Kế hoạch phát hành mới nhất này được đưa ra khi các doanh nghiệp Nhật đã chậm lại hoạt động phát hành trái phiếu nội địa. Nguồn cung trái phiếu tăng đột biến vào tháng 10 đã đẩy cao chênh lệch lợi suất trái phiếu doanh nghiệp so với trái phiếu chính phủ, tức là credit spread; sau đó, nguồn cung trái phiếu mới gần đây giảm. Như thể hiện trên hình trên, credit spread trái phiếu doanh nghiệp nội địa Nhật đã mở rộng.

Đây sẽ là lần thứ hai Berkshire phát hành trái phiếu yên Nhật kể từ khi Warren Buffett rời vị trí CEO. Nhà đầu tư sẽ chú ý đến mức chênh lệch lãi suất mà công ty cung cấp và quy mô nhu cầu có thể thu hút. Tháng 4 năm nay, công ty đã phát hành sáu kỳ hạn trái phiếu, từ 3 năm đến 30 năm, tổng giá trị 272,3 tỷ yên, tương đương khoảng 1,7 tỷ USD. Đây là một trong những lần phát hành trái phiếu yên Nhật có quy mô lớn nhất của Berkshire, nhỏ hơn lần phát hành đầu tiên năm 2019 và lần phát hành tháng 10/2024.

Takashi Fujiwara, Giám đốc Quản lý Quỹ Cố định tại Risonona Asset Management, cho biết: "Berkshire rất nổi tiếng ở Nhật do đầu tư vào cổ phiếu Nhật. Chỉ cần chênh lệch hợp lý thì trái phiếu này sẽ có nhu cầu mạnh."

Giao dịch AI chịu áp lực, cổ phiếu truyền thống tăng mạnh: Lợi thế tiền mặt của Berkshire tái khẳng định giá trị

Berkshire, tượng trưng cho "cổ phiếu truyền thống", đã lập kỷ lục giá mới và vượt xa các cổ phiếu công nghệ vào tuần trước. Đồng thời, công ty đã bổ nhiệm Mizuho Securities và BofA Securities, chuẩn bị phát hành trái phiếu yên Nhật lần đầu tiên từ tháng 4, tiếp tục mở rộng hoạt động huy động vốn tại Nhật Bản. Hai tín hiệu này cho thấy — vốn toàn cầu đang trọng tâm vào lợi nhuận thực tế, sức mạnh bảng cân đối kế toán và năng lực phân bổ vốn.

Diễn biến giá cổ phiếu Berkshire đã vượt mức kỷ lục từng đạt được ngày 2/11: Cổ phiếu Berkshire loại B đóng cửa ở mức 579,09 USD ngày 4/11, lập mức cao mới; ngày 5/11, trong phiên, giá đạt 586,30 USD, mức cao lịch sử. Tuy nhiên, sau đó giảm theo xu hướng thị trường vào thứ Năm, với mức giảm 1,17%, nhỏ hơn đáng kể so với mức giảm 6,36% của Nasdaq 100 và 12,25% của Chỉ số Philadelphia Semiconductor. Đến hết ngày 6/11, Berkshire loại B đóng cửa ở mức 570,89 USD, tăng khoảng 5,24% trong tuần và sát mức cao lịch sử, trong khi cùng kỳ Nasdaq 100 và Philadelphia Semiconductor giảm lần lượt khoảng 4,91% và 12,15%.

"Cổ phiếu truyền thống" là cách gọi thị trường dành cho các cổ phiếu ngành truyền thống, mô hình kinh doanh trưởng thành và các mục tiêu đầu tư giá trị, thường nhấn mạnh lợi nhuận thực tế, khả năng tạo tiền mặt và kỷ luật định giá. Sự nổi bật của Berkshire là nhờ nguồn lợi nhuận đa dạng từ bảo hiểm, đường sắt, tiện ích, sản xuất và tiêu dùng; tiền nổi bảo hiểm và dòng tiền kinh doanh hỗ trợ đầu tư dài hạn; thanh khoản lớn giữ dư địa cho M&A, mua lại cổ phiếu và phân bổ ngược chu kỳ.

