Tranh cãi về cổ phiếu token hóa: AMC và Robinhood công khai đối đầu, phơi bày vùng xám trong quản lý

Làn sóng cổ phiếu mã hóa đang gây ra những tranh cãi ngày càng gay gắt về quản trị doanh nghiệp.

Giám đốc điều hành AMC Entertainment Holdings, Adam Aron, và Giám đốc điều hành Robinhood Markets, Vlad Tenev, tuần này đã công khai đối đầu trên mạng xã hội, tập trung vào việc Robinhood niêm yết giao dịch cổ phiếu mã hóa AMC trên nền tảng blockchain của mình — trong khi AMC hoàn toàn không biết gì và cũng không tham gia vào bất kỳ bước ủy quyền nào.

Adam Aron tối thứ Năm đã đăng bài trên nền tảng X, lên án sản phẩm liên quan của Robinhood là "đáng khinh" và "gây phẫn nộ", đồng thời yêu cầu gỡ bỏ ngay lập tức mã token này. Ông cảnh báo rằng các "thị trường giả mạo chuẩn" kiểu này có thể khiến nhà đầu tư nhầm lẫn về tính chất tài sản mà mình sở hữu, tước đi quyền biểu quyết của họ và làm suy giảm khả năng huy động vốn của công ty.

Vlad Tenev phản ứng một cách hời hợt: "Có vấn đề gì sao?", càng làm căng thẳng leo thang. Giá cổ phiếu AMC trong phiên thứ Sáu đã có lúc tăng hơn 10%, còn giá cổ phiếu Robinhood có lúc giảm gần 4%.

Sự kiện này cho thấy xung đột cốt lõi trong cơn sốt chứng khoán mã hóa hiện tại: Mâu thuẫn lợi ích ngày càng rõ rệt giữa các công ty niêm yết truyền thống và các nền tảng công nghệ tài chính về tính thanh khoản cổ phiếu, quyền lợi cổ đông và tuân thủ quy định.

Trong lúc đó, Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) đã đưa một cuộc họp bàn tròn về giao dịch 24 giờ cổ phiếu Mỹ vào chương trình nghị sự ngày 17 tháng 9 sắp tới, khung pháp lý vẫn đang được xây dựng.

Cổ phiếu mã hóa thường là bản mô phỏng của cổ phiếu thực tế, cho phép các nhà đầu cơ đặt cược vào biến động giá mà không cần nắm giữ tài sản cơ sở. Điều này có nghĩa là người giữ token không có quyền sở hữu thực sự cũng như không hưởng các quyền biểu quyết hay quyền quản trị như cổ đông truyền thống.

Adam Aron trong một bài đăng dài trên nền tảng X đã dẫn một tài liệu tiết lộ pháp lý trên website Robinhood và chỉ ra:

"Thị trường giả mạo chuẩn mà các bạn xây ở Jersey đang lan truyền sự mất niềm tin vào thị trường tài chính trong công chúng. Các tổ chức tài chính vốn đã gặp khủng hoảng niềm tin, các bạn thậm chí có thể khiến tình hình tồi tệ hơn."

Ông cho biết AMC sẽ phản ánh việc này với SEC.

Những người chỉ trích cho rằng sự tồn tại của cổ phiếu tổng hợp sẽ làm phân tán tính thanh khoản của tài sản cơ sở và phần nào làm giảm quyền lực của cổ đông hiện tại; còn những người ủng hộ lại xem mã hóa là con đường mở rộng kênh đầu tư và rút ngắn thời gian thanh toán. Hai luồng quan điểm này được thể hiện rõ rệt trong cuộc tranh luận công khai lần này.

Tranh cãi lần này không phải là xung đột đầu tiên giữa hai công ty. Trong cơn sốt cổ phiếu meme tháng 1/2021, Robinhood đã tạm thời hạn chế mua các cổ phiếu như AMC do yêu cầu ký quỹ tăng cao, khiến nhà đầu tư nhỏ lẻ phản ứng dữ dội và Robinhood rơi vào bão dư luận.

Sau năm năm, hai bên lại tiếp tục tranh chấp về vấn đề tiếp cận thị trường cổ phiếu AMC, nhưng lần này chiến trường kéo dài sang cả blockchain.

Đối với AMC, ban lãnh đạo không xa lạ gì với việc tận dụng mạng xã hội để huy động người ủng hộ — trong đại dịch Covid, chính Adam Aron đã dựa vào sức mạnh của cộng đồng mạng để đẩy giá cổ phiếu lên cao và từ đó huy động hàng trăm triệu USD, giúp công ty sống sót.

Bất chấp nhiều tranh cãi, làn sóng thúc đẩy chứng khoán mã hóa vẫn không có dấu hiệu chậm lại. Ngoài các nền tảng tài sản số, cả Nasdaq và New York Stock Exchange đều đã có kế hoạch liên quan đến cổ phiếu mã hóa, các nhà môi giới và cơ sở hạ tầng thị trường cũng đang chủ động tham gia.

Robinhood không phải lần đầu vướng vào tranh cãi với các công ty mục tiêu vì sản phẩm cổ phiếu mã hóa. Theo tin tức, nhà phát triển ChatGPT, OpenAI năm ngoái từng công khai phản đối Robinhood khi nền tảng này ra mắt token liên quan đến họ, khuyến cáo nhà đầu tư "hãy cẩn trọng", và nhấn mạnh rằng các token đó không đồng nghĩa với quyền sở hữu thực tế.

Hiện tại, nhu cầu giao dịch không ngừng nghỉ 24h đang thúc đẩy việc phổ cập cổ phiếu mã hóa — hệ thống blockchain không có cơ chế đóng cửa như thị trường truyền thống, tự nhiên phù hợp với nhu cầu giao dịch liên tục cả ngày.

Cuộc họp bàn tròn của SEC dự kiến diễn ra ngày 17/9 có thể sẽ cung cấp thêm manh mối cho định hướng quản lý trong lĩnh vực này, và người tham gia thị trường đang theo dõi sát sao.