Chủ tịch IMF kêu gọi các quốc gia giải quyết các vấn đề tài khóa: Ngân hàng trung ương phải tập trung chống lạm phát, làn sóng AI hỗ trợ kinh tế toàn cầu

Theo ứng dụng tài chính Zhichong, Tổng giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Kristalina Georgieva vào thứ Ba đã cảnh báo rằng, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang đối mặt với áp lực tài khóa, lạm phát cao và xung đột địa chính trị diễn ra trên nhiều mặt trận, các chính phủ phải xây dựng các kế hoạch thắt lưng buộc bụng có tính khả tín, trong khi các ngân hàng trung ương toàn cầu cần tiếp tục lấy kiểm soát lạm phát làm trung tâm của chính sách. Bà cũng chỉ ra rằng, kinh tế toàn cầu hiện đang trải qua một “cuộc giằng co” đặc biệt, tức là cú sốc cung tiêu cực do xung đột Trung Đông gây ra đang cạnh tranh với cú sốc cầu tích cực từ đầu tư vào trí tuệ nhân tạo.

Georgieva phát biểu tại trụ sở IMF ở Washington rằng tất cả các quốc gia đều cần giải quyết các vấn đề tài khóa của mình, đồng thời xây dựng và công bố các kế hoạch có tính khả tín để đảm bảo nợ chính phủ và thâm hụt ngân sách nằm trên quỹ đạo bền vững.

Về chính sách tiền tệ, bà nhấn mạnh, các ngân hàng trung ương cần “tập trung cao độ” vào sứ mệnh cốt lõi là ổn định giá cả. Khi lạm phát chưa được kiểm soát hoàn toàn, các ngân hàng trung ương không thể sớm mất cảnh giác.

Georgieva cho biết, mặc dù kinh tế toàn cầu tiếp tục chịu ảnh hưởng từ lạm phát dai dẳng và căng thẳng thương mại, nhưng nhìn chung vẫn cho thấy khả năng chống chịu; một lý do quan trọng là đầu tư vào trí tuệ nhân tạo đã tăng mạnh.

Cơ sở hạ tầng AI đang tạo ra nhu cầu chi tiêu vốn khổng lồ, cung cấp động lực tăng trưởng mới cho kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, Georgieva nhấn mạnh, triển vọng kinh tế toàn cầu vẫn còn rất bất định, việc lợi suất trái phiếu toàn cầu gần đây tăng và tiến trình giảm lạm phát còn hạn chế, phản ánh thị trường vẫn đang chịu áp lực lớn.

IMF vào tháng 7 năm nay hầu như không thay đổi dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu, dự kiến đến năm 2026 kinh tế toàn cầu sẽ tăng trưởng khoảng 3%. Tuy nhiên, do giá năng lượng và thực phẩm tăng, tổ chức đã nâng dự báo về mức tăng chỉ số giá tiêu dùng toàn cầu. Cơ quan này sẽ công bố đánh giá kinh tế toàn cầu mới nhất tại cuộc họp thường niên tổ chức tại Bangkok vào tháng 10 năm nay.

Đối với hai lực tác động chủ đạo hiện nay của kinh tế thế giới, Georgieva đã đưa ra một mô tả sinh động. Bà cho biết, cú sốc năng lượng do chiến tranh Iran gây ra vẫn chưa kết thúc. “Nói ngắn gọn, chúng ta thực sự đang trải qua một cuộc giằng co, một bên là cú sốc cung tiêu cực từ Trung Đông, mặt khác là cú sốc cầu tích cực từ AI.”

Xung đột Trung Đông đã đẩy giá năng lượng tăng cao và làm gián đoạn chuỗi cung ứng, gây cú sốc cung tiêu cực lên kinh tế toàn cầu. Trong khi đó, làn sóng đầu tư lớn của các công ty công nghệ vào chip AI, trung tâm dữ liệu, điện năng và cơ sở hạ tầng liên quan lại liên tục tạo ra nhu cầu mới, đồng thời hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Sự kết hợp này cũng khiến các ngân hàng trung ương toàn cầu phải đối diện với môi trường chính sách phức tạp hơn. Một mặt, cú sốc nguồn cung năng lượng có thể tiếp tục đẩy lạm phát lên cao; mặt khác, làn sóng đầu tư AI lại có thể giữ nhu cầu kinh tế ở mức cao, khiến việc hạ nhiệt lạm phát trở nên khó khăn hơn.

Georgieva cũng liệt kê một loạt rủi ro tiềm ẩn mà kinh tế thế giới sẽ phải đối mặt trong các tháng tới. Khi Bắc bán cầu bước vào mùa đông, dự trữ dầu mỏ và khí đốt giảm có thể gia tăng áp lực cung ứng trên thị trường năng lượng. Đồng thời, hiện tượng thời tiết El Niño mạnh có thể ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp toàn cầu, làm vấn đề an ninh lương thực thêm trầm trọng.

Bên cạnh đó, IMF cũng đang theo sát tác động mà sự phát triển nhanh chóng của AI có thể gây ra cho sự ổn định tài chính. Georgieva cho biết, những rủi ro này có nghĩa là các chính phủ và ngân hàng trung ương “không có bất kỳ không gian nào để tự mãn”. Dù kinh tế toàn cầu đến thời điểm này “không quá tệ”, điều đó không có nghĩa là môi trường trong tương lai sẽ trở nên dễ dàng hơn.

Tuần này, Georgieva sẽ lần đầu tiên tham dự hội thảo chính sách kinh tế thường niên của Fed tổ chức tại Jackson Hole, Wyoming. Chủ tịch Fed Powell sẽ đọc bài phát biểu quan trọng đầu tiên kể từ khi nhậm chức, thị trường sẽ chú ý chặt chẽ đến các manh mối về đường đi lãi suất trong tương lai.

Trong bối cảnh lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu, lợi suất trái phiếu dài hạn ở mức cao và áp lực tài khóa toàn cầu gia tăng, cách các ngân hàng trung ương lớn cân đối giữa tăng trưởng kinh tế và ổn định giá cả trong giai đoạn tiếp theo sẽ là trọng tâm chính của hội nghị lần này.

Trong khi đó, bà cũng tiết lộ, IMF đang điều chỉnh cách thức giám sát và đánh giá kinh tế các quốc gia thành viên, mong muốn sử dụng nhiều hơn phân tích kịch bản và lập kế hoạch khẩn cấp nhằm giúp các nước phản ứng linh hoạt hơn trước các cú sốc tiềm tàng trong bối cảnh toàn cầu ngày càng bất định.

Nhìn chung, Georgieva cho rằng làn sóng đầu tư AI đang giúp kinh tế toàn cầu bù đắp một phần tác động tiêu cực từ năng lượng và địa chính trị, nhưng điều đó là chưa đủ để loại bỏ rủi ro tài khóa, lạm phát và thị trường tài chính. Các chính phủ cần cải thiện tình hình nợ và thâm hụt, còn các ngân hàng trung ương toàn cầu vẫn nên coi việc khôi phục ổn định giá cả là nhiệm vụ hàng đầu.