Bầu cử giữa kỳ phơi bày sự mong manh của thị trường! Giao dịch AI đối mặt với sự kiểm tra nghiêm ngặt, kỳ vọng lợi nhuận chứng khoán Mỹ có thể điều chỉnh lớn

Theo thông tin từ ứng dụng tài chính thông minh, kết quả cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ và sự sụt giảm mạnh trên thị trường sau đó đã bộc lộ tính dễ bị tổn thương do sự đặt cược quá tập trung vào lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), các nhà đầu tư có thể cần phải điều chỉnh lại kỳ vọng về tỷ suất sinh lợi đầu tư.

Đợt phục hồi vào thứ Sáu tuần trước là không đủ để bù đắp cho đợt bốc hơi giá trị thị trường lớn nhất của cổ phiếu công nghệ kể từ khi dịch Covid bùng phát. Mặc dù các nhà đầu tư đã ngưng bán tháo cổ phiếu không phân biệt, nhưng xét tới môi trường chính trị tổng thể và sự bất định rộng hơn cũng như tác động tiềm tàng của các yếu tố này lên tăng trưởng kinh tế và lợi nhuận doanh nghiệp, việc tăng thêm mức độ chấp nhận rủi ro hiện nay đòi hỏi một sự dũng cảm không nhỏ.

Wolf von Rotberg, chuyên gia chiến lược cổ phiếu tại Ngân hàng Safra Sarasin Thụy Sĩ cho biết: “So với tác động của chiến thắng của Đảng Dân chủ và việc xây dựng trung tâm dữ liệu, tình hình kinh tế vĩ mô tiềm tàng đã bắt đầu chuyển biến và kéo thị trường chứng khoán đi xuống. Thị trường khó có thể sớm bật tăng mạnh.”

Rủi ro vĩ mô ngắn hạn

Hiện tại, sự gia tăng của hợp đồng tương lai biến động cho thấy rủi ro ngắn hạn vẫn là mối quan tâm chính của thị trường. Sau đợt lao dốc trên thị trường chứng khoán Mỹ tuần trước, các nhà đầu tư gần như không có thời gian nghỉ ngơi vì sự kiện rủi ro lớn tiếp theo sẽ diễn ra ngay lập tức, buộc thị trường phải nhanh chóng chuyển hướng chú ý trở lại các yếu tố cơ bản về kinh tế và chính sách tiền tệ.

Dữ liệu CPI tháng 10 của Mỹ được công bố vào thứ Ba sẽ là chỉ số kinh tế vĩ mô quan trọng nhất trong tuần này. Trước đó, cả hai chỉ số lạm phát lõi của tháng 8 và tháng 9 đều cao hơn dự kiến, do đó, dữ liệu lạm phát mới nhất này sẽ kiểm chứng liệu áp lực giá tiềm ẩn có còn duy trì ở mức cao không, đồng thời giúp thị trường đánh giá lại lộ trình lãi suất.

Trong lúc đó, áp lực thanh khoản hiện nay rõ ràng cho thấy môi trường tài chính đã bị siết chặt về mức tương đương với thời kỳ đầu chiến tranh Iran vào tháng 3 năm nay. Điều mà thị trường hiện cần nhất có lẽ là sự nới lỏng môi trường tài chính.

Từ góc độ này, cuộc bầu cử lần này có thể đã làm dịu đi hai yếu tố dẫn đến sự quá nhiệt của nền kinh tế — kích thích tài chính và chi tiêu AI không kiểm soát, nhưng không phát đi tín hiệu suy thoái kinh tế. Các nhà giao dịch đã giảm đặt cược vào một đợt tăng lãi suất của Fed trong tháng 12. Lợi tức trái phiếu kho bạc Mỹ giảm cùng với lập trường ôn hòa của Fed sẽ giúp giảm bớt áp lực lên định giá cổ phiếu, đồng thời có khả năng thúc đẩy động lực dẫn dắt thị trường lan tỏa từ nhóm cổ phiếu công nghệ lớn sang các nhóm ngành rộng hơn.

