Thời khắc "đại thuốc lá" của mạng xã hội đã đến: Meta (META.US) thua kiện tại bang New Mexico, bị phán quyết bồi thường 567 triệu USD vào quỹ bồi thường.

Theo ứng dụng tài chính thông minh, Meta (META.US) đã bị lệnh phải trả 567 triệu USD vào một quỹ bồi thường tại bang New Mexico. Đây là một phần của vụ kiện về việc gây trở ngại cho công cộng, và cũng là một trong nhiều vụ kiện mà công ty này phải đối mặt vì các ứng dụng của mình bị cáo buộc gây tổn hại.

Quỹ này là khoản bổ sung ngoài khoản phạt dân sự 375 triệu USD mà Meta bị tuyên phạt hồi đầu năm vì vi phạm Đạo luật Hành động Không đúng đắn của bang New Mexico. Giai đoạn hai của phiên xét xử bắt đầu vào tháng 5 nhằm xác định liệu hành vi của Meta có cấu thành gây trở ngại cho công cộng hay không, từ đó có thể yêu cầu sửa đổi sản phẩm của họ.

Thẩm phán Brian Biedscheid viết trong phán quyết ngày thứ Năm rằng: “Mặc dù Meta không phải là công ty duy nhất gặp vấn đề này, nhưng số lượng lớn bằng chứng cho thấy nền tảng mạng xã hội của họ là một yếu tố quan trọng gây ra cuộc khủng hoảng sức khỏe tâm thần hiện nay ở thanh thiếu niên tại New Mexico.”

Phần lớn số tiền trong quỹ – 420 triệu USD – sẽ được dùng dành riêng cho việc điều trị nhóm người bị tổn hại bởi nền tảng này. Phần còn lại sẽ được sử dụng để nâng cao nhận thức, phòng ngừa, sàng lọc và đánh giá, giới thiệu và điều phối, cũng như thực hiện, cải tiến chất lượng và đánh giá.

Đối với Meta và các công ty cùng ngành, vụ kiện này là một trong các vụ việc được các chuyên gia nhận định là thời khắc “Big Tobacco của mạng xã hội” trong năm nay. Vào những năm 1990, các công ty thuốc lá bị buộc phải trả hàng chục tỷ USD vì lừa dối công chúng về an toàn và nguy cơ tiềm ẩn của sản phẩm, sau đó quyền lực và sức ảnh hưởng của họ đã giảm sút nghiêm trọng.

Meta lưu ý trong tài liệu tài chính quý hai: “Tổng chưởng lý bang New Mexico đã cho biết họ dự kiến sẽ tìm kiếm mức phạt lên tới 62,85 tỷ USD trong vụ kiện này.”

Tòa án phải cân nhắc nhiều yếu tố để xác định liệu nền tảng của Meta có thực sự gây trở ngại cho công cộng tại bang New Mexico như bên nguyên đơn cáo buộc không. Các vụ kiện liên quan đến gây trở ngại cho công cộng thường xoay quanh thế giới vật lý thay vì trực tuyến, điều này khiến nguyên đơn phải chứng minh được có mối liên hệ giữa thiệt hại của tiểu bang và các ứng dụng của Meta.

Biedscheid đã trích dẫn lời khai tại tòa của nhiều chuyên gia trong các lĩnh vực như chăm sóc sức khỏe. Ông cho biết tiểu bang thiếu hụt nghiêm trọng các chương trình và dịch vụ sức khỏe tâm thần phù hợp để giúp thanh thiếu niên gặp vấn đề do các ứng dụng mạng xã hội gây ra.

Mối quan hệ nhân quả

Trong phán quyết ghi rõ: “Lời khai của các chuyên gia đã ủng hộ mối liên hệ nhân quả giữa mạng xã hội và cuộc khủng hoảng sức khỏe tâm thần ở thanh thiếu niên bang New Mexico.”

Tổng chưởng lý bang New Mexico, Raúl Torrez, tuyên bố: “Phán quyết này buộc các công ty phải chịu trách nhiệm cho những tổn hại đối với con cái, gia đình và trường học của chúng ta, đồng thời khiến Meta phải thực hiện những thay đổi thực sự trong cách họ vận hành tại bang New Mexico.”

Một phát ngôn viên của Meta cho biết trong một tuyên bố rằng công ty không đồng ý với phán quyết này và dự kiến sẽ kháng cáo.

Người phát ngôn cho biết: “Chúng tôi luôn nỗ lực đảm bảo an toàn cho mọi người trên nền tảng của mình và luôn minh bạch về những thách thức trong việc xác định, loại bỏ kẻ xấu và nội dung gây hại,” “Chúng tôi tin tưởng vào thành tích bảo vệ an toàn trực tuyến cho thanh thiếu niên và sẽ tiếp tục tự bảo vệ mình, phản bác những cáo buộc bóp méo sự thật.”

Ông Torrez kiện Meta năm 2023 sau một chiến dịch ngầm, trong đó ông tạo tài khoản mạng xã hội giả mạo một bé gái 13 tuổi. Trước đó ông cho biết với truyền thông rằng tài khoản này “ngập tràn hình ảnh kẻ lạm dụng trẻ em và các hành vi quấy rối có chủ đích.”

Trong buổi họp báo trước khi giai đoạn hai bắt đầu, Tổng chưởng lý cho biết trong khuôn khổ vụ án, Torrez tìm cách buộc Meta phải cải cách toàn diện các ứng dụng của mình, bao gồm triển khai tính năng xác minh độ tuổi hiệu quả, chỉnh sửa thuật toán gợi ý sao cho không gây hại đến phúc lợi trẻ em và các thay đổi khác, nhằm “tái cấu trúc từ căn bản mô hình kinh doanh được phép tại tiểu bang của Meta.”

Ngoài quỹ bồi thường, lệnh ngày thứ Năm cũng yêu cầu Meta tiếp tục sử dụng AI để “nâng cấp các mô hình và công cụ xác thực độ tuổi tại bang New Mexico”, đồng thời thử nghiệm “phát triển mô hình dự đoán riêng cho trẻ em dưới 13 tuổi trong vòng hai năm.”

Các biện pháp khắc phục khác gồm đơn giản hóa quy trình báo cáo việc sử dụng của trẻ vị thành niên, cũng như “hợp tác với trường học hoặc tổ chức bảo vệ trẻ em để tạo một cổng báo cáo, nơi các nhân viên quản lý trường học có thể đánh dấu bất kỳ tài khoản mạng xã hội đáng ngờ nào của trẻ em dưới 13 tuổi.”

Tuy nhiên, Meta không bị buộc phải thay đổi thuật toán của họ, bởi theo Biedscheid, điều đó có thể xung đột với khoản 230 Đạo luật Chuẩn mực Truyền thông và Tu chính án thứ nhất. Thẩm phán nói thêm rằng Meta sẽ không bị yêu cầu ngừng hỗ trợ mã hóa đầu cuối trên Facebook.

Thẩm phán nhấn mạnh rằng WhatsApp của Meta “không phải là nguồn gốc gây ra trở ngại mà cần được loại bỏ, bởi nền tảng này không gợi ý những kẻ săn mồi hay nội dung gây hại cho thanh thiếu niên.”