ETF tiền mã hóa bước vào giai đoạn tăng tốc, bước tiếp theo của thị trường là gì?

Tác giả: Tristero Research

Biên dịch: Baihua Blockchain

Tiêu đề gốc: Tạm biệt sự chờ đợi dài lâu, ETF tiền mã hóa bước vào “đường cao tốc”

Tháng 9 năm 2025, thị trường tiền mã hóa Mỹ biến động mạnh. Trong nhiều năm, việc ra mắt một quỹ mới đồng nghĩa với việc phải trải qua 240 ngày kiểm duyệt khắt khe từ cơ quan quản lý. Mỗi sản phẩm đều là một cuộc chiến tùy chỉnh với Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC). Tuy nhiên, chỉ với một cuộc bỏ phiếu, SEC đã thay thế bộ quy tắc cũ bằng một chiếc đồng hồ bấm giờ.

Thông qua việc phê duyệt tiêu chuẩn niêm yết chung cho các cổ phần ủy thác hàng hóa, SEC đã mở ra một làn đường nhanh cho các sản phẩm giao dịch trên sàn tiền mã hóa (ETPs). Những gì trước đây mất tám tháng, giờ chỉ còn hai tháng. Kết quả là: tắc nghẽn trước hạn chót, hàng chục loại TokenETF (altcoin ETF) từ Solana đến Dogecoin đều xếp hàng chờ quyết định trong cùng một khoảng thời gian ngắn ngủi.

Chào mừng đến với tháng của ETF.

Luật chơi mới

Trước đây, ETF tiền mã hóa cần thực hiện thay đổi quy tắc “19b-4” — mỗi lần đều là một yêu cầu tùy chỉnh. Hệ thống mới loại bỏ bước này đối với các tài sản vượt qua bài kiểm tra rõ ràng, dựa trên quy tắc. Tấm “vé vàng” này — “TSA PreCheck” của giới tài chính — là thị trường hợp đồng tương lai được Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC) giám sát và có lịch sử giao dịch ít nhất sáu tháng.

Bài kiểm tra này đã tạo ra một hệ thống đẳng cấp thực tế cho tiền mã hóa:

Tầng thứ nhất: Bitcoin và Ethereum, đã có ETF giao ngay gây chấn động thị trường.

Tầng thứ hai: Các tài sản như Solana, XRP và Cardano, sở hữu thị trường hợp đồng tương lai, từ đó mở khóa làn đường nhanh.

Tầng thứ ba: Tất cả các đồng coin khác, vẫn mắc kẹt ở làn đường chậm.

Đây là sự chuyển đổi từ “quản lý bằng thực thi” sang “quản lý bằng hạ tầng”. SEC không còn tranh luận về tính hữu ích của một đồng coin, mà đặt câu hỏi: Nó có được giao dịch trên một thị trường trưởng thành, được giám sát không?

Lịch trình tháng Mười

Quy định mới đã tạo ra một lịch trình tháng Mười dày đặc:

Ngày 10/10: Chuyển đổi ủy thác Grayscale (Solana, Litecoin).

Ngày 16/10: Quyết định về ETF giao ngay Solana (21Shares, Bitwise).

Ngày 18–25/10: ETF XRP dự kiến được phê duyệt, gần như chắc chắn ít nhất một đơn vị sẽ được bật đèn xanh.

Cũng đang xếp hàng còn có: Cardano (Grayscale GADA), Dogecoin, Avalanche, Hedera.

Tín hiệu văn hóa lớn nhất là Dogecoin. Dù nó có phải là Meme coin hay không, DOGE vẫn đủ điều kiện vì có thị trường hợp đồng tương lai được quản lý. Khung pháp lý mới là trung lập, chỉ quan tâm đến dữ liệu.

Làn sóng đầu tiên này cũng thúc đẩy biên giới quản lý tiếp theo: staking. Một số hồ sơ đăng ký Solana đề xuất chuyển lợi nhuận cho nhà đầu tư thông qua staking tài sản của quỹ. Nếu được phê duyệt, ETF sẽ chuyển từ công cụ theo dõi thụ động thành sản phẩm tạo ra thu nhập — một cây cầu trực tiếp nối giữa sản phẩm tài chính Phố Wall và kinh tế on-chain.

Dòng tiền

Dòng tiền đã bắt đầu chảy, nhưng không đồng đều. Các tổ chức đang chuẩn bị vị thế; nhà đầu tư nhỏ lẻ thì còn do dự.

Tổ chức: Hợp đồng tương lai XRP trên sàn CME có giá trị mở vượt 1.1 billions USD, là dấu hiệu điển hình cho việc dòng tiền lớn chuẩn bị cho công cụ đầu tư mới.

Nhà đầu tư nhỏ lẻ: Trong cùng thời gian, hơn 1.9 billions USD XRP bị thanh lý, cho thấy các nhà giao dịch nhỏ lẻ liên tục bị “quét” trong biến động.

Kết luận: Làn sóng ETF đầu tiên sẽ là sự chuyển dịch vị thế hiện tại của tổ chức sang các sản phẩm tài chính rõ ràng, rẻ hơn, được quản lý. Làn sóng TokenETP thay thế này chủ yếu nhằm tối ưu hóa cấu trúc thị trường, chứ không phải giải phóng nhu cầu mới.

Cuộc đua toàn cầu

Mỹ không phải quốc gia duy nhất mở cửa thị trường tiền mã hóa, đây là một cuộc đua toàn cầu.

Châu Âu: 21Shares và CoinShares đã cung cấp các sản phẩm rổ và TokenETP thay thế (Thụy Sĩ từ năm 2018).

Hong Kong: Là nhà đổi mới về cấu trúc, cho phép mua bán và đổi trả “vật lý” (giao dịch ETF bằng tiền mã hóa thực tế). Mỹ ban đầu cấm cách này, nhưng đến tháng 7/2025 đã cho phép mua bán vật lý với Bitcoin và Ethereum, đánh dấu sự hội tụ.

Mỹ: Hiện đang tận dụng lợi thế quy mô, nhưng đặt ra rào cản tiếp cận thông qua thị trường hợp đồng tương lai được quản lý.

Rủi ro tiềm ẩn

Sự mở rộng đột ngột này vừa mang lại cơ hội, vừa tiềm ẩn rủi ro.

Pha loãng vs. Hiệu ứng lan tỏa

Việc ra mắt Bitcoin ETF là ví dụ điển hình cho “hiệu ứng lan tỏa”. Nhưng hàng chục TokenETF thay thế có thể sẽ phân tán dòng tiền, phần lớn vốn sẽ tập trung vào sản phẩm rẻ nhất, có thương hiệu lớn nhất. Các nhà phát hành nhỏ có nguy cơ bị gạt ra ngoài lề.

Áp lực thanh khoản

Thanh khoản của ETF cuối cùng phụ thuộc vào thị trường giao ngay cơ sở. Với các Token thay thế nhỏ hơn, làn sóng rút vốn trong thời kỳ thị trường đi xuống có thể gây áp lực cho các nhà tạo lập thị trường, khiến giá ETF lệch khỏi giá trị tài sản ròng.

Sàng lọc lớn

Tiêu chuẩn đủ điều kiện ETP đang nhanh chóng trở thành dấu hiệu của tính hợp pháp. Các đồng “blue-chip” nhờ có thị trường hợp đồng tương lai sẽ thu hút dòng tiền tổ chức; còn hàng nghìn đồng coin khác sẽ bị loại bỏ. Điều này làm sâu sắc thêm khoảng cách giữa các đồng coin chính thống có thể đầu tư và các tài sản đầu cơ dài hạn.

Kết luận: Khởi đầu của một kỷ nguyên mới

Tháng 10 năm 2025 là kết quả trực tiếp của sự chuyển hướng quản lý, nén nhiều năm phát triển sản phẩm chỉ trong vài tuần.

Tháng của ETF là minh chứng đầu tiên cho cơ chế phát hành mới. Thị trường tiền mã hóa Mỹ đã tốt nghiệp khỏi thời đại Bitcoin/Ethereum, bước vào một hệ sinh thái rộng lớn hơn, phức tạp hơn và dễ tiếp cận hơn.

Cánh cổng đã mở — và cuộc cạnh tranh về vốn, thanh khoản, tính hợp pháp chỉ mới bắt đầu.