162.000 việc làm phi nông nghiệp bùng nổ: Hoàn toàn chuyển áp lực sang CPI

Trang tin tổng hợp tài chính 4/9—— Số liệu Nonfarm tăng mạnh 162 nghìn, vượt xa dự báo, quyết định tăng lãi suất hoàn toàn dựa vào CPI

Số việc làm phi nông nghiệp tại Mỹ trong tháng 8 tăng vọt 162.000, vượt xa mức dự báo đồng thuận trước đó là 56.000 và số liệu tháng 7 cũng từ âm chuyển dương, dập tắt hoàn toàn câu chuyện “việc làm xấu đi nhanh chóng” trước đó.

Sau đó, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 2, 5, 10 năm đồng loạt tăng mạnh, giá vàng giao ngay giảm sốc 60 điểm

Tuy nhiên, đằng sau các con số tưởng như hoàn hảo này, cấu trúc thực sự của thị trường lao động vẫn tiềm ẩn những rủi ro, và cán cân quyết sách của Fed giờ đã nghiêng hẳn về phía CPI sắp được công bố.

Tại sao số liệu có thể phục hồi mạnh như vậy?

Sự phục hồi bất ngờ với quy mô lớn này không phải do một ngành đơn lẻ bùng nổ, mà là kết quả của hàng loạt động lực nền tảng cùng các yếu tố bị kìm hãm trước đó được giải phóng đồng thời:

Sửa chữa các sai lệch theo mùa vụ: Trong tháng 7, số lượng việc làm trong giáo dục các chính quyền địa phương giảm mạnh gần 50.000, làm giảm đáng kể cơ sở so sánh tháng trước.

Tháng 8, khi công tác chuẩn bị năm học mới bắt đầu, sự phục hồi theo mùa ở lĩnh vực này trở thành nền tảng vững chắc cho đợt tăng mạnh của Nonfarm.

Khu vực tư nhân phục hồi mạnh hơn dự báo: Việc làm mới tại tư nhân đạt 127.000 (dự kiến chỉ 45.000), riêng ngành sản xuất còn đóng góp ngược chiều 16.000 việc làm.

Giờ làm việc tăng lên 34,4 giờ, cho thấy các doanh nghiệp dù đối mặt với tác động giá dầu và áp lực chuỗi cung ứng vẫn không sa thải nhân công quy mô lớn mà ngược lại nhanh chóng phục hồi nhịp sản xuất.

Ảnh hưởng tiêu cực từ chính sách TPS bị đánh giá quá cao: Trước đây, thị trường rất lo lập tức kết thúc Chương trình Bảo vệ Tạm thời cho Haiti (TPS) sẽ khiến hàng chục ngàn nhân viên ngành dịch vụ và y tế mất việc và ngừng nhận lương (như dự báo tiêu cực trên 15.000 của Morgan Stanley).

Tuy nhiên trên thực tế, dữ liệu cho thấy khả năng tự điều tiết của thị trường lao động và năng lực chuyển đổi thị thực cao hơn dự kiến, không xuất hiện sự sụp đổ cung lao động như đã nghĩ.

Cấu trúc liệu có hoàn toàn không vấn đề?

Mặc dù các chỉ số bề mặt rất khả quan, nhưng nếu bóc tách kỹ, số liệu việc làm hiện tại không hoàn toàn không có lo ngại.

Đầu tiên, xét từ nguồn cung lao động, mặc dù tỷ lệ tham gia lực lượng lao động tăng nhẹ từ 61,4% lên 61,6%, nhưng mức độ tổng thể so với đầu năm vẫn còn thấp.

Do tác động kép của chính sách di cư thắt chặt và xu hướng già hóa dân số dẫn đến “làn sóng nghỉ hưu”, quy mô hồ lực lượng lao động thực chất vẫn đang thu hẹp dần. Điều này cũng đồng nghĩa với việc, số việc làm mới cân bằng để duy trì tỷ lệ thất nghiệp ổn định đã bị kéo xuống mức rất thấp trong khoảng 0 - 50.000 mỗi tháng, khiến số liệu lớn phần nào che mờ việc cung lao động đang giảm thực tế.

Thứ hai, về chất lượng việc làm, dù tỷ lệ thất nghiệp mở rộng (U-6) giảm còn 7,7% cho thấy tình trạng thiếu việc làm vẫn kiểm soát được, nhưng phân bổ việc làm mới theo ngành lại có sự mất cân bằng mang tính cấu trúc.