Khi giá trị của các doanh nghiệp tăng trưởng cao ngày càng phụ thuộc vào việc có thực hiện được các khoản đầu tư lớn trong tương lai, thì những doanh nghiệp đã sở hữu tài sản sinh lời ổn định càng dễ được thị trường công nhận. Cathy Seifert, nhà phân tích cao cấp tại CFRA, cho biết, bảng cân đối tài sản mạnh, kinh doanh đa dạng và mua lại cổ phiếu là những yếu tố hỗ trợ, và vốn có thể đang chuyển sang các doanh nghiệp ít biến động, chất lượng cao.

Báo cáo quý ba của Berkshire ngày 7/11 cho thấy, đến cuối tháng 9, tổng tiền mặt, các khoản tương đương tiền và trái phiếu ngắn hạn của Mỹ của Berkshire là khoảng 377,4 tỷ USD, tăng khoảng 11,9 tỷ USD so với cuối quý trước, tiếp tục chạm gần mức cao nhất lịch sử; sau khi trừ khoản chưa thanh toán mua trái phiếu, nguồn tiền lưu động liên quan vẫn cao tới 356,9 tỷ USD.

Đến cuối tháng 9/2026, mảng bảo hiểm và kinh doanh khác của Berkshire giữ 36,034 tỷ USD tiền mặt và tương đương tiền, 336,735 tỷ USD trái phiếu ngắn hạn Mỹ; mảng đường sắt, tiện ích và năng lượng giữ thêm 4,666 tỷ USD tiền mặt, tổng cộng 377,435 tỷ USD. Cùng tiêu chuẩn, cuối quý hai là 365,514 tỷ USD, tăng 11,921 tỷ USD theo quý.

Về hoạt động, lợi nhuận kinh doanh quý ba là 12,705 tỷ USD, giảm 5,8% so với cùng kỳ, lợi nhuận bảo hiểm và đầu tư chịu áp lực; nhưng lợi nhuận từ BNSF Railroad, Berkshire Energy và mảng sản xuất, dịch vụ và bán lẻ lần lượt tăng khoảng 19,3%, 8,3% và 11,8%, cho thấy tác dụng đệm của hoạt động đa ngành.

Tuy nhiên, cuối quý ba, tài sản trên gồm các khoản chưa trả khi mua trái phiếu Mỹ, tương ứng khoản phải trả 20,489 tỷ USD. Điều đó đồng nghĩa trái phiếu đã ghi nhận vào tài sản, nhưng tiền mua chưa chuyển, đồng thời ghi nhận khoản phải trả. Sau khi trừ khoản này, tiền lưu động điều chỉnh còn 356,946 tỷ USD; quý hai trừ khoản tương tự là 364,743 tỷ USD, thực tế giảm khoảng 7,797 tỷ USD so với quý trước.

Vẫn giữ lượng tiền mặt lớn nhưng vay yên để phân bổ tài sản: Trọng điểm tại Nhật là cân đối tài sản và nợ

Đợt phát hành tiềm năng lần này diễn ra ở một thời điểm đáng chú ý: Doanh nghiệp Nhật đã tập trung phát hành trái phiếu vào tháng 10, chênh lệch tín dụng mở rộng, nguồn cung trái phiếu mới gần đây giảm. Việc Berkshire thu hút nhu cầu sẽ phụ thuộc vào chất lượng tín dụng, kỳ hạn và mức chênh lệch phát hành cuối cùng.

