Tỷ lệ phòng ngừa rủi ro 34,4%, tại sao khoản lỗ tỷ giá vẫn tiếp tục tăng?

Morning FX

I,Tại sao khoản lỗ tỷ giá tiếp tục mở rộng

Bài viết chỉ ra: Tỷ lệ phòng ngừa rủi ro tăng từ 30% lên 34,4%, thực sự là một tiến bộ, nhưng vẫn còn xa để đạt được “bao phủ đầy đủ”. Đây cũng là một trong những nguyên nhân cốt lõi khiến tỷ lệ phòng ngừa rủi ro đạt mức cao mới nhưng khoản lỗ tỷ giá vẫn tiếp tục mở rộng.

Giải thích này không hợp lý.

Trong thực tế phòng ngừa rủi ro của doanh nghiệp, tỷ lệ áp dụng kế toán phòng ngừa rủi ro thấp, dẫn đến lợi nhuận và lỗ của hạng mục được phòng ngừa không thể bù đắp với lợi nhuận và lỗ của phái sinh phòng ngừa tương ứng, đây nên là một trong những nguyên nhân chính.

Về mặt lý thuyết, ba tài khoản liên quan đến phòng ngừa rủi ro và ngoại hối gồm: lợi nhuận và lỗ tỷ giá của tài sản và nợ ngoại tệ tương ứng, lợi nhuận và lỗ biến động giá trị hợp lý của phái sinh, và lợi nhuận đầu tư của phái sinh khi thực hiện giao dịch. Nếu không sử dụng kế toán phòng ngừa rủi ro, lợi nhuận và lỗ của hạng mục được phòng ngừa sẽ hiển thị trong tỷ giá hối đoái, lợi nhuận và lỗ của phái sinh khi chưa đáo hạn sẽ hiển thị trong biến động giá trị hợp lý, đến kỳ hạn sẽ chuyển sang lợi nhuận đầu tư.,khi đáo hạn sẽ được tính vào lợi nhuận đầu tư.

Lấy ví dụ về doanh nghiệp xuất khẩu sử dụng hợp đồng kỳ hạn để phòng ngừa rủi ro đối với lượng tiền ngoại tệ: Một doanh nghiệp sở hữu khoản phải thu 100 triệu USD trong 3 tháng, tỷ giá USD/CNY tại thời điểm ký hợp đồng là 7,0, tỷ giá tại ngày cân đối kế toán giảm xuống 6,8, cuối kỳ tái định giá tỷ giá tạo ra khoản lỗ tỷ giá 20 triệu CNY. Nếu doanh nghiệp ký hợp đồng kỳ hạn kết toán cùng lúc với hợp đồng thương mại trong 3 tháng, cố định tỷ giá ở mức 6,96, tại ngày cân đối kế toán, hợp đồng kỳ hạn có lợi nhuận định giá là 16 triệu CNY, ghi nhận vào “biến động giá trị hợp lý” (sau khi đáo hạn chuyển sang “lợi nhuận đầu tư”). Trên báo cáo tài chính xuất hiện khoản lỗ tỷ giá 20 triệu CNY, lợi nhuận biến động giá trị hợp lý 16 triệu CNY, ảnh hưởng thực tế ròng chỉ lỗ 4 triệu CNY, nhưng nếu công bố theo từng tài khoản sẽ làm lợi nhuận biến động nhiều về mặt hình ảnh.

Ví dụ, có một công ty niêm yết ngành điện tử, năm 2025 lỗ tỷ giá 252 triệu CNY, nhưng giao dịch phái sinh ngoại hối tổng cộng lãi 1,098 tỷ CNY, tổng lợi nhuận ngoại hối là 846 triệu CNY.Chỉ nhìn vào tài khoản lợi nhuận và lỗ tỷ giá là không phản ánh đúng thực tế.