Phần lớn việc làm tăng thêm vẫn chủ yếu tập trung ở giáo dục địa phương, y tế cơ bản và các ngành dịch vụ lương thấp, tức là các ngành mang tính phòng thủ hoặc mùa vụ, trong khi tuyển dụng tại các ngành lương cao, năng suất cao vẫn yếu, dẫn tới tác động kích thích động năng nội sinh của nền kinh tế còn hạn chế.

Cuối cùng, các yếu tố kéo giảm từ môi trường bên ngoài chưa bị loại bỏ hoàn toàn, dù trong ngắn hạn thị trường có vẻ bớt lo sợ về tác động thuế quan và địa chính trị, nhưng hiệu ứng trễ của chính sách thuế áp dụng từ 2025, và biến động giá dầu cùng áp lực chuỗi cung ứng do tình hình Trung Đông vẫn là rủi ro treo lơ lửng.

Trong bối cảnh bất định chồng chất, kế hoạch tuyển dụng và đầu tư dài hạn của doanh nghiệp nhìn chung vẫn thiên về thận trọng, phòng thủ.

Kết luận: Về cấu trúc vẫn còn nhiều lỗ hổng, Nonfarm lần này xuất hiện đặc trưng điển hình là “tổng thể thì phình to, chất lượng lại yếu kém”.

Lo ngại suy thoái có hoàn toàn bị xóa bỏ?

Vâng, ít nhất trong ngắn hạn nguy cơ “hạ cánh cứng” đã hoàn toàn bị loại bỏ.

Tỷ lệ thất nghiệp ổn định ở mức 4,1% và sự ổn định này dựa trên nền tảng tỷ lệ tham gia lực lượng lao động chủ động tăng trở lại, dập tắt thẳng thắn nỗi lo việc tỷ lệ thất nghiệp ổn định chỉ là giả do dân số rời bỏ thị trường lao động.

Trong bối cảnh giờ làm việc phục hồi và tỷ lệ thất nghiệp chưa chạm ngưỡng quy tắc Sahm, kinh tế Mỹ vẫn đang vận hành trên quỹ đạo “tuyển chậm sa thải chậm” lành mạnh, luận điểm suy thoái ngắn hạn hiện không còn chỗ để tồn tại.

Tất cả áp lực dồn lên CPI: Fed không còn đường lui

Khi số liệu Nonfarm đã xóa tan ám ảnh kinh tế suy sụp, Fed không còn lý do để “cứu việc làm” mà nới lỏng chính sách một cách mù quáng.

Trọng tâm đặt cược của thị trường tài chính đã dịch chuyển 100% sang báo cáo CPI tuần tới:

Khía cạnh việc làm không còn là căn cứ để giảm lãi suất: Tốc độ tăng lương đã chậm lại còn 3,0%, tức là thị trường lao động bản thân không tạo ra sức ép lạm phát vòng hai, nhưng 162.000 việc làm mới lại cho thấy nhu cầu vẫn cực kỳ linh hoạt.

Thành viên Hội đồng Fed Waller từng nhấn mạnh, chỉ cần số liệu lạm phát xác nhận hạ nhiệt thì sẽ thiên về giữ nguyên lãi suất; Nay số liệu việc làm mạnh mẽ khiến Fed càng có lý do quan sát diễn biến.

Nếu CPI cho thấy tính bám dính, tăng lãi suất sẽ là lựa chọn duy nhất: Hiện thị trường bất đồng gay gắt về hướng đi tháng 9.

Lợi suất trái phiếu dài hạn ở mức cao, lãi vay mua nhà 30 năm tăng lên 6,71%, thực chất là sự phản ánh rõ nét yếu tố “lạm phát dai dẳng + chính sách không chắc chắn”.

Nếu số liệu CPI tuần sau vượt xa kỳ vọng và tiếp tục “dính”, trong bối cảnh không còn áp lực suy thoái, Fed sẽ không còn cơ sở để giữ nguyên lập trường, việc tăng lãi suất trở lại sẽ là phương án tất yếu.

Hợp đồng tương lai lãi suất từ mức 50% trước khi công bố số liệu đã tăng vọt lên 58%.


(Theo dõi FedWatch, nguồn: sàn giao dịch CME)