Cuộc bầu cử giữa kỳ có khiến thị trường chứng khoán Mỹ sụp đổ không? Lịch sử 75 năm đưa ra một câu trả lời bất ngờ

Theo ứng dụng tài chính thông minh, mặc dù trong nhiệm kỳ của Trump, thị trường chứng khoán Mỹ đã trải qua nhiều biến động kịch tính nhất lịch sử, không thể phủ nhận rằng chỉ số Dow Jones Industrial Average, S&P 500 và Nasdaq Composite đều đạt được mức tăng lợi nhuận vượt trội dưới sự lãnh đạo của Trump.

Thị trường tăng giá dưới thời Trump được thúc đẩy bởi nhiều yếu tố: sự phát triển của Trí tuệ nhân tạo (AI), lợi nhuận doanh nghiệp vượt kỳ vọng, cùng làn sóng mua lại cổ phiếu kỷ lục do Đạo luật Giảm thuế và Việc làm thúc đẩy — đạo luật này đã giảm vĩnh viễn mức thuế thu nhập biên tối đa của doanh nghiệp từ 35% xuống còn 21%. Tuy nhiên, lịch sử cho thấy, thị trường tăng giá không kéo dài mãi mãi, và luôn có những chất xúc tác sẵn sàng khiến thị trường quay đầu bất cứ lúc nào.

Hiện tại, chỉ còn chưa đầy tám tuần nữa là đến cuộc bầu cử giữa kỳ, một trong những yếu tố bất định lớn nhất trên Phố Wall đang đến gần. Ngày 3 tháng 11, cử tri Mỹ sẽ đến các điểm bỏ phiếu hoặc gửi phiếu qua thư để tham gia cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2026. Dù nhiệm kỳ của Trump kéo dài tới ngày 20 tháng 1 năm 2029, nhưng đến đầu tháng 1 năm 2027, cơ cấu hai viện vẫn còn nhiều biến số.

Sự xáo trộn quyền lực tại Quốc hội có khiến thị trường chứng khoán sụp đổ không? Nhìn lại 75 năm lịch sử, câu trả lời khá bất ngờ và cuối cùng có phần lạc quan.

Dự kiến Quốc hội sẽ có xáo trộn vào tháng 11

Hiện tại, Đảng Cộng hòa kiểm soát hoàn toàn chính phủ. Ngoài việc nắm giữ Nhà Trắng, họ còn chiếm 53 trên 100 ghế tại Thượng viện và 218 trên 435 ghế tại Hạ viện.

Chính phủ “thống nhất” như vậy giúp việc thông qua các đạo luật quan trọng dễ dàng hơn nhiều. Hai năm đầu trong hai nhiệm kỳ không liên tiếp của Trump đều có chính phủ thống nhất. Nhờ đó, ông đã ký hai đạo luật thuế và chi tiêu quy mô lớn.

Đạo luật Giảm thuế và Việc làm nói trên (12/2017) đã giảm vĩnh viễn mức thuế thu nhập biên tối đa của doanh nghiệp, trong khi “Đạo luật Lớn và Đẹp” (7/2025) duy trì vĩnh viễn các tầng thuế cá nhân của Đạo luật Giảm thuế và Việc làm.

Nếu Đảng Cộng hòa mất quyền kiểm soát một hoặc cả hai viện Quốc hội, việc thông qua các đạo luật quan trọng sẽ trở nên khó khăn hơn nhiều, thậm chí bế tắc. Điều này cũng sẽ làm phức tạp thêm các cuộc đàm phán về trần nợ, có thể dẫn đến tình trạng chính phủ đóng cửa. Dù trước đây chính phủ đóng cửa không gây ra sự sụp đổ của thị trường chứng khoán, nhưng khiến bất định ngắn hạn gia tăng.

Theo thị trường dự đoán, khả năng đảng Dân chủ giành thêm ghế và lấy lại quyền kiểm soát một hoặc hai viện Quốc hội vào ngày 3 tháng 11 là rất lớn. Theo tỷ lệ cược trên Polymarket ngày 13/9, xác suất đảng Dân chủ giành được cả hai viện là 53%, còn xác suất đảng Dân chủ kiểm soát Hạ viện và Đảng Cộng hòa giữ Thượng viện là 34%. Dù theo kịch bản nào, tỷ lệ cược cũng nghiêng mạnh về một cuộc xáo trộn Quốc hội sẽ xảy ra sau 52 ngày nữa.

