Từ xếp hạng tín nhiệm Fitch đến cuộc bầu cử tổng thống, "hóa đơn chính trị" của thị trường chứng khoán Pháp có thể mới chỉ bắt đầu được thanh toán

Theo thông tin từ ứng dụng tài chính Zhihui Tong, thị trường chứng khoán Pháp sắp đối mặt với nhiều rủi ro chính trị, những bất ổn này có thể khiến thị trường này tiếp tục表现 yếu hơn so với các thị trường châu Âu khác.

Từ đầu năm đến nay, chỉ số cơ bản CAC 40 đã tăng 3,6% và đạt mức cao kỷ lục vào đầu tháng 8, tuy nhiên mức tăng này vẫn kém xa mức hồi phục 11% của chỉ số Stoxx 600 toàn châu Âu trong cùng kỳ. Các nhà đầu tư hiện đang chuẩn bị cho cuộc đánh giá xếp hạng của Fitch vào cuối tuần này, và trong những tháng tới sẽ còn có các cuộc đàm phán ngân sách cũng như cuộc bầu cử tổng thống.

Mặc dù chưa tới một phần năm doanh thu của các cổ phiếu cấu thành CAC 40 đến từ thị trường nội địa Pháp, điều này phần nào giúp chỉ số này chống chịu được các tác động bất lợi trong nước, nhưng kể từ khi Tổng thống Emmanuel Macron công bố tổ chức bầu cử quốc hội sớm vào tháng 6 năm 2024, nhà đầu tư trái phiếu đã đòi hỏi phải có mức bù đắp rủi ro khi nắm giữ trái phiếu chính phủ Pháp.

Bà Marina Zavolok, chiến lược gia trưởng mảng cổ phiếu châu Âu tại Morgan Stanley cho biết: “Các nhà đầu tư ngày càng nhận thức rõ hơn về khả năng biến động do rủi ro chính trị tại Pháp.” Bà chỉ rõ, những nhà đầu tư tập trung vào chiến lược lâu dài đặc biệt có thể tránh xa thị trường Pháp vì triển vọng không rõ ràng.

Từ năm 2024 đến nay, Pháp đã thay đổi thủ tướng tới 5 lần, tăng trưởng kinh tế kéo dài ở mức thấp và gánh nặng nợ nần lớn. Một khảo sát gần đây của Bank of America cho thấy có tới 56% nhà quản lý quỹ cho rằng Pháp là thị trường cổ phiếu kém hấp dẫn nhất châu Âu, đạt mức cao nhất lịch sử.

Chính phủ thiểu số do Thủ tướng Sébastien Lecornu dẫn dắt dự kiến sẽ trình dự thảo ngân sách đầy đủ vào cuối tháng 9. Tuy nhiên, kế hoạch tài chính của chính phủ lại phủ một bức màn bất định lớn, bởi phe đối lập ngày càng chuyển sự chú ý sang cuộc bầu cử tổng thống đầy tranh cãi dự kiến khởi động vào tháng 4.

Marine Le Pen của đảng cực hữu National Rally hiện đang dẫn đầu các cuộc khảo sát ý định bỏ phiếu. Theo ước tính của cơ quan Kiểm toán Tài chính Quốc gia Pháp, nếu bất đồng chính trị khiến ngân sách không được thông qua trước cuộc bầu cử, thâm hụt tài chính của Pháp sẽ tăng ít nhất tương đương 0,5% tổng sản phẩm quốc nội (GDP).

Dữ liệu của Goldman Sachs cho thấy, các ngành như tài chính, dịch vụ công, viễn thông và công nghiệp có mức độ tiếp xúc với rủi ro chính trị lớn nhất. Các cổ phiếu có tỷ trọng doanh thu nội địa cao bao gồm BNP Paribas, Orange, Engie và Vinci.

