Ngân hàng Trung ương châu Âu có thể tạm dừng tăng lãi suất vào tuần tới, các cược về việc tăng lãi suất đã tập trung vào cuộc họp tháng 9

Xung đột tại Trung Đông tiếp tục khuấy động thị trường năng lượng, triển vọng lạm phát một lần nữa bị phủ bóng, và lộ trình chính sách của Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) lại đối mặt với thử thách mới.

ECB sẽ công bố quyết định lãi suất vào ngày 23 tháng 7. Mặc dù thị trường nhìn chung dự đoán cuộc họp này sẽ giữ nguyên lãi suất cơ bản ở mức 2,25%, nhưng khi giá dầu tăng trở lại và rủi ro lạm phát nổi lên một lần nữa, các cược cho việc tiếp tục tăng lãi suất vào tháng 9 đã tăng lên rõ rệt, và các cuộc thảo luận nội bộ ECB về việc thắt chặt chính sách cũng dự kiến sẽ trở nên sôi động hơn.

Trong tháng 6, lạm phát Khu vực đồng Euro giảm mạnh hơn dự kiến, cùng với đợt giảm giá dầu so với thời điểm cao điểm giai đoạn đầu xung đột đã giúp các nhà hoạch định chính sách có thêm thời gian quan sát. Tuy nhiên, gần đây khi xung đột tại Trung Đông leo thang đã đẩy giá năng lượng phục hồi, nguồn cung phân bón Trung Đông trở nên căng thẳng và đợt nắng nóng ở châu Âu có thể khiến giá thực phẩm tăng cao, khiến triển vọng lạm phát trở lại bất ổn và lộ trình chính sách của ECB trong vài tháng tới cũng trở nên phức tạp hơn.

Khả năng cao giữ nguyên chính sách trong tháng 7, tín hiệu tháng 9 có thể trở thành trọng điểm cuộc họp

Thị trường nhìn chung kỳ vọng ECB sẽ giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp tháng 7.

Tháng 6, ECB là ngân hàng trung ương lớn đầu tiên tăng lãi suất nhằm ứng phó rủi ro lạm phát do xung đột Trung Đông gây ra. Sau đó giá năng lượng có xu hướng giảm nhẹ, nên sự cấp thiết của chính sách phần nào được giảm bớt, nhưng gần đây giá dầu Brent tăng trở lại mức 85 USD/thùng, làm dấy lên lo ngại áp lực lạm phát sẽ quay trở lại.

Theo báo cáo, Chuyên gia kinh tế trưởng khu vực châu Âu của Morgan Stanley Jens Eisenschmidt cho biết: "Chắc chắn sẽ có người đặt ra câu hỏi liệu có nên tăng lãi suất tại cuộc họp, tôi hoàn toàn chắc chắn sẽ có một vài nhà hoạch định chính sách thảo luận về phương án này." Ông cho rằng, dù cuối cùng không điều chỉnh lãi suất, thì bản thân các cuộc thảo luận xoay quanh việc tăng lãi cũng có thể trở thành cách ECB phát đi tín hiệu định hướng chính sách tháng 9.

Hiện thị trường tiền tệ vẫn phản ánh xác suất nhỏ ECB sẽ tăng lãi suất trong tháng 7, cho thấy nhà đầu tư vẫn giữ thái độ thận trọng với triển vọng chính sách.

Phần lớn các chuyên gia kinh tế dự báo tăng lãi suất tháng 9, thị trường bắt đầu giao dịch cho hành động lần thứ hai trong năm

Theo khảo sát của Reuters với 74 chuyên gia kinh tế, đa số người được hỏi dự đoán ECB sẽ tăng lãi suất lần nữa vào tháng 9 và đồng thời cập nhật dự báo kinh tế.

Theo Reuters dẫn lời nguồn tin, ngay cả khi giá dầu giảm trong thời gian trước đó, ECB vẫn có lý do hỗ trợ việc tiếp tục tăng lãi suất. Bây giờ khi giá năng lượng tăng trở lại, thậm chí thị trường đặt cược sau tháng 9 trong năm nay còn có thể tăng lãi suất lần nữa.