Với nhà đầu tư, việc cổ phiếu lập đỉnh cho thấy thị trường cổ phần công nhận, còn trái phiếu yên Nhật sẽ kiểm nghiệm mức giá mà người cho vay chấp nhận cung cấp vốn dài hạn. Hiện chưa công bố quy mô phát hành, kỳ hạn, lãi suất và mục đích cụ thể, nên chưa thể kết luận chi phí vốn giảm hay nguồn vốn xác định dùng để tăng mua cổ phiếu Nhật.

Berkshire liên tục phát hành trái phiếu yên Nhật, phối hợp với khung sở hữu lâu dài tại Mitsubishi Corporation, Itochu, Mitsui & Co., Marubeni và Sumitomo Corporation. Đến cuối 2025, tổng chi phí sở hữu năm tập đoàn thương mại là khoảng 15,382 tỷ USD, giá trị thị trường khoảng 35,368 tỷ USD, đóng góp cổ tức 862 triệu USD; công ty khẳng định quy mô vay yên Nhật tương đối phù hợp với chi phí đầu tư yên cho những khoản này. Khi đó, chi phí vốn bình quân khoảng 1,2%, còn tỷ suất cổ tức so với chi phí đầu tư lịch sử là khoảng 5,6%.

Ở Berkshire, mô hình này kết hợp cổ tức doanh nghiệp lớn và tăng trưởng dài hạn với khoản nợ đồng tiền lãi suất thấp, đồng thời giảm rủi ro tỷ giá khi mua tài sản yên trực tiếp bằng USD.

Đợt phát hành lần này có thể bổ sung nền tảng vốn cho đầu tư Nhật Bản, nhưng chưa thể xác định đây là một vòng tăng tỷ trọng mới. Ví dụ, đợt phát hành 272,3 tỷ yên vào tháng 4 gồm nhiều mục đích: trả trước tổng cộng 133,9 tỷ yên trái phiếu đáo hạn, phần còn lại dùng từng phần để hỗ trợ mua cổ phần Tokyo Marine Holdings. Huy động vốn vừa phục vụ tái cấu trúc nợ, vừa phục vụ phân bổ tài sản dài hạn. USD cash đảm bảo thanh khoản và đầu tư của tập đoàn, vay yên phục vụ tài sản Nhật và quản lý nợ địa phương, hai nguồn không xung đột.

Báo cáo tài chính mới nhất của Berkshire cũng cho thấy, lãi suất bình quân của đợt phát hành trái phiếu mới tháng 4 là khoảng 2,4%, cao hơn mức bình quân 1,4% của trái phiếu yên Nhật tồn tại đến cuối tháng 9; do đó ý nghĩa tích cực của đợt phát hành này cuối cùng vẫn phụ thuộc vào giá vốn và mức sinh lợi mà tài sản được hỗ trợ có thể đạt được.

Berkshire dưới thời Buffett ưu tiên năm tập đoàn thương mại lớn, trước tiên chú ý tới "tài sản kinh doanh toàn cầu + năng lực phân bổ vốn", chứ không chỉ là hoạt động thương mại hay rủi ro giá hàng hóa. Trong thư gửi cổ đông năm 2024, Buffett nhấn mạnh các doanh nghiệp này sở hữu quyền lợi kinh doanh rộng lớn, phong cách quản trị giống Berkshire; ông bị thu hút bởi hồ sơ tài chính xuất sắc và giá cổ phiếu thấp, sau đó càng tin tưởng vào ban lãnh đạo, cách sử dụng vốn và thái độ với cổ đông, gồm tăng cổ tức hợp lý, mua lại cổ phiếu đúng thời điểm và kiểm soát lương CEO.

Như Abel đã phát biểu trước đó, Berkshire dù trải qua giai đoạn giá cổ phiếu năm tập đoàn thương mại lớn tăng mạnh nhưng vẫn muốn nắm giữ dài hạn, thậm chí cân nhắc tăng sở hữu, thể hiện niềm tin lâu dài vào năng lực tạo dòng tiền, phân bổ vốn hiệu quả và trả cổ tức/mua lại cổ phiếu của năm tập đoàn này.