Morgan Stanley nhận định thị trường AI đang đến bước ngoặt: từ xây dựng năng lực tính toán đến lan tỏa ra các ngành công nghiệp, chiến lược "thanh tạ" trở thành định hướng phân bổ chính.

Như FinanceAPP đã biết, Morgan Stanley đã phát hành báo cáo chủ đề "Giải mã nhịp độ cách mạng AI: Từ xây dựng sức mạnh tính toán đến lan tỏa trong ngành", dựa trên cơ sở dữ liệu ánh xạ cổ phiếu AI vòng thứ sáu bao phủ khoảng 3600 mã cổ phiếu toàn cầu để đưa ra nhận định cốt lõi: Đầu tư AI đã rời khỏi giai đoạn chỉ thuần đặt cược vào các mục tiêu cung cấp sức mạnh tính toán thượng nguồn, bước vào thời kỳ bố trí song song kiểu "tạ đòn" mới, vừa cần nắm bắt cơ hội cấu trúc do nút thắt sức mạnh tính toán mang lại, vừa cần tăng tỷ trọng phân bổ cho các doanh nghiệp ứng dụng AI thực tế.

Morgan Stanley cho biết, chủ đề nghiên cứu cốt lõi của họ năm 2026 là sự lan tỏa của công nghệ, trong vòng chu kỳ ngành đang trong quá trình chuyển đổi này, dự kiến sẽ xuất hiện mô hình lợi nhuận vượt trội kiểu tạ đòn, các doanh nghiệp cung cấp hạ tầng cốt lõi cùng đồng thời với các công ty phần mềm giai đoạn đầu và các doanh nghiệp ứng dụng AI sẽ có diễn biến tích cực.

Quy luật phát triển của chu kỳ công nghệ thường là bán dẫn dẫn đầu với lợi nhuận vượt trội, tiếp đến là đến nhóm hạ tầng, sau đó là phần mềm và dịch vụ. Ngân hàng này nhận định logic đầu tư ngành AI đang chuyển sang giai đoạn mới: Từ giao dịch tập trung cao vào doanh nghiệp cung cấp nền tảng, sang hồ cơ hội kiểu tạ đòn với phạm vi rộng lớn hơn, đồng thời lựa chọn kỹ lưỡng doanh nghiệp nền tảng và các doanh nghiệp ứng dụng AI mới nổi.

Kể từ khi chu kỳ AI hiện tại bắt đầu, nhóm bán dẫn và hạ tầng so với chỉ số S&P 500 đã ghi nhận lợi nhuận vượt trội 500‑700 điểm. Chúng tôi cho rằng, hiện tại nên bắt đầu nâng tỷ trọng phân bổ cho các doanh nghiệp phần mềm giai đoạn đầu, doanh nghiệp ứng dụng AI.

Tuy nhiên, cùng lúc đó, làn sóng đầu tư vốn lớn vào AI, cộng thêm các yếu tố then chốt như điện lực sẽ kéo dài cửa sổ tăng giá của một số mục tiêu chất lượng. Vì vậy, chu kỳ máy tính lần này sẽ không lặp lại kiểu luân chuyển đơn tuyến, đơn giản giữa các nhóm dẫn dắt thị trường như các chu kỳ trước.

Ngân hàng này cho biết, chu kỳ AI lần này có những điểm đặc biệt, nhân lực, điện, kiểm soát chính sách là ba giới hạn cốt lõi. Báo cáo ước tính từ 2026‑2028 trung tâm dữ liệu toàn cầu sẽ thiếu hụt 57GW điện lực, cộng thêm các rào cản thực tế như phê duyệt địa phương, thiếu hụt lao động khiến tốc độ mở rộng cung cấp sức mạnh tính toán bị kìm hãm rõ rệt, tình trạng thiếu hụt sức mạnh tính toán sẽ tồn tại nhiều năm, sẽ không còn rõ nét các đợt chuyển giao đơn giản trong ngành như trước đây. Tốc độ tăng trưởng đầu tư vốn của các hãng cloud quy mô siêu lớn dự kiến giảm từ 93% năm 2026 xuống 14% năm 2028, kỳ vọng đỉnh điểm đầu tư vào phần cứng dần được thị trường định giá, nhưng triển vọng cho một số đường đua ngặt nghèo vẫn sẽ duy trì tích cực.

Dữ liệu cho thấy, doanh nghiệp cung cấp AI (chip, sức mạnh tính toán, phần cứng… thượng nguồn) trong hai năm qua đã đạt mức tăng EPS dự phóng gấp đôi, vẫn duy trì động lực lợi nhuận mạnh mẽ. Đặc biệt doanh nghiệp ứng dụng AI, tức là các công ty từ nhiều ngành nghề áp dụng AI vào vận hành, tối ưu hóa chi phí, hai năm tới EPS dự phóng tăng khoảng 70%, bước ngoặt lợi nhuận đã xuất hiện.