Bên cạnh đó, quy luật lịch sử cho thấy đảng của tổng thống đương nhiệm gần như luôn mất ghế trong các cuộc bầu cử giữa kỳ. Trong 23 lần bầu cử giữa kỳ trước đây, đảng nắm Nhà Trắng đã 20 lần mất ghế.

Lý do khiến chứng khoán có thể giảm mạnh rất đơn giản: Cơ cấu quyền lực ở Quốc hội bị thay đổi có thể dẫn đến bế tắc chính sách giữa hai đảng. Nhưng lịch sử 75 năm lại kể một câu chuyện khác.

Bầu cử giữa kỳ làm gia tăng biến động, nhưng năm thứ sáu nhiệm kỳ tổng thống lại tiềm ẩn cơ hội lớn

Trong nhiệm kỳ của Trump, sự biến động không phải là điều gì mới. Đợt giảm mạnh kéo dài năm tuần bởi đại dịch Covid-19 từ tháng 2 tới tháng 3 năm 2020, cùng cơn bão thuế quan đầu tháng 4 năm 2025, từng khiến chỉ số Dow Jones Industrial Average, S&P 500 và Nasdaq Composite trải qua những biến động phần trăm lớn nhất trong thời gian ngắn.

Về mặt thống kê, năm diễn ra bầu cử giữa kỳ thường được biết tới do sự bất định gia tăng và mức giảm của thị trường lớn hơn thông thường.

Tháng 11 năm ngoái, chiến lược gia trưởng thị trường của Carson Group — Ryan Detrick — đã công bố một bộ dữ liệu trên X, xem xét mức giảm từ đỉnh đến đáy của chỉ số S&P 500 trong các năm diễn ra bầu cử giữa kỳ. Từ năm 1950 đến nay, mức giảm trung bình trong năm bầu cử giữa kỳ là 17,5%, một con số vượt trội so với ba năm còn lại trong nhiệm kỳ tổng thống bốn năm.

Dù điều này nghe có vẻ không tốt, nhưng trong một bài đăng khác trên X, Detrick chỉ ra rằng thị trường có sự khác biệt đáng kể giữa năm thứ hai và năm thứ sáu của nhiệm kỳ tổng thống.

Nhìn lại 75 năm qua, có tổng cộng sáu tổng thống (bao gồm Trump) được bầu chọn hai nhiệm kỳ đầy đủ (Richard Nixon không tính vì bị bãi nhiệm vào tháng 8 năm thứ sáu). Mặc dù năm thứ hai tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn — chỉ số S&P 500 dưới nhiệm kỳ của Bill Clinton, George W. Bush và Donald Trump đều có năm giảm điểm — nhưng tất cả sáu tổng thống hai nhiệm kỳ đều tăng điểm trong năm thứ sáu.

Từ năm 1950 đến nay, trung bình năm thứ sáu của tổng thống hai nhiệm kỳ, chỉ số S&P 500 tăng gần 21%. Để bổ sung thông tin, tính đến cuối tuần trước, S&P 500 đã tăng 11,85% trong năm nay.

Nếu xu hướng này tiếp tục vào năm 2026, có thể nhờ hai yếu tố chính.

Thứ nhất, về quan điểm đầu tư, tình trạng bế tắc chính trị có thể được coi là tích cực. Mặc dù Quốc hội chia rẽ làm gia tăng bất định khi thương lượng về trần nợ, nhưng sẽ không có đạo luật quan trọng nào được thông qua, điều này mang lại mức độ chắc chắn nhất định mà Phố Wall và các nhà đầu tư thường ưa thích.

Thứ hai, tầm quan trọng của xây dựng cơ sở hạ tầng AI vượt trội so với bầu cử giữa kỳ. Dù tác động thực tế đến hộ gia đình lớn hơn, nhưng việc xây dựng các trung tâm dữ liệu AI, cùng kết quả lợi nhuận liên tục vượt kỳ vọng, đã đặt nền móng cho một trong những thị trường tăng giá mạnh mẽ nhất trong lịch sử.

Dù việc thị trường chứng khoán Mỹ giảm sâu trong năm nay vẫn có thể xảy ra, nhưng lịch sử cho thấy bầu cử giữa kỳ khó có thể trở thành ngòi nổ chính cho điều đó.