Lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 30 năm vượt mốc 5%: Cú sốc cung ứng quý 3 chỉ mới bắt đầu?

Bước vào tháng 7, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 30 năm duy trì trên mức 5%, đánh dấu kỷ lục vận hành ở mức cao lâu nhất kể từ năm 2007. Điều này cho thấy thị trường yêu cầu mức bù đắp lợi suất cao hơn do các rủi ro về tài khóa, lạm phát và cung - cầu trong dài hạn. Đặc biệt, làn sóng phát hành trái phiếu doanh nghiệp do hạ tầng AI tạo ra đã thu hẹp nhu cầu đối với trái phiếu Mỹ, xung đột Mỹ - Iran liên tục đẩy giá dầu tăng cùng lập trường diều hâu duy trì của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED), tiếp tục thúc đẩy mức lãi suất trung tâm dài hạn tăng lên.

Cùng lúc đó, quý 3 sẽ chứng kiến đỉnh điểm tài trợ vốn quý của Bộ Tài chính Mỹ, dự kiến quy mô huy động ròng đạt 671 tỷ USD. Mặc dù phần lớn vốn huy động mới tập trung vào trái phiếu ngắn hạn, quy mô phát hành trái phiếu dài hạn không bị thu hẹp. Với lượng thay đổi tồn kho cộng thêm lượng phát hành biên, áp lực cung cầu ở đầu dài hạn thị trường vẫn căng thẳng.

Gần đây, đấu giá trái phiếu chính phủ ở cấp vi mô phản ánh sự phân hóa cơ cấu nghiêm trọng hơn. Trái phiếu Mỹ kỳ hạn 2 năm, nhờ nhạy cảm với chính sách của FED và rủi ro kỳ hạn có thể kiểm soát, vẫn được thị trường săn đón; cơ cấu nhà đầu tư gián tiếp (các ngân hàng trung ương nước ngoài và đại diện các tổ chức đầu tư) vẫn duy trì tốt.

Tuy nhiên, đấu giá trái phiếu trung và dài hạn lại liên tục ảm đạm. Đợt phát hành gần đây trị giá gần 70 tỷ USD cho kỳ hạn 5 năm chỉ đạt tỷ lệ đăng ký 2,28 lần, mức thấp nhất trong 12 đợt gần nhất, tỷ lệ nhà đầu tư gián tiếp chỉ đạt 59,2%, buộc các nhà giao dịch cấp 1 phải nhận tới 13,5% tổng lượng phát hành. Ngoài ra, đấu giá TIPS kỳ hạn 10 năm trị giá 21 tỷ USD cũng yếu, mức chênh lệch đầu - cuối tăng lên 2,6 điểm cơ bản. Đấu giá trái phiếu kỳ hạn 20 năm trị giá 13 tỷ USD cũng ghi nhận mức chênh lệch 0,5 điểm cơ bản, tỷ lệ tham gia của nhà đầu tư trực tiếp (nhà đầu tư trong nước cuối cùng) giảm xuống mức thấp lịch sử.

Sự phân hóa “dài hạn nguội lạnh, ngắn hạn sôi động” này cho thấy mức bù đắp rủi ro lạm phát và phần bù kỳ hạn mà thị trường đòi hỏi đối với trái phiếu kỳ hạn dài đang tăng mạnh, trong khi ý chí nhận trái phiếu này sụt giảm nhanh chóng. Việc các nhà giao dịch cấp 1 buộc phải tăng tỷ lệ nhận phát hành cho thấy nhu cầu tự nhiên từ thị trường không còn đủ hấp thụ trơn tru nguồn cung trái phiếu dài hạn hiện nay.

Vì vậy, mâu thuẫn cốt lõi của thị trường trái phiếu Mỹ hiện nay không phải là thiếu cầu, mà là ở quá trình phát hiện giá. Thị trường cần một mức lợi suất cao hơn để có thể hiệu quả giải quyết nguồn cung gia tăng liên tục. Khi quy mô tài trợ tài khóa ngày càng mở rộng, logic định giá của thị trường trái phiếu Mỹ đã chuyển từ “lợi suất giảm để hấp dẫn phân bổ” sang “lợi suất tăng để cân bằng cung cầu”.

Định giá lại lãi suất dài hạn, đáng chú ý hơn cả cú sốc cung