Tuy nhiên, các chuyên gia kinh tế lại tỏ ra thận trọng hơn. Trong số 74 người được khảo sát, chỉ có 3 người dự báo ECB sẽ tăng lãi suất lần thứ hai trong năm nay, cho thấy giá của thị trường đi trước dự đoán chủ đạo.

Ông Ross Hutchison, trưởng bộ phận chiến lược thị trường Khu vực đồng Euro của Zurich Insurance Group, nhận định: "Từ quan điểm gần đây của đa số quan chức ECB, rõ ràng họ lo ngại đánh giá thấp rủi ro lạm phát nhiều hơn là tăng trưởng kinh tế chậm lại."

Tuy nhiên, vẫn có tổ chức cho rằng ECB đủ kiên nhẫn đợi thêm nhiều dữ liệu hơn. Ông Bas van Gaffen, chiến lược gia vĩ mô cao cấp của Rabobank Hà Lan cho biết, hiện vẫn chưa thấy tốc độ tăng lương hay tác động lạm phát vòng 2 tăng nhanh rõ rệt, nên các nhà hoạch định chính sách "hoàn toàn có thể chờ đến tháng 9, rồi mới quyết định dựa trên tác động thực tế của tình hình Trung Đông với lạm phát."

Tỷ lệ dự trữ tối thiểu có thể tăng, thanh khoản tiếp tục thắt chặt chậm rãi

Ngoài chính sách lãi suất, ECB còn có thể điều chỉnh thêm khung thanh khoản.

Theo Reuters, ECB đang cân nhắc tăng gấp đôi tỷ lệ dự trữ tối thiểu mà các ngân hàng bắt buộc gửi vào tài khoản không lãi, nhằm giảm chi phí trả lãi cho phần dự trữ dư thừa của ngân hàng. Trong bối cảnh lãi suất duy trì ở mức cao, chi phí này vẫn tiếp tục tăng.

Thị trường nhận định động thái này thiên về quản lý thanh khoản hơn là một công cụ thắt chặt mới. Société Générale dự báo, biện pháp này sẽ khiến thanh khoản dư thừa hệ thống ngân hàng khu vực đồng Euro giảm khoảng 160-170 tỷ euro, trong khi chương trình thắt chặt định lượng của ECB đã thu hút khoảng 500 tỷ euro thanh khoản mỗi năm, vì vậy tổng thể tác động sẽ tương đối hạn chế, nhưng cho thấy hướng thu hẹp thanh khoản vẫn tiếp tục.

Đồng euro kỹ thuật số được đẩy nhanh, tự chủ thanh toán trở thành trọng tâm chiến lược

Dự án đồng euro kỹ thuật số cũng đang được thúc đẩy nhanh chóng. Theo Reuters, ECB đã được Nghị viện Châu Âu hỗ trợ then chốt trong tháng 6, kết thúc cuộc tranh luận với ngành ngân hàng kéo dài ba năm. Trước đó, ngành ngân hàng từng lo ngại đồng euro kỹ thuật số có thể làm mất tiền gửi và gây áp lực lên lợi nhuận.

Cùng lúc, chính sách thuế quan của chính quyền Trump đã làm gia tăng lo ngại rằng hệ thống thanh toán bằng đô la có thể bị chính trị hóa thêm nữa, từ đó càng làm nổi bật ý nghĩa chiến lược của việc nâng cao tính tự chủ trong hệ thống thanh toán châu Âu. Theo kế hoạch hiện tại, EU dự kiến sẽ hoàn thành lập pháp liên quan đến đồng euro kỹ thuật số trước cuối năm nay, bắt đầu thử nghiệm vào năm 2027, và ra mắt chính thức vào năm 2029.

Ông Eisenschmidt của Morgan Stanley cho rằng, đồng euro kỹ thuật số giúp giảm phụ thuộc của châu Âu vào các mạng lưới thanh toán nước ngoài, tuy nhiên với phương án hiện tại vẫn chủ yếu phục vụ thanh toán bán lẻ nên vai trò thực hiện mục tiêu chiến lược này vẫn còn hạn chế nhất định.