Theo báo cáo, Nvidia chi 12,9 tỷ USD để mua lại Hugging Face, cuộc chiến tranh giành "lớp trung gian" của AI bắt đầu toàn diện.

Theo The Information đưa tin, vào ngày 26 tháng 8 theo giờ địa phương, Nvidia đã đồng ý mua lại nền tảng AI mã nguồn mở Hugging Face với giá 12,9 tỷ đô la Mỹ.

Chỉ vài ngày trước đó, Stripe vừa chi hơn 8 tỷ đô la Mỹ để thâu tóm nền tảng điều phối mô hình AI OpenRouter.

Hai thương vụ liên tiếp diễn ra trong cùng một khung thời gian, tuyên bố một xu hướng mới rõ ràng: cơ sở hạ tầng AI “lớp trung gian” đang trở thành mục tiêu trọng điểm trong chiến lược săn đón của các tập đoàn lớn.

Đối với các nhà đầu tư, ý nghĩa đầu tư của xu hướng này hết sức trực tiếp. Lợi nhuận từ lớp mô hình đang bị cạnh tranh làm mỏng, điều thực sự có thể tạo ra dòng tiền bền vững chính là “đường ống” nằm giữa mô hình và người dùng. Ai kiểm soát được những đường ống này, người đó sẽ nắm giữ cửa ngõ hiện thực hóa giá trị tiếp theo của AI.

Theo báo cáo độc quyền của The Information, Nvidia mua lại Hugging Face với 12,9 tỷ đô la Mỹ, tương đương gấp khoảng 80 lần so với doanh thu hàng năm 150 triệu đô la Mỹ của Hugging Face—một con số hiếm thấy ngay cả trên thị trường M&A công nghệ hiện tại.

Hugging Face đã thành lập được 10 năm, nền tảng này lưu trữ hơn 1 triệu mô hình AI đóng góp bởi cộng đồng, với hơn 18 triệu lượt khách ghé thăm hàng tháng, khoảng 5 triệu người dùng đăng ký, hơn 2.000 doanh nghiệp trả phí sử dụng dịch vụ Enterprise Hub.

Trong nửa đầu năm nay, số lượng người dùng đăng ký trả phí đã tăng gấp đôi, CEO Clem Delangue công khai cho biết công ty “gần đạt điểm hòa vốn”.

Doanh thu hàng năm cũng tăng tốc rõ rệt trong vài tháng ngắn ngủi, từ khoảng 100 triệu đô la Mỹ lên 150 triệu đô la Mỹ. Một trong những động lực phía sau là năng lực phát triển nhanh chóng của các mô hình mã nguồn mở Trung Quốc như Zhipu, Moonshot, DeepSeek, thúc đẩy nhiều doanh nghiệp Mỹ chuyển sang các giải pháp mã nguồn mở.

Nhưng thương vụ này rõ ràng không đơn thuần xuất phát từ tính toán tài chính. Nvidia mua lại chính là mắc xích trung tâm trong hệ sinh thái AI mã nguồn mở—Ai đang huấn luyện mô hình gì, xu hướng công nghệ thay đổi ra sao, kênh phân phối tới 13 triệu lập trình viên, cùng một thương hiệu trung lập rất khó tái tạo trong cộng đồng mã nguồn mở.

Lý do thâu tóm của Nvidia ở tầng chiến lược rất rõ ràng.

Hiện tại, các ông lớn AI đóng nguồn như OpenAI, Anthropic đang tích cực tự phát triển chip máy chủ AI để giảm sự phụ thuộc vào phần cứng của Nvidia. Ngay trong tuần này, OpenAI còn công bố bài đánh giá chip AI tự phát triển “Jalapeño”, khẳng định nó vượt qua hiệu năng của dòng Blackwell flagship của Nvidia.

Lãnh đạo cấp cao của Nvidia cho rằng: sự bùng nổ của mô hình mã nguồn mở chính là lớp phòng thủ tốt nhất để đối đầu sức mạnh của AI đóng nguồn. Càng nhiều lập trình viên mã nguồn mở phát triển thành công, nhu cầu GPU của Nvidia càng khó bị cắt đứt bởi một thế lực đóng nguồn duy nhất.

Hugging Face chính là chiếc cầu trung tâm trong hệ sinh thái mô hình mở—kiểm soát nó cũng đồng nghĩa kiểm soát kênh phân phối và “tình báo kỹ thuật” của toàn bộ hệ sinh thái mã nguồn mở.

