Xung đột giữa Mỹ và Iran tiếp tục leo thang, giá dầu tăng trở lại trên mức 80 đô la, Washington có thể sẽ khó lặp lại "giải cứu dầu mỏ" lần này.

Khi chiến sự Mỹ-Iran tiếp tục leo thang, giá dầu lại chịu áp lực tăng, nhưng dường như Washington lần này không có ý định lặp lại các biện pháp trước đó. Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright khẳng định rõ, một đợt xả kho dự trữ dầu mỏ chiến lược mới (SPR) quy mô lớn của Mỹ gần như không còn khả năng xảy ra, kỳ vọng "chính sách hỗ trợ" mà thị trường từng đặt nhiều hy vọng đang dần tiêu tan.

Trong một cuộc phỏng vấn hôm thứ Tư, Wright cho biết, sau khi hoàn thành kế hoạch giải phóng 172 triệu thùng công bố hồi tháng 3, giới chức không có ý định tiếp tục sử dụng SPR. Ông bổ sung, hiện SPR vẫn cao hơn đáng kể mức giới hạn vận hành tối thiểu, biên độ an toàn dự trữ vẫn đảm bảo.

Trong khi đó, khả năng giao nốt 38,4 triệu thùng còn lại theo kế hoạch tháng 3 cũng còn nhiều ẩn số – một đợt chào giá cuối tháng 6 đã nhận được rất ít phản hồi do nhu cầu thị trường ảm đạm.

Thị trường dầu thô đã cảm nhận rõ áp lực. Lượng tồn kho dầu thô thương mại tại Mỹ đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 9/2018, giá hợp đồng tương lai chuẩn đã trở lại trên 80 USD/thùng, giá bán lẻ xăng trung bình toàn nước Mỹ lại vượt ngưỡng 4 USD/gallon.

Đợt xả SPR đầu tiên từng hiệu quả trong việc kìm chế cú sốc giá dầu giai đoạn đầu chiến sự, tuy nhiên thị trường hiện nghi ngờ liệu hiệu ứng này có lặp lại hay không.

SPR đã tiệm cận đáy lịch sử, dư địa triển khai quy mô lớn rất hạn chế

Lượng dự trữ SPR của Mỹ hiện vào khoảng 307,7 triệu thùng, mức thấp nhất kể từ đầu thập niên 1980 khi kho dự trữ vẫn đang được lấp đầy, và cũng là đáy của hơn 40 năm qua. Nguyên nhân tiêu hao dự trữ mạnh mẽ phần lớn xuất phát từ động thái xả kho kỷ lục thời chính quyền Biden.

Các chuyên gia nhận định, giới hạn vận hành của SPR vào khoảng 150-200 triệu thùng, thấp hơn ngưỡng này sẽ ảnh hưởng đến hoạt động bình thường. Wright cho biết, mức dự trữ hiện nay còn "cao hơn đáng kể ngưỡng vận hành", tuy nhiên lời xác nhận này cũng ngầm cho thấy dư địa huy động không còn nhiều.

Đáng chú ý, lần xả kho tháng 3 áp dụng hình thức "hoán đổi vay mượn", doanh nghiệp phải hoàn trả dầu kèm lãi sau khi sử dụng. Wright nói, điều này sẽ giúp SPR thu hồi được nhiều hơn khoảng 40 triệu thùng so với lượng cho vay ban đầu, nhưng lợi ích này chỉ được hiện thực hóa trong tương lai, không giải quyết trực tiếp thiếu hụt nguồn cung hiện tại.

Chiến sự kéo dài, áp lực thị trường năng lượng gia tăng

Giao tranh Mỹ-Iran liên tục gây xáo trộn xuất khẩu năng lượng khu vực Trung Đông, tạo ra cú sốc hệ thống cho chuỗi cung ứng toàn cầu. Tình hình căng thẳng tại Eo biển Hormuz đẩy cao phí bảo hiểm rủi ro gián đoạn cung ứng, giá dầu thô kỳ hạn tăng mạnh lan sang cả giá tiêu dùng cuối cùng.

Hiện tại, các nhà máy lọc dầu Mỹ đang hoạt động với sản lượng kỷ lục nhưng vẫn không thể ngăn giá xăng vượt ngưỡng 4 USD/gallon.

Việc tồn kho dầu thô thương mại tiếp tục suy giảm càng siết chặt lưới an toàn của thị trường. Trong bối cảnh áp lực nguồn cung khó được giải quyết trong ngắn hạn, đà tăng giá năng lượng đang tích tụ sức ép lên chi phí của doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Kế hoạch giải phóng còn lại chưa rõ ràng, tín hiệu chính sách vẫn mơ hồ

Ở giai đoạn cuối của kế hoạch xả kho tháng 3, chính sách điều hành vẫn thiếu chắc chắn. Wright cho rằng chính phủ "rất có thể" sẽ tiếp tục chào bán 38,4 triệu thùng còn lại, tuy nhiên cách diễn đạt vẫn để ngỏ, chưa có cam kết rõ ràng.

Đợt chào bán SPR cuối tháng 6 phản ánh nhu cầu thị trường ảm đạm – khi đó giá dầu đã giảm, hai bên Mỹ-Iran cũng từng có dấu hiệu tiến gần tới ngừng bắn.

Nhưng khi xung đột lại nóng lên, cục diện thị trường đã khác hẳn, việc giải phóng phần dự trữ còn lại liệu có suôn sẻ hay mức độ hấp thụ của thị trường ra sao vẫn cần quan sát thêm.

Với các nhà đầu tư, điều này đồng nghĩa với việc lực đè từ chính sách đối với đà tăng giá dầu hiện nay là rất hạn chế, phí rủi ro của nhóm năng lượng có thể tiếp tục neo cao trong suốt quá trình xung đột kéo dài.