Tuy nhiên, như bài viết đề cập, phí chiết khấu đang trở thành nguồn lỗ mới, điều này hoàn toàn chính xác. Các doanh nghiệp xuất khẩu thực sự sẽ bị lỗ do phí chiết khấu, trực tiếp làm giảm lợi nhuận kết toán tổng thể và làm biến động lợi nhuận và lỗ tỷ giá mạnh hơn. Phí chiết khấu sâu thực sự ảnh hưởng nghiêm trọng tới động lực phòng ngừa rủi ro của doanh nghiệp xuất khẩu.

II, Tỷ lệ phòng ngừa rủi ro bao nhiêu là hợp lý?

Cá nhân tôi cho rằng cốt lõi là kỳ hạn thanh toán.

Kỳ hạn thanh toán ở đây là thời gian từ lúc ký hợp đồng tới khi nhận được tiền, kỳ hạn càng dài càng cần phòng ngừa rủi ro, các ngành nghề khác nhau có kỳ hạn rất khác nhau. Tại sao một số doanh nghiệp thương mại điện tử nhỏ không cần phòng ngừa rủi ro? Không chỉ vì quy mô nhỏ, mà còn vì họ gần như không có kỳ hạn, nhận đơn hàng là đi nhập hàng và giao hàng, chỉ vài ngày là có tiền về.

Kỳ hạn thanh toán lại có thể chia thành ba phần: sản xuất hàng hóa, vận chuyển hàng hóa và chu kỳ thanh toán:

• Ở giai đoạn sản xuất hàng hóa, một số doanh nghiệp chỉ sản xuất khi có đơn đặt hàng, vậy thì chu kỳ sản xuất cũng cần đưa vào tổng kỳ hạn; một số doanh nghiệp lại sản xuất liên tục sản phẩm chuẩn hóa, thay vì sản xuất theo từng đơn, nên tổng kỳ hạn tự nhiên ngắn lại.

• Độ dài vận chuyển hàng hóa và chu kỳ thanh toán, về cơ bản phụ thuộc vào phương thức thanh toán. Các phương thức thanh toán phổ biến hiện nay có TT (Telegraphic Transfer - chuyển khoản điện báo), nhờ thu, thư tín dụng, v.v... Theo cảm nhận, TT dường như là phương thức chính, chiếm khoảng 70-80%. TT lại chia thành TT trước và TT sau. Đối với nhà xuất khẩu, TT trước là khách hàng trả tiền trước rồi doanh nghiệp mới xuất hàng, còn TT sau là doanh nghiệp xuất hàng trước, sau khi hàng đến khách nhận mới trả tiền. Tuy nhiên, dù là hình thức nào, kỳ hạn TT vẫn ngắn hơn thư tín dụng và nhờ thu.

Vì vậy, giảm rủi ro trước hết phải cố gắng rút ngắn kỳ hạn thanh toán.

Các phương pháp rút ngắn kỳ hạn thanh toán:

1, Cố gắng đàm phán sử dụng phương thức thanh toán có lợi nhất.

2, Đối với hợp đồng dài hạn, cố gắng chia nhỏ thành nhiều đợt thanh toán và nhận tiền ở các thời điểm khác nhau, nhờ vậy phân tán rủi ro tỷ giá. Ví dụ, khách hàng dự định trả hết 5 triệu USD sau một năm, nếu chia thành 12 tháng, mỗi tháng trả 416.700 USD, rủi ro sẽ nhỏ hơn nhiều so với thanh toán một lần.

3, Sử dụng tài trợ thương mại và vay ngoại tệ để điều chỉnh kỳ hạn thanh toán. Ví dụ, một doanh nghiệp xuất khẩu ký hợp đồng đơn hàng với thư tín dụng kỳ hạn 180 ngày, có thể thực hiện vay trước xuất khẩu (chiết khấu thư tín dụng) 180 ngày, lấy USD từ ngân hàng để đổi sang tiền mặt ngay; khi nhận được tiền sẽ trả lại khoản vay, như vậy kỳ hạn 180 ngày được rút ngắn về 0.