Fitch: Thuế quan ô tô của Trump đối với Canada có thể ảnh hưởng đến khoảng 45 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu

Theo ứng dụng tài chính Zhihui, tổ chức xếp hạng Fitch ước tính hôm thứ Hai rằng, nếu Tổng thống Mỹ Trump thực hiện đề xuất mới nhất về việc tăng thuế quan đối với ô tô và phụ tùng ô tô nhập khẩu từ Canada, thì khoảng 45 tỷ USD hàng hóa sẽ bị ảnh hưởng.

Sau nhiều tuần đàm phán thương mại giữa Mỹ và Canada bị đổ vỡ vào thứ Sáu tuần trước, Trump hôm thứ Hai tuyên bố sẽ tăng thuế nhập khẩu đối với ô tô, xe tải và phụ tùng ô tô sản xuất tại Canada lên 50% kể từ ngày 1/1/2027. Biện pháp này đồng nghĩa với việc mức thuế tối đa hiện tại 25% đối với hàng hóa ô tô nhập khẩu từ Canada sẽ bị tăng gấp đôi, khiến căng thẳng thương mại Mỹ-Canada leo thang rõ rệt.

Trước đó, Canada đã nỗ lực đàm phán với Mỹ để đạt được một thỏa thuận thương mại mới nhằm giảm mức thuế mà Mỹ áp lên các sản phẩm như ô tô của Canada. Hai bên từng gần như hoàn tất đàm phán, nhưng cuối cùng đã đổ vỡ vào tối thứ Sáu tuần trước. Theo dữ liệu từ GlobalData, vào năm 2025, có khoảng 861,000 ô tô sản xuất tại Canada sẽ xuất khẩu sang Mỹ. Ngành công nghiệp ô tô của Canada có sự liên kết chặt chẽ với chuỗi cung ứng Bắc Mỹ, vì vậy việc Mỹ tiếp tục tăng thuế có thể tạo áp lực chi phí lớn hơn cho các hãng sản xuất ô tô đang có nhà máy tại Canada.

Đáng chú ý là, hiện nay ngành sản xuất ô tô của Canada không còn do các “ông lớn” ô tô truyền thống ở Detroit chi phối. Những năm gần đây, Toyota và Honda đã mở rộng đáng kể sản lượng ô tô tại Canada. Theo dữ liệu từ tổ chức ngành đại diện cho các nhà sản xuất ô tô ngoài Detroit, Toyota và Honda dự kiến sẽ chiếm tổng cộng 76,5% sản lượng ô tô của Canada vào năm 2025. Số lượng ô tô mà Toyota và Honda sản xuất tại Canada đều vượt qua tổng sản lượng của Ford (F.US), General Motors (GM.US) và Stellantis NV (STLA.US) cộng lại tại nước này. Điều này có nghĩa là, nếu Mỹ cuối cùng áp mức thuế nhập khẩu 50% đối với ô tô Canada mà không có ngoại lệ, không chỉ các nhà sản xuất ô tô truyền thống Mỹ và chuỗi cung ứng Bắc Mỹ bị ảnh hưởng, mà cả các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản đang có cơ sở lớn ở Canada như Toyota và Honda cũng sẽ chịu tác động mạnh mẽ.

Olu Sonola, Trưởng bộ phận kinh tế Mỹ tại Fitch Ratings, cho biết: “Giả sử áp dụng khung thuế quan hiện tại theo Điều khoản 232 và quy mô nhập khẩu tương đương, chúng tôi ước tính gánh nặng thuế mới có thể lên tới 4,6~5 tỷ USD. Đánh thuế 50% lên ô tô sẽ làm tăng thuế thực tế của Mỹ đối với hàng hóa nhập khẩu từ Canada từ khoảng 5,3% lên 6,5%, gấp hơn hai lần so với mức 3,1% trước khi áp thuế theo Điều khoản 338. Điều này sẽ khiến áp lực thuế đối với Canada tăng đột biến.”

Olu Sonola cho rằng, việc Trump công bố mức thuế mới sẽ bắt đầu từ ngày 1/1/2027 đã tạo thêm khoảng trống cho các cuộc đàm phán giữa hai bên, “nhưng chính sự bất ổn này cũng sẽ gây áp lực lên chuỗi cung ứng ô tô Bắc Mỹ vốn cực kỳ hội nhập sâu rộng”. Nếu hai bên trả đũa lẫn nhau, thiệt hại với cả Mỹ và Canada sẽ càng nghiêm trọng hơn.

Tuy nhiên, ông nhận định rằng “Canada có thể sẽ gánh phần lớn hậu quả, thể hiện qua sản lượng, đầu tư và việc làm suy giảm.” Ông nói: “Nếu được thực hiện, các mức thuế này có thể buộc ngành công nghiệp ô tô Canada phải tái cấu trúc một cách triệt để và mang tính phá hủy kinh tế, tác động lâu dài không chỉ tới nền tảng sản xuất mà còn cả nền kinh tế nói chung.”

Fitch cho biết, ô tô và phụ tùng ô tô do Canada cung cấp chiếm khoảng 13% tổng kim ngạch nhập khẩu mặt hàng này vào Mỹ, chỉ đứng sau Mexico (37%). Mỹ nhập khẩu nhiều nhất từ Canada là dầu khí (chiếm 30% tổng kim ngạch nhập khẩu từ nước láng giềng phía bắc), tiếp đến là ô tô và phụ tùng ô tô (chiếm 12%).

Ngoài ra, trước khi áp đặt các mức thuế mới đối với hàng hóa Canada, Phòng thí nghiệm Ngân sách Đại học Yale ước tính rằng đến ngày 11/8/2026, mức thuế suất trung bình hợp pháp của Mỹ đối với hàng hóa từ mọi quốc gia là 11,0%, và một số biện pháp tăng thuế đã được lên kế hoạch sẽ nâng con số này lên 11,8% trước cuối năm nay.