Wells Fargo: Chi tiêu cho AI đang "lan tỏa" sang nền kinh tế thực, cổ phiếu công nghiệp hưởng lợi lớn nhất nhưng cần cảnh giác với lực cản chính trị

Trang tin tài chính Zhihui Finance APP đưa tin, chiến lược gia Ohsung Kwon của Wells Fargo gần đây chỉ ra rằng, chi phí đầu tư AI của các ông lớn công nghệ đang “thẩm thấu dần” sang nền kinh tế thực lớn hơn, và các cổ phiếu ngành công nghiệp sẽ trở thành những bên hưởng lợi chính. Nhận định này không chỉ là kỳ vọng lạc quan suông - từ dữ liệu vĩ mô, báo cáo tài chính doanh nghiệp đến diễn biến chính sách đều cho thấy hiệu ứng lan tỏa của đầu tư AI đang thực sự diễn ra, nhưng đồng thời cũng đang phải đối mặt với áp lực chính trị ngày càng gia tăng.

Hiệu ứng lan tỏa không phải là khẩu hiệu: số liệu đang kiểm chứng

Đánh giá của Kwon được củng cố bởi những số liệu vững chắc. Theo ước tính của Wells Fargo, các hoạt động sản xuất vào tháng 7 tăng trưởng với tốc độ nhanh nhất trong hơn bốn năm; chi tiêu vốn không liên quan đến AI tăng 10% so với cùng kỳ năm ngoái, tốc độ tăng trưởng cho vay thương mại và công nghiệp cũng rõ rệt. Tính từ đầu năm đến nay, nhóm cổ phiếu ngành công nghiệp thuộc chỉ số S&P 500 đã tăng 20%, chỉ xếp sau nhóm năng lượng và công nghệ thông tin.

Ở góc nhìn vĩ mô hơn, xu hướng này càng được xác thực. Theo dữ liệu của ConstructConnect, tổng chi phí khởi động xây dựng trung tâm dữ liệu trên toàn nước Mỹ trong năm tháng đầu năm 2026 đã lên tới 58,1 tỷ USD, lớn gấp hơn bốn lần so với cùng kỳ năm 2025; riêng quý I chi phí khởi động đạt 46,5 tỷ USD, tăng hơn 500% so với cùng kỳ. Làn sóng AI đã thay đổi hoàn toàn nền kinh tế Mỹ, chỉ riêng chi tiêu vốn của các nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô lớn trong năm nay đạt khoảng 750 tỷ USD. IDC dự báo chi phí cho hạ tầng AI toàn cầu sẽ chạm tới 497 tỷ USD vào năm 2026, tăng khoảng 56% so với cùng kỳ năm trước.

Ai là người hưởng lợi? Từ Caterpillar đến Vertiv liên tiếp nhận đơn hàng lớn

Những doanh nghiệp “bán xẻng” là bên đầu tiên hưởng lợi. Caterpillar công bố báo cáo tài chính hôm thứ Ba cho thấy, nhu cầu tăng cao đối với thiết bị phát điện và máy móc xây dựng nhờ vào làn sóng xây dựng trung tâm dữ liệu đã giúp doanh thu quý đạt trên 20 tỷ USD, tăng 24% so với cùng kỳ năm trước; doanh số phân khúc xây dựng tăng mạnh 35%. Công ty cũng nâng dự báo doanh thu cả năm.

Các nhà cung cấp hạ tầng trung tâm dữ liệu cũng có lợi không kém. Đơn hàng tồn đọng của Vertiv Technology vượt 15 tỷ USD, số đơn đặt hàng quý IV tăng tới 252% so với cùng kỳ; doanh thu mảng trung tâm dữ liệu của Eaton trong quý I cũng tăng khoảng 50% so với cùng kỳ. Chính Wells Fargo dự báo rằng tới năm 2027 chi tiêu vốn với các nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô lớn sẽ đạt 1.100 tỷ USD, cao hơn khoảng 25% so với nhận định chung của thị trường. Kwon ước tính hiện Mỹ có khoảng 40 trung tâm dữ liệu siêu lớn đang xây dựng, hơn 100 trung tâm đang được lên kế hoạch, tập trung chủ yếu ở Texas, Georgia, Virginia và Pennsylvania.

Ẩn họa: áp lực chính trị đang trở thành biến số lớn nhất

Tuy nhiên, Kwon cảnh báo rõ: “Rủi ro lớn nhất với xây dựng trung tâm dữ liệu là làn sóng phản ứng chính trị, đặc biệt là khi kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp đến.”

Nguy cơ này đang nhanh chóng bộc lộ. Khảo sát Gallup cho thấy, 71% người Mỹ phản đối xây dựng trung tâm dữ liệu AI tại khu vực sinh sống của mình; 77% lo ngại AI sẽ đẩy giá điện lên cao. Tháng 7 vừa qua, các nhóm phản đối đã tổ chức 142 cuộc biểu tình khắp 42 bang. Chỉ riêng quý 1, các nhóm địa phương đã ngăn chặn hoặc trì hoãn 75 dự án, với tổng vốn đầu tư khoảng 130 tỷ USD.

Áp lực từ phía chính sách còn lớn hơn. Tháng 7, bang New York đã ký lệnh tạm dừng xây dựng trung tâm dữ liệu AI quy mô lớn đầu tiên của cả nước trong vòng một năm; ít nhất 12 ứng viên thống đốc tại các bang trên toàn quốc đều tuyên bố sẽ ủng hộ tạm dừng các dự án xây dựng trung tâm dữ liệu trong kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ. Các ưu đãi thuế cũng đang bị rút ngắn nhanh chóng - đã có bốn bang hủy hoặc tạm dừng ưu đãi thuế cho trung tâm dữ liệu, chín bang khác đang xem xét. Với mức thuế bán hàng 7%, riêng chi phí mua thiết bị cho một trung tâm dữ liệu công suất 1GW sẽ tăng thêm khoảng 3 tỷ USD.

Mặc dù chính quyền Trump đưa ra “Cam kết bảo vệ người chịu tiền điện”, kêu gọi các ông lớn công nghệ ký cam kết không chuyển chi phí nâng cấp lưới điện sang người dân, nhưng cam kết này không có tính ràng buộc, và chưa rõ liệu có đủ giải tỏa phản ứng của dư luận hay không.

Đánh giá của Wells Fargo phản ánh thực tế đang diễn ra: lợi nhuận từ chi tiêu cho AI đang vượt ra khỏi phạm vi các nhà sản xuất chip và nhà cung cấp đám mây để lan tỏa sang khu vực công nghiệp truyền thống, tạo động lực tăng trưởng mới. Nhưng câu chuyện này có bền vững hay không ngày càng ít phụ thuộc vào công nghệ hay vốn, mà nằm ở yếu tố chính trị - cách kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11 tới sẽ định hình lại khung pháp lý cho các trung tâm dữ liệu sẽ là biến số then chốt quyết định “tác động lan tỏa” sẽ đi được bao xa. Đúng như Kwon nói, chúng ta có lẽ vẫn đang ở “giai đoạn rất rất sớm” - mà những giai đoạn đầu, thường là giai đoạn nhiều biến động nhất.