Nhà đầu tư mạo hiểm nổi tiếng ở Thung lũng Silicon cảnh báo: Nếu cấm AI mã nguồn mở, áp lực chi phí có thể khiến toàn bộ thị trường chứng khoán Mỹ sụp đổ

Nhà đầu tư mạo hiểm nổi tiếng Chamath Palihapitiya đã phát ra cảnh báo mạnh mẽ, cho rằng nếu chính phủ Mỹ cấm các doanh nghiệp sử dụng AI mã nguồn mở, hiệu ứng truyền dẫn chi phí sẽ khiến lợi nhuận doanh nghiệp bị ảnh hưởng nghiêm trọng, từ đó làm sụp đổ toàn bộ thị trường chứng khoán. Cảnh báo này được đưa ra khi các cuộc tranh luận tại Washington về việc quản lý AI mã nguồn mở ngày càng nóng lên.

Palihapitiya trực tiếp khẳng định trong podcast "All-In" được phát sóng cuối tuần trước: "Nếu chính phủ Mỹ can thiệp, thị trường chứng khoán Mỹ chắc chắn sẽ sụp đổ, điều này là không thể nghi ngờ."

Ông lấy ví dụ về Coca-Cola và chỉ ra rằng một khi các doanh nghiệp bị bắt buộc phải sử dụng AI đóng, chi phí sử dụng AI sẽ cao hơn từ 50 đến 100 lần so với các phương án thay thế tối ưu hiện tại. Áp lực chi phí này cuối cùng sẽ buộc thị trường phải định giá lại các công ty liên quan. Trong khi đó, người đồng dẫn chương trình của ông, cựu giám đốc AI và tiền mã hóa David Sacks đã trực tiếp chỉ tên Anthropic, chỉ trích hành động vận động chính phủ hạn chế đối thủ cạnh tranh của họ là "đáng ghê tởm".

Phát biểu này xuất phát từ bối cảnh, startup nội địa Moonshadow đã phát hành mô hình mã nguồn mở Kimi K3, mô hình này đã vượt qua Anthropic Fable 5 và OpenAI GPT-5.6 Sol trong các bài kiểm tra lập trình giao diện, khiến Mỹ cảnh giác cao độ trước cạnh tranh AI từ Trung Quốc và thúc đẩy một số người kêu gọi hạn chế mô hình mã nguồn mở.

Logic truyền dẫn chi phí: Tại sao cấm mã nguồn mở sẽ làm tổn hại thị trường chứng khoán Mỹ

Luận điểm cốt lõi của Palihapitiya nằm ở sự méo mó cấu trúc chi phí.

Ông chỉ ra rằng, AI đã trở thành yếu tố đầu vào then chốt cho hoạt động doanh nghiệp, một khi chính phủ ép buộc doanh nghiệp chỉ sử dụng mô hình thương mại đóng, chi phí này sẽ cao hơn so với các phương án mở cả "một bậc".

"Bạn buộc phải gánh chịu những chi phí vừa phi lý, vừa không xuất phát từ thị trường," ông nói, "trong khi các đối thủ nước ngoài lại không bị ràng buộc như vậy, điều này sẽ trực tiếp làm suy giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp Mỹ."

Lấy ví dụ về Coca-Cola, ông mô tả một kịch bản: khi chi phí AI leo thang mạnh, tỷ suất lợi nhuận của doanh nghiệp bị bóp nghẹt, thị trường sẽ buộc phải điều chỉnh lại kỳ vọng định giá với nhóm công ty này. Logic này áp dụng cho hầu hết các doanh nghiệp truyền thống đang chuyển đổi sang AI, đồng nghĩa với cú sốc tiềm tàng trên thị trường là vô cùng rộng lớn.

Hướng mũi dùi vào Anthropic: Lợi dụng quy định hay cạnh tranh thị trường

Palihapitiya tiếp tục nhắm chỉ trích vào chính phòng thí nghiệm AI. Ông cảnh báo rằng, nếu chính phủ thực sự cấm mã nguồn mở AI, giá trị của Anthropic và OpenAI thay vào đó sẽ "sụp đổ," bởi doanh thu hiện tại của họ không đến từ cạnh tranh thị trường thực sự mà phụ thuộc vào các rào cản quy định nhân tạo.