Nhờ vào kết quả kinh doanh ổn định của ngành ngân hàng, chỉ số này đã tăng 7,3% trong năm nay, cao hơn chỉ số chuẩn quốc tế của nó là 1,1%. Tuy nhiên, thành tích vượt trội này cũng khiến chỉ số phải đối mặt với áp lực điều chỉnh mạnh khi lo ngại về chính trị gia tăng.

Hiệu suất tương đối của chỉ số này có mối liên hệ chặt chẽ với chênh lệch lợi suất trái phiếu chính phủ Pháp và Đức kỳ hạn 10 năm, gần đây khoảng cách này đã được nới rộng và tiến gần mức cao nhất trong hai năm qua. Chênh lệch lợi suất gia tăng không chỉ làm giảm sức hấp dẫn của cổ phiếu Pháp mà còn hạn chế năng lực đầu tư của doanh nghiệp, cuối cùng làm suy giảm sức cạnh tranh.

Các chỉ báo khác cũng cho thấy, tài sản Pháp đã bắt đầu định giá cho rủi ro chính trị. Một phân tích của Barclays nhận thấy, mức bù đắp rủi ro hàm ý trên cổ phiếu blue-chip hiện đã tiến gần mức đỉnh của cùng giai đoạn trong các chu kỳ bầu cử trước. Các chiến lược gia của ngân hàng này tính toán dựa trên chênh lệch biến động kỳ hạn 3/6 tháng của CAC 40 với S&P 500.

Nhóm chiến lược gia bao gồm Stefano Pascale và Anshul Gupta cho biết trong báo cáo: “Điều này cho thấy, dù mức bù đắp do bầu cử có thể tiếp tục tích lũy nhưng một phần không nhỏ bất định chính trị đã được phản ánh vào giá hiện tại.”

Họ nói thêm rằng, các công ty như Air Liquide, AXA và Renault trong lịch sử có xu hướng nhạy cảm nhất với diễn biến của chênh lệch lợi suất trái phiếu Pháp – Đức, điều này có nghĩa là nếu mức bù đắp rủi ro chủ quyền Pháp tiếp tục tăng mạnh, các cổ phiếu này có thể đặc biệt dễ bị tổn thương.

Kinh tế yếu kém cũng đang làm suy giảm tâm lý thị trường. Do lĩnh vực dịch vụ trầm lắng, hoạt động kinh doanh tại Pháp tiếp tục sụt giảm trong tháng 8. Dù GDP quý II đã phục hồi sau khi trì trệ đầu năm, tăng trưởng tổng thể vẫn tụt hậu so với mặt bằng chung của khu vực đồng euro. Trong khi đó, tỷ lệ thất nghiệp giữ ở mức cao nhất kể từ năm 2020.

Một số nhà đầu tư cho rằng, các cổ phiếu công nghiệp lớn như Schneider Electric hoặc Legrand, nhờ có phần lớn doanh số đến từ nước ngoài, có thể có giá trị phòng thủ nhất định. Bà Kristina Karlsten, quản lý quỹ cấp cao tại Banque Piguet Galland cho biết, trong bối cảnh AI thúc đẩy nhu cầu trung tâm dữ liệu và quá trình chuyển đổi năng lượng, nhóm ngành này cũng thể hiện sức hút nhất định.

Dẫu vậy, các cổ phiếu có hoạt động quốc tế mạnh cũng kết quả kém trong năm 2026. Ông lớn xa xỉ phẩm LVMH và Hermès đều giảm mạnh lần lượt 30% và 27% do chịu tác động tiêu cực từ chiến sự Iran và tiêu dùng yếu tại các thị trường then chốt, trở thành những cổ phiếu thành phần CAC 40 có màn trình diễn tệ nhất.

Bà Karlsten cho biết chỉ số Pháp toàn bộ kém hơn so với thị trường chung nghĩa là “rất nhiều thông tin xấu” đã được phản ánh vào giá. “Nhưng tôi nghĩ rằng nhà đầu tư sẽ vẫn đứng ngoài cho tới khi kết quả bầu cử trở nên rõ ràng hơn,” bà nói thêm.