Cùng lúc đó, trước đây Nvidia cũng từng cam kết chi hàng chục tỷ đô la phát triển dòng mô hình mở Nemotron riêng của mình; thương vụ mua lại Hugging Face có thể xem là phần nối dài trực tiếp của chiến lược đó.

Thương vụ này cũng có ý nghĩa tài chính khác. Nvidia từng ra mắt dịch vụ đám mây DGX, cam kết cho thuê lại số chip AI nội bộ trị giá 13 tỷ đô cho các khách hàng doanh nghiệp, nhưng sau đó dần thu hẹp hoạt động.

Hugging Face thực tế cung cấp cho Nvidia một cánh cửa mới để tái phát triển dịch vụ đám mây: Nếu như Nvidia dư thừa năng lực tính toán từ hợp đồng dịch vụ đám mây trị giá 36 tỷ đô, họ có thể chuyển ngay phần tài nguyên đó phục vụ khách hàng AI của Hugging Face, tránh để tài sản bị bỏ phí.

Báo cáo tài chính mới nhất cho biết, hiện Nvidia đang nắm giữ cổ phần đầu tư tới 99 tỷ đô la Mỹ, và đến cuối tháng 7 vừa hứa bổ sung đầu tư thêm 25 tỷ đô la Mỹ nữa.

Trước đó cũng từng công bố đầu tư cổ phần 30 tỷ đô la Mỹ vào OpenAI, đồng thời cung cấp hỗ trợ tín dụng 108 tỷ đô la Mỹ để OpenAI xây dựng trung tâm dữ liệu quy mô lớn tại bang Ohio.

Giám đốc tài chính Nvidia cho hay, vào năm tới, khoảng một phần tư doanh thu sẽ đến từ các phòng thí nghiệm AI được Nvidia hỗ trợ về tài chính.

Xem thương vụ này trong bối cảnh vĩ mô hơn, ý nghĩa của nó vượt xa khỏi một thương vụ mua bán đơn lẻ.

Chỉ vài ngày trước khi thông tin về Hugging Face xuất hiện, Stripe đã chi hơn 8 tỷ đô la Mỹ thâu tóm nền tảng định tuyến mô hình AI OpenRouter—trong khi vào vòng gọi vốn B vào tháng 5 năm nay, định giá OpenRouter chỉ mới là 1,3 tỷ đô la Mỹ, bị mua lại với mức premium hơn 5,4 lần chỉ trong ba tháng.

OpenRouter cung cấp API hợp nhất, tiếp cận hơn 400 mô hình của hơn 80 nhà cung cấp, tuyên bố phục vụ từ 8 đến 10 triệu lập trình viên, mỗi tuần điều phối hàng nghìn tỷ token, và từ đầu năm tới nay, mức tiêu thụ token giữ tốc độ tăng trưởng kép mỗi tuần khoảng 9%.

Logic nền tảng của hai thương vụ này đều dẫn đến cùng một đích: Khi cạnh tranh ở lớp mô hình đã cực kỳ khốc liệt, lợi nhuận bị mài mỏng, thì “đường ống” giữa mô hình và người dùng trở thành tài sản khan hiếm thực sự.

Đây chính là sự phản chiếu thực tế của logic “bán xẻng” trong kỷ nguyên AI—các công ty mô hình tranh nhau đến cùng, giá ngày càng giảm, nhưng các dịch vụ trung gian như lưu trữ mô hình, điều phối, tối ưu hóa suy luận lại có thể bền vững bất kể thời tiết.

Tuy nhiên, logic này không phải không có điểm yếu: Nếu thị trường tương lai co lại chỉ còn vài mô hình chủ đạo, giá trị của lớp định tuyến sẽ giảm mạnh; nếu phân phối mô hình chuyển từ hình thức “tải file trọng số” sang hoàn toàn qua API, nhu cầu về nền tảng lưu trữ mô hình cũng sẽ bị đặt dấu hỏi căn bản.

Giá trị của các công ty lớp trung gian này rốt cuộc sẽ giống dạng “vị trí vĩnh viễn” như Cloudflare, hay chỉ là cơ hội ngắn hạn trong khi cơ sở hạ tầng AI chưa ổn định, hiện vẫn chưa thể kết luận.