HSBC, Deutsche Bank đồng loạt cảnh báo: Thị trường "không dính dầu" khó duy trì sự bền bỉ, nguy cơ về thuế doanh nghiệp và nợ tiềm ẩn đang ngầm chuyển động

Viet Tin Tức Tài Chính được biết, thị trường toàn cầu trong những năm gần đây liên tiếp vượt qua thử thách của nhiều cú sốc, nhưng HSBC cho rằng một số biến số tiềm ẩn có thể sẽ phá vỡ trạng thái kiên cường này.

Những rủi ro then chốt này bao gồm: tăng thuế doanh nghiệp, khu vực tư nhân gia tăng nợ và sự chuyển đổi cấu trúc quan hệ truyền thống giữa cổ phiếu và trái phiếu. Ngoài ra, nếu niềm tin của thị trường vào kỳ vọng "bảo hiểm" của ngân hàng trung ương lung lay, cũng có thể thử thách sự ưa thích rủi ro hiện tại. HSBC đã cảnh báo như vậy trong báo cáo nghiên cứu phát hành hôm thứ Hai.

HSBC cho biết, mặc dù sự suy giảm của “quyền chọn bán của ngân hàng trung ương” có thể mang lại tác động tiêu cực, nhưng trong ngắn hạn kịch bản này khó có thể xảy ra, nhất là tại thị trường Mỹ —— nơi mà thị trường chứng khoán, hiệu ứng giàu có và điều kiện tài chính đã liên kết chặt chẽ với nhau.

Xét đến tỷ trọng lớn của Mỹ trong thị trường chứng khoán và tín dụng toàn cầu, HSBC cho rằng, rủi ro lớn nhất lại xuất phát từ Mỹ. Nếu tăng thuế doanh nghiệp làm giảm biên lợi nhuận, sẽ gây áp lực lên thị trường chứng khoán; nếu lạm phát giảm về hoặc xuống dưới ngưỡng mục tiêu, mối quan hệ tiêu cực giữa cổ phiếu và trái phiếu có thể được khôi phục —— nghĩa là khi thị trường chứng khoán giảm giá thì giá trái phiếu tăng lên.

Sự trở lại của mối quan hệ ngược này có thể khiến nhà đầu tư giảm tỷ trọng nắm giữ cổ phiếu, từ đó tạo ra áp lực giảm giá cho định giá.

Nếu khu vực tư nhân tăng đòn bẩy trở lại, nền kinh tế và thị trường sẽ dễ bị ảnh hưởng bởi các cú sốc bên ngoài hơn, song HSBC cũng lưu ý rằng tỷ lệ đòn bẩy tư nhân hiện vẫn ở mức thấp nhất trong hàng chục năm trở lại đây.

HSBC nhấn mạnh, sở dĩ những rủi ro trên đáng lưu ý là vì những năm gần đây, thị trường cho thấy một sức “đề kháng” mạnh mẽ với tin xấu —— bất kể là lạm phát tăng vọt, tăng thuế nhập khẩu, xung đột địa chính trị, đóng vị thế carry trade hay lo ngại tín dụng tư nhân, đều không thể làm thay đổi đáng kể tài sản rủi ro trong thời gian dài.

“Dường như tài sản rủi ro đều phớt lờ mọi tác nhân tiêu cực,” các chiến lược gia HSBC viết trong báo cáo.

Các chiến lược gia mô tả thị trường như một “chảo chống dính”, cho rằng dù trong 5 năm qua liên tục xuất hiện các yếu tố tiêu cực tiềm ẩn nhưng tài sản rủi ro vẫn thể hiện sức bật đáng kinh ngạc.

Ngân hàng Deutsche Bank cũng đặt ra nghi vấn về việc sức bật này có thể duy trì được bao lâu. Trong một báo cáo hôm thứ Hai, ngân hàng này chỉ ra rằng, mặc dù lãi suất thực tăng và áp lực lạm phát gia tăng, nhưng nhờ tăng trưởng kinh tế toàn cầu bất ngờ mạnh mẽ hỗ trợ, tài sản rủi ro vẫn tiếp tục “giữ vững sự kiên cường”.

Deutsche Bank cho biết: “Trạng thái cân bằng thị trường hiện tại là không bền vững... Cổ phiếu và các tài sản rủi ro như tín dụng vẫn cho thấy sự tự mãn đáng lo ngại trước các cú sốc đình lạm ngày càng được thị trường lãi suất định giá.”

Báo cáo còn chỉ ra rằng, dù áp lực lạm phát liên tục gia tăng, thị trường lãi suất vẫn chỉ định giá mức độ thắt chặt của ngân hàng trung ương ở mức hạn chế; trong khi thị trường cổ phiếu và tín dụng lại giả định rằng lợi suất tăng sẽ không gây tổn hại thực sự cho tăng trưởng kinh tế.

Yếu tố thúc đẩy sự kiên cường của thị trường

HSBC cho rằng, một trong những yếu tố then chốt là lợi nhuận doanh nghiệp và nền tảng cơ bản kinh tế mạnh mẽ, đặc biệt tại Mỹ, nơi thị trường liên tục đánh giá thấp thực tế về mức lợi nhuận. Hơn nữa, sức kiên cường này đã lan tỏa từ lĩnh vực công nghệ và trí tuệ nhân tạo sang các ngành khác. Đồng thời, thuế doanh nghiệp của Mỹ vẫn ở quanh mức thấp nhất trong hàng chục năm trở lại đây.

Một yếu tố khác là sự phát triển quan hệ giữa cổ phiếu và trái phiếu. Bởi vì trái phiếu chính phủ không còn hiệu quả như trước trong việc phòng ngừa rủi ro cổ phiếu, nhà đầu tư đã giảm tỷ trọng nắm giữ trái phiếu, thay vào đó tăng tỷ trọng cổ phiếu và sử dụng các chiến lược phòng hộ ngắn hạn, điều này ở một mức độ nhất định đã hỗ trợ định giá cổ phiếu ở mức cao.

Hiệu ứng giàu có mạnh mẽ cũng đóng vai trò lớn. Tổng tài sản các hộ gia đình Mỹ hiện đã cao hơn đáng kể so với xu hướng tiền đại dịch, và đà tăng trưởng này chủ yếu tập trung vào các gia đình thu nhập cao. Lượng tiền mặt và tài sản tương tự tiền mặt cũng cao hơn nhiều lần so với xu hướng trước khủng hoảng tài chính.

Cùng lúc đó, các công cụ chính sách của ngân hàng trung ương để đối phó với áp lực thị trường cũng đã phong phú hơn. HSBC chỉ ra, Fed hiện có gần 20 công cụ tiềm ẩn, công cụ tiện ích và chính sách hậu thuẫn, còn ECB có hơn 10 loại công cụ.

Thêm vào đó, cường độ sử dụng năng lượng giảm và tỷ lệ đòn bẩy khu vực tư nhân ở mức thấp tương đối cũng tăng cường năng lực thị trường trong hấp thụ các cú sốc. Giá dầu tăng mạnh liên quan đến xung đột Ukraine và Trung Đông tạo áp lực với các nền kinh tế phát triển hiện nay đã thấp hơn nhiều so với những sự kiện tương tự vào những năm 1970-80 của thế kỷ trước.