Dự báo thị trường đồng thuận, các doanh nghiệp ứng dụng AI có mức ảnh hưởng thực tế cao sẽ mở rộng biên lợi nhuận EBIT 460 điểm cơ bản trong năm 2025‑2026, gần gấp đôi chỉ số MSCI ACWI, nhưng hiện thị trường vẫn chưa định giá đầy đủ lợi ích lâu dài từ hiệu suất AI mang lại, dự báo lợi nhuận dài hạn còn tiềm năng được điều chỉnh tăng. Về định giá, các doanh nghiệp ứng dụng AI có ảnh hưởng cao, P/E dự phóng đã về mức 18 lần, so với doanh nghiệp cung cấp nền tảng ở mức 22 lần, sau khi điều chỉnh định giá thì tỷ lệ lợi tức/rủi ro đã được cải thiện rõ rệt.

Chiến lược đầu tư kiểu tạ đòn mà ngân hàng này đề xuất chia làm hai nhánh. Một là tiếp tục giữ vững tài sản nút thắt: Ưu tiên bố trí vào các đường đua liên quan điện lực, gồm dịch vụ phòng máy đã đấu điện, lưu trữ, thiết bị điện lưới, năng lượng mới; đồng thời lựa chọn kỹ các cổ phiếu trong ngành bán dẫn và hạ tầng, trọng tâm là chuỗi giá trị ngoài điện lực.

Nhánh còn lại là mở rộng phân bổ mới: Tăng tỷ trọng vào các doanh nghiệp phần mềm giai đoạn đầu, ưu tiên phần mềm hạ tầng, an ninh mạng, rồi mới chọn lọc phần mềm ứng dụng; bố trí các doanh nghiệp ứng dụng AI đã chứng minh hiệu quả hoạt động có thể định lượng được, lọc chọn tập trung hai tiêu chí chính, một là mức độ ảnh hưởng thực tế của AI tới kinh doanh, hai là quyền định giá sản phẩm, chỉ có doanh nghiệp nào giữ lại được lợi nhuận tiết giảm chi phí từ AI mới thật sự hiện thực hóa lợi nhuận. Dịch vụ CNTT thuộc nhóm hưởng lợi giai đoạn cuối chu kỳ, hiện chưa phù hợp để đầu tư trọng điểm.

Trên phạm vi toàn cầu, lộ trình phát triển AI của từng thị trường khác biệt rõ ràng. Thị trường Bắc Mỹ, lợi ích AI dần lan từ phần cứng sang phần mềm và kinh tế thực; thị trường châu Á-Thái Bình Dương lợi nhuận vẫn tập trung vào chuỗi cung ứng thượng nguồn, ngày càng nhiều doanh nghiệp công bố thu nhập tăng nhờ AI; thị trường châu Âu cơ hội AI chủ yếu tập trung vào ứng dụng thực tế trong ngành truyền thống.

Báo cáo đặc biệt nhấn mạnh, đầu tư không thể chỉ chạy theo "khái niệm AI", mức độ ảnh hưởng thực sự của AI tới logic đầu tư doanh nghiệp mới là yếu tố then chốt quyết định thắng bại. Những mã cổ phiếu AI thuộc logic cốt lõi có mức lợi nhuận vượt trội rõ rệt so với nhóm chỉ bị ảnh hưởng thứ yếu; ngược lại, các công ty bị AI đe dọa trực tiếp vào hoạt động kinh doanh sẽ tụt hậu đáng kể so với nhóm chỉ chịu ảnh hưởng vừa phải trong ngành.

Đồng thời, thị trường vẫn tồn tại rủi ro ngược chiều, nếu nhu cầu sức mạnh tính toán vượt dự kiến, nút thắt điện lực, nhân lực tiếp diễn, chuỗi bán dẫn và hạ tầng có thể kéo dài giai đoạn thịnh vượng vượt dự báo thị trường, lịch sử cho thấy phố Wall nhiều lần đánh giá thấp không gian tăng trưởng của ngành công nghệ. Nhìn chung, cơn sốt AI đã đi từ chủ đề "tích trữ sức mạnh tính toán" đơn thuần sang giai đoạn xác thực hiệu quả thương mại, kết hợp cả tài sản nút thắt thượng nguồn và cổ phiếu ứng dụng mang lại kết quả cụ thể là định hướng phân bổ phù hợp hơn thời điểm hiện tại.