Tokenləşdirilmiş səhmlər mübahisəsi: AMC və Robinhood açıq qarşıdurmada, tənzimləmə qeyri-müəyyənliyini ortaya çıxarır

Tokenləşdirilmiş səhmlərin dalğası getdikcə daha kəskin korporativ idarəetmə mübahisələrinə səbəb olur.

AMC Entertainment Holdings-in baş direktoru Adam Aron və Robinhood Markets-in baş direktoru Vlad Tenev bu həftə sosial mediada açıq şəkildə qarşı-qarşıya gəldilər və mübahisənin mərkəzində Robinhood-un blockchain platformasında AMC-nin tokenləşdirilmiş səhmlərini siyahıya alması dayanır – AMC-nin isə bu barədə heç bir məlumatı yoxdur və heç bir təstiqləmə mərhələsində iştirak etməyib.

Adam Aron cümə axşamı gecə X platformasında paylaşdığı yazıda Robinhood-un bu məhsulunu "alçaq" və "qəzəb doğuran" adlandıraraq, tokenin dərhal geri çəkilməsini tələb edib. O, xəbərdarlıq edib ki, bu kimi "yarı-saxta bazarlar" investorların sahib olduqları aktivlərin mahiyyətinə dair anlayışını qarışdırır, onların səsvermə hüquqlarından məhrum edir və şirkətin maliyyələşmə imkanlarını zəiflədir.

Vlad Tenev buna səthi şəkildə "Nə problem var?" cavabını verib və gərginliyi daha da artırıb. Cümə günü AMC-nin səhmlərinin qiyməti bir müddət 10%-dən çox artıb, Robinhood-un səhmləri isə bir müddət 4%-ə yaxın düşüb.

Bu hadisə tokenləşdirilmiş qiymətli kağızlar bumