Tổng thống Donald Trump đã yêu cầu một thẩm phán liên bang ngăn chặn Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Lisa Cook tiếp tục công việc của mình. Động thái này diễn ra khi tòa án đang xem xét liệu Trump có quyền hiến pháp để sa thải bà vào đầu tuần này hay không.
Vụ việc này là chưa từng có tiền lệ. Chưa từng có tổng thống Hoa Kỳ nào cố gắng loại bỏ một thành viên đương nhiệm của Hội đồng Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang. Kết quả của vụ kiện có thể làm thay đổi cán cân quyền lực giữa tổng thống và ngân hàng trung ương, vốn được thiết kế để hoạt động độc lập với ảnh hưởng chính trị.
Phiên tranh luận đã được Thẩm phán Quận Hoa Kỳ Jia Cobb tại Washington nghe vào thứ Sáu. Bà đã nghe ý kiến từ các luật sư đại diện cho Trump và Cook trong một phiên điều trần kéo dài gần hai giờ. Cobb yêu cầu cả hai bên nộp thêm tài liệu trước thứ Ba.
Thẩm phán chưa đưa ra phán quyết ngay lập tức. Thay vào đó, bà cho biết sẽ quyết định trước cuộc họp chính sách tiếp theo của Fed, vào ngày 17 tháng 9. Cuộc họp này đặc biệt quan trọng một phần vì nếu được phục chức, Cook sẽ bỏ phiếu về lãi suất với tư cách là một trong 12 thành viên của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang.
Nhóm pháp lý của Trump mô tả yêu cầu của Cook là “không có cơ sở” và khó có khả năng thành công, lập luận rằng tổng thống có quyền sa thải bà “vì lý do chính đáng” và bằng chứng hỗ trợ hành động của ông là mạnh mẽ.
Luật sư của Cook lập luận rằng quyền được xét xử công bằng của bà đã bị vi phạm. Họ lưu ý rằng bà chưa bao giờ có cơ hội tự bảo vệ mình trước các cáo buộc và cảnh báo rằng nếu giữ nguyên hành động của Trump sẽ làm suy yếu tính độc lập của Fed.
Trump sử dụng cáo buộc thế chấp để biện minh cho việc sa thải
Việc sa thải diễn ra sau các cáo buộc từ Bill Pulte, một người ủng hộ Trump và là người đứng đầu Cơ quan Tài chính Nhà ở Liên bang, rằng Cook đã khai man trong các đơn xin thế chấp. Ông cáo buộc bà đã mô tả hai bất động sản là “nơi cư trú chính” của mình vào năm 2021, điều này giúp ai đó nhận được điều kiện vay tốt hơn.
Tuần này, Pulte bổ sung một cáo buộc mới, cho rằng Cook cũng đã ghi một bất động sản thứ ba là nhà thứ hai của mình. Ông đã chuyển cả ba cáo buộc này cho Bộ Tư pháp, mặc dù Cook chưa bị buộc tội hình sự nào.
Trump đã tận dụng các cáo buộc của Pulte trong một bức thư đăng trên Truth Social, tuyên bố rằng Cook đã bị sa thải “vì lý do chính đáng”. Trên thực tế, thuật ngữ này chỉ được dùng cho những trường hợp sai phạm nghiêm trọng nhất và chưa từng được tòa án xét xử đối với một thống đốc Fed.
Cook đã bác bỏ các cáo buộc. Bà nói rằng mình “không muốn bị bắt nạt” để phải rời khỏi công việc, và trong tuần kể từ khi các khiếu nại được báo cáo, bà đã cố gắng cung cấp thông tin chính xác về lịch sử tài chính của mình.
Trump thử thách tính độc lập của ngân hàng trung ương
Hiện tại, vụ kiện đang làm nổi bật tính độc lập của Cục Dự trữ Liên bang. Trong hơn 100 năm qua, các tổng thống đã tránh can thiệp trực tiếp vào thành phần của hội đồng Fed. Quyết định sa thải Cook của Trump đã vi phạm truyền thống đó.
Thẩm phán Cobb cũng bày tỏ sự hoài nghi với các lập luận của cả hai bên. Bà chất vấn các luật sư của Trump về việc tổng thống — và chỉ tổng thống — có thể xác định như thế nào là “lý do chính đáng”. Bà cũng bày tỏ lo ngại về việc liệu Cook đã được thông báo đầy đủ trước khi bị sa thải hay chưa.Nếu Cobb ra phán quyết chống lại Trump, Cook chắc chắn sẽ lấy lại ghế của mình, ít nhất là tạm thời. Nếu bà ủng hộ tổng thống, Cook sẽ tiếp tục bị loại khỏi vị trí, và vụ kiện có thể tiến tới một phiên tòa đầy đủ hoặc thậm chí lên Tòa án Tối cao.
Phán quyết này có ý nghĩa rất lớn đối với thị trường tài chính. Fed đã giữ nguyên lãi suất ở mức 4,25–4,5% trong năm nay bất chấp áp lực từ Trump yêu cầu giảm lãi suất. Tổng thống cũng nhiều lần chỉ trích Jerome Powell, chủ tịch Fed, gọi ông là “đầu đất” vì không giảm chi phí vay mượn.
Trong khi cuộc chiến pháp lý tiếp tục, Cook bị cấm vào văn phòng. Tương lai của bà, cũng như cán cân quyền lực giữa Nhà Trắng và Cục Dự trữ Liên bang, sẽ phụ thuộc vào phán quyết của Thẩm phán Cobb, dự kiến sẽ có trong vài ngày tới.
Hãy xuất hiện ở nơi quan trọng. Quảng cáo trên Cryptopolitan Research và tiếp cận những nhà đầu tư và nhà xây dựng sắc bén nhất trong lĩnh vực crypto.
