Cơn bão giẫm đạp trên thị trường chứng khoán Mỹ! Các quỹ ETF định lượng và đòn bẩy bán ra 70 tỷ USD chỉ trong một ngày, còn 50 tỷ USD lệnh bán nữa đang trên đường

Sự sụt giảm mạnh của cổ phiếu công nghệ đã trở thành điểm khởi đầu cho đà lao dốc của thị trường chứng khoán Mỹ, đang gây ra phản ứng dây chuyền rút đòn bẩy từ các quỹ chiến lược tiền tệ hệ thống, với quy mô bán ra quá lớn và tốc độ quá nhanh khiến áp lực thị trường khó có thể tan biến trong ngắn hạn.

Theo Trạm giao dịch Theo Xu Hướng, nhóm chiến lược phái sinh cổ phiếu của Morgan Stanley đã công bố báo cáo vào ngày 5 tháng 11, cho biết chứng khoán Mỹ đã trải qua ngày tồi tệ nhất kể từ "Ngày thuế suất", với chỉ số S&P 500 giảm mạnh 4,4% và chỉ số Nasdaq 100 sụt 6,4%. Các quỹ chiến lược định lượng đã đóng vai trò chính trong việc đẩy nhanh đà giảm này — chiến lược CTA theo xu hướng và ETF đòn bẩy đã tổng cộng bán ra hơn 70 tỷ USD cổ phiếu trong ngày.

Điều đáng chú ý hơn là áp lực bán vẫn chưa được giải tỏa. Mô hình của Morgan Stanley ước tính rằng các quỹ mục tiêu biến động (Volatility Targeting funds) vẫn có khoảng 50 tỷ USD cổ phiếu cần bán ra trong vài ngày tới để hạ tỷ lệ đòn bẩy mục tiêu từ khoảng phân vị thứ 67 xuống phân vị thứ 30. Điều này có nghĩa là nếu thị trường tiếp tục giảm, việc giảm vị thế cơ học sẽ tiếp tục tạo ra áp lực giảm giá.

CTA chuyển sang vị thế bán ròng, bán ra 11 tỷ USD trong 90 phút đầu phiên

Yếu tố kích hoạt trực tiếp của đợt giảm giá này là các tín hiệu động lượng của chiến lược CTA theo xu hướng đã bị phá vỡ đồng loạt. Báo cáo của Morgan Stanley chỉ ra rằng, trong phiên giao dịch đầu ngày, nhiều tín hiệu động lượng quan trọng của các chỉ số chứng khoán Mỹ đã bị phá vỡ, kích hoạt bán ra tự động của CTA, từ đó đẩy nhanh đà giảm của thị trường.

Dữ liệu cụ thể cho thấy, chỉ trong khoảng 1,5 giờ sau khi thị trường mở cửa, quy mô bán ròng hợp đồng tương lai S&P 500 đã đạt khoảng 11 tỷ USD. Xét về tín hiệu động lượng, các vị thế CTA trên S&P 500, Nasdaq 100, Russell 2000 đều đã chuyển sang bán ròng.

Bảng theo dõi tín hiệu động lượng CTA của Morgan Stanley cho thấy, giá hiện tại của S&P 500 vào khoảng 7383 điểm, tín hiệu động lượng 1 tháng là tiêu cực, CTA đã chuyển sang "bán"; Nasdaq 100 cũng tương tự. Mặc dù tín hiệu động lượng 12 tháng của các chỉ số chính vẫn còn dương và giá S&P 500 đang dao động gần đường trung bình 200 ngày, nghĩa là việc giảm đòn bẩy thêm còn phụ thuộc liệu thị trường có tiếp tục giảm không, nhưng báo cáo cũng chỉ ra rằng do phần lớn tín hiệu đã chuyển sang phía bán, rủi ro dòng tiền hiện đang nghiêng về phía tăng.

ETF đòn bẩy giảm đòn bẩy mạnh lần thứ hai trong một tuần, cổ phiếu công nghệ chiếm 90%

ETF đòn bẩy là lực lượng chủ chốt khác trong đợt bán ra này. Morgan Stanley ước tính, ETF đòn bẩy đã bán ra hơn 60 tỷ USD cổ phiếu trước khi thị trường đóng cửa, trong đó khoảng 90% tập trung vào các sản phẩm công nghệ, bao gồm Semis (bán dẫn), Nasdaq 100 (NDX), ETF cổ phiếu công nghệ (XLK), v.v.

Đây là lần giảm đòn bẩy mạnh thứ hai của ETF đòn bẩy trong một tuần, phản ánh đặc điểm thị trường gần đây là cổ phiếu công nghệ dẫn đầu đà giảm. Tuy nhiên, báo cáo cũng lưu ý rằng trong các đợt sụt giảm lớn trước đây, dòng tiền của nhà đầu tư mua vào khi giá thấp có thể phần nào bù đắp áp lực bán ra do tái cân bằng của ETF.

Sau đợt giảm đòn bẩy này, container Gamma bán ngầm của ETF đòn bẩy đã giảm từ khoảng 7,5 tỷ USD cho mỗi 1% dao động xuống còn khoảng 6,5 tỷ USD, nghĩa là quy mô bán ra bị động do tái cân bằng sau này sẽ được thu hẹp.

50 tỷ USD treo đầu, quỹ mục tiêu biến động trở thành tiêu điểm tiếp theo

Nguồn áp lực bán tiềm năng lớn nhất hiện tại của thị trường là các quỹ mục tiêu biến động. Mô hình của Morgan Stanley cho thấy, khi biến động thị trường tăng mạnh, loại quỹ này cần giảm khoảng 50 tỷ USD cổ phiếu trong vài ngày tới để hạ tỷ lệ đòn bẩy mục tiêu từ khoảng phân vị thứ 67 xuống phân vị thứ 30.

Logic vận hành của chiến lược mục tiêu biến động là: khi biến động thị trường tăng, thực hiện giảm rủi ro tài sản một cách cơ học, để duy trì sự ổn định biến động của danh mục. Cơ chế này, trong lúc thị trường biến động mạnh, thường hình thành hiệu ứng phản hồi tiêu cực "giảm càng mạnh bán càng nhiều".

Trước đó Morgan Stanley đã cảnh báo trong báo cáo ngày thứ Hai, các chiến lược hệ thống vĩ mô đối diện rủi ro dòng tiền hai chiều, trong bối cảnh sụt giảm nhanh và biến động tăng mạnh, khả năng giảm đòn bẩy lớn có thể xảy ra. Đà lao dốc của thị trường trong ngày đã kiểm chứng nhận định này, và quá trình điều chỉnh có thể kéo dài vài ngày. Đối với nhà đầu tư, trước khi 50 tỷ USD lệnh bán bị động này được giải phóng hoàn toàn, áp lực thị trường vẫn khó có thể thay đổi về cơ bản trong ngắn hạn.