"Tất cả khoản doanh thu này đều được nâng đỡ nhân tạo, không phải do áp lực cạnh tranh và nhu cầu thị trường thực tiễn, mà là do giới hạn nhân tạo thông qua việc lợi dụng quy định," ông nói, "Nhưng loại giới hạn này chỉ phát huy tác dụng tại một thị trường."

Ngôn từ của David Sacks còn gay gắt hơn.

Ông chỉ ra rằng, Anthropic là "một trong những công ty công nghệ thành công nhất từ trước tới nay", vậy mà lại tìm đến chính phủ cầu xin sự bảo hộ, không chỉ để chống lại đối thủ Trung Quốc mà còn cả đối thủ nội địa Mỹ. "Thành thật mà nói, điều này thật ghê tởm," ông nói.

Sacks còn cảnh báo, nếu công bố rằng doanh nghiệp Mỹ không được sử dụng thành quả mã nguồn mở từ lĩnh vực công cộng thì chẳng khác nào "đâm một nhát dao vào trái tim của cả hệ sinh thái mã nguồn mở Mỹ".

Ngành công nghệ đồng loạt lên tiếng, các ông lớn công nghệ ủng hộ mã nguồn mở

Trong bối cảnh áp lực quản lý gia tăng, ngành công nghệ đã bắt đầu phản công tập thể.

Theo CNBC, hơn 20 công ty như Nvidia, Microsoft, Meta, Palantir đã cùng ký thư ngỏ hôm thứ Sáu tuần trước, kêu gọi các nhà làm luật tránh áp đặt "hạn chế sớm" lên mô hình mã nguồn mở, cảnh báo rằng các hạn chế này sẽ "bóp chết sự cạnh tranh hoặc đẩy đổi mới ra nước ngoài".

CEO Nvidia Jensen Huang cũng lên tiếng trên mạng xã hội, cho rằng các mô hình mã nguồn mở giúp củng cố bảo mật, phòng thủ mạng, tăng tốc độ lan tỏa đổi mới và bảo vệ chủ quyền công nghệ.

Đáng chú ý, Anthropic không ký vào bức thư liên minh này.

Bất đồng trong Nhà Trắng: Đe dọa trừng phạt và cam kết bảo vệ song song tồn tại

Nội bộ Washington không hoàn toàn nhất trí.

Giám đốc khoa học Nhà Trắng Michael Kratsios tuần trước đã công khai cáo buộc Moonshadow sử dụng phương pháp "distillation" để đánh cắp công nghệ mô hình Fable của Anthropic và nói rằng công ty này đã sử dụng server tại Thái Lan để tiếp cận chip Nvidia GB300 hạn chế nhằm huấn luyện mô hình. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cũng đăng bài trên mạng xã hội, khẳng định khi hành vi "distillation" của các công ty Trung Quốc "vượt rào thành ăn cắp sở hữu trí tuệ", trừng phạt và đưa vào danh sách đen sẽ là phương án được xem xét.

Tuy nhiên, ngay cuối tuần đó, phe ủng hộ mã nguồn mở dường như cũng nhận được tín hiệu tích cực. Trưởng bộ phận chính sách công của Y Combinator, Luther Lowe, chia sẻ rằng tại bữa tối báo chí Nhà Trắng hôm thứ Bảy, ông đã nói chuyện với Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick, người đã trực tiếp trả lời ông: "Chính quyền Nhà Trắng lần này sẽ bảo vệ AI mã nguồn mở."

Phát ngôn này ám chỉ rằng, mặc dù tồn tại quan điểm cứng rắn về cạnh tranh AI với Trung Quốc, chính nội bộ hành pháp vẫn chưa đi đến nhất trí về lộ trình cấm hoàn toàn mã nguồn mở, hướng chính sách vẫn chưa được xác lập cuối cùng.