Đầu tư hạ tầng AI đối diện thách thức

So với những biến động ngắn hạn về chính sách kinh tế vĩ mô và tiền tệ, tính bất định của chu kỳ đầu tư AI có lẽ là mối lo lớn hơn của thị trường. Sau làn sóng chiến thắng của Đảng Dân chủ tại Washington, một trong những vấn đề lớn nhất mà nhà đầu tư đối mặt chính là xác định phương hướng cho xây dựng hạ tầng AI trong thời gian tới. Giao dịch AI hiện đang đối mặt với chi phí vốn khổng lồ, vị thế giao dịch quá đông đúc, cùng với đó là những câu hỏi ngày càng khó trả lời về lợi nhuận đầu tư trong tương lai.

Barclays ước tính, trong các kế hoạch xây dựng trung tâm dữ liệu có xác suất cao được các công ty tiện ích lớn báo cáo cho năm 2027, khoảng 80% sẽ nằm ở các bang do thống đốc Đảng Dân chủ điều hành, so với tỷ lệ chưa đến 30% trong năm nay. Tổng thống Mỹ Donald Trump nắm quyền phủ quyết, điều này khiến các biện pháp hạn chế mang tính ảnh hưởng sâu rộng cấp liên bang trở nên khó áp dụng. Tuy nhiên, kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ cấp bang đã khiến thị trường chú ý đến rào cản hạ tầng vật chất thực tế, những rào cản đang dần trở thành yếu tố quyết định tốc độ triển khai xây dựng hạ tầng AI.

Điều này đồng nghĩa, ngay cả khi các chính sách hạn chế ở cấp liên bang khó được thực hiện triệt để, thì các vấn đề như phê duyệt ở cấp bang, cung cấp điện và kết nối lưới điện cũng có thể trở thành yếu tố chính hạn chế việc xây dựng các trung tâm dữ liệu. Chuyên gia chiến lược Joachim Klement của ngân hàng đầu tư Panmure Liberum (Anh) cho biết, nếu các nhà cung cấp dịch vụ đám mây siêu lớn buộc phải làm chậm tốc độ tăng đầu tư vốn, toàn bộ chuỗi cung ứng trung tâm dữ liệu sẽ đối mặt với rủi ro hạ dự báo doanh thu và lợi nhuận. Ông nói: “Tín hiệu mà thị trường truyền tải tới chúng tôi là các nhà đầu tư đã kiệt sức, và không còn nhiều người mua mới tham gia giao dịch AI.”

Tuần trước, các công ty sản xuất chip trở thành đối tượng trọng tâm khi nhà đầu tư điều chỉnh lại kỳ vọng. Họ lo ngại quy trình phê duyệt nghiêm ngặt hơn cùng chi phí kết nối lưới điện cao hơn có thể khiến các đơn hàng bị hoãn sang các năm tiếp theo. Đối với chỉ số bán dẫn Philadelphia, điều này đồng nghĩa với việc định giá giảm mạnh, hiện đã gần mức thấp nhất trong khung định giá suốt 10 năm qua, và tất cả mức định giá vượt trội so với chỉ số S&P 500 cũng biến mất.

Dự báo lợi nhuận doanh nghiệp có thể bị điều chỉnh giảm

Sự bất định về triển vọng đầu tư hạ tầng AI cuối cùng có thể tiếp tục lan sang kỳ vọng lợi nhuận doanh nghiệp. Trong tương lai gần, thị trường có thể cần xem xét lại các dự báo lợi nhuận từng quá lạc quan trước đây. Đợt tăng giá trước đó dựa trên kỳ vọng rằng chi tiêu vốn cho AI và tăng trưởng kinh tế mạnh sẽ liên tục chuyển hóa thành lợi nhuận doanh nghiệp trong nhiều năm tới. Những tuần gần đây, khi nghi ngại về tiến độ triển khai AI dần xuất hiện, các nhà đầu tư đã phản ứng bằng cách hạ định giá. Tiếp tới, các nhà phân tích cũng có thể điều chỉnh, bởi họ hiện đang dự báo lợi nhuận doanh nghiệp năm nay sẽ tăng 29%, sau đó sẽ tăng tiếp 19% vào 2027 và 16% vào 2028.

Dario Perkins, Giám đốc điều hành Toàn cầu về Vĩ mô của TS Lombard cho rằng: “Lợi nhuận tăng trưởng mạnh của các doanh nghiệp liên quan công nghệ thực chất bắt nguồn từ việc các nhà cung cấp dịch vụ đám mây siêu lớn của Mỹ liên tục bơm số vốn kỷ lục vào hệ sinh thái AI. Về lâu dài, chúng tôi cũng nghi ngờ liệu bộ phận doanh nghiệp có thực sự hưởng được lợi từ AI hay không — dù là các doanh nghiệp đi đầu xây dựng hạ tầng công nghệ mới này hay là nhóm người dùng cuối cùng, vấn đề này đều tồn tại.”

Ông Dario Perkins nhận định rằng tốc độ tăng lợi nhuận doanh nghiệp sẽ giảm vào năm 2027 do ba nguyên nhân: tác động tích cực của giá năng lượng tăng sẽ dần biến mất; chi tiêu vốn cho AI chững lại; cấu trúc tăng trưởng kinh tế Mỹ sẽ dịch chuyển từ nâng cao năng suất sang tăng trưởng việc làm.

Dự báo lợi nhuận doanh nghiệp có thể cần điều chỉnh lại sau khi định giá S&P 500 giảm 20%

Trong bối cảnh kỳ vọng lợi nhuận có thể phải điều chỉnh, nhà đầu tư còn phải cân nhắc hai rủi ro hoàn toàn khác biệt sau bầu cử. Một mặt, sự chững lại của đầu tư AI có thể kìm hãm tăng trưởng kinh tế và lạm phát, kéo lợi suất giảm. Mặt khác, căng thẳng chính sách thuế quan tái leo thang hoặc xung đột giữa Mỹ và Iran gia tăng có thể vừa làm suy yếu đà tăng trưởng kinh tế vừa đẩy lạm phát, giá dầu và lợi suất lên cao.

Theo thường lệ, bầu cử giữa nhiệm kỳ sẽ giúp nhà đầu tư thôi lo lắng về rủi ro chính trị và quay lại tập trung vào các yếu tố cơ bản. Nhưng lần này, rủi ro chính trị đã va chạm trực tiếp với chu kỳ đầu tư. Cuộc bầu cử này không phải nguyên nhân tạo ra sự dễ tổn thương của thị trường, nhưng đã phơi bày một cách rõ ràng những điểm yếu này.

Kristofer Barrett, Giám đốc toàn cầu về cổ phiếu và quản lý quỹ của công ty quản lý tài sản Carmignac (Pháp), cho biết: “Khi tâm lý hoảng loạn lan rộng, ai cũng sẽ vội vã tìm lối thoát duy nhất.” Ông nhấn mạnh, quy mô đợt bán tháo vừa qua phần lớn do các thành phần sử dụng đòn bẩy trong thị trường gây ra.

Tuy nhiên, những lo ngại của thị trường về triển vọng đầu tư AI không đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp liên quan đã bắt đầu cắt giảm mạnh chi tiêu vốn. Các nhà cung cấp dịch vụ đám mây siêu lớn vẫn đang đầu tư mạnh mẽ, ông Kristofer Barrett cũng chưa nhận thấy bất cứ tín hiệu chững lại nào từ các doanh nghiệp xây dựng trung tâm dữ liệu hay nhà sản xuất chip. Ông cho hay: “Trong khi đó, định giá đã giảm đáng kể. Nếu nhu cầu đầu cuối của AI không giảm quá nhiều, định giá hiện tại thực sự khá hấp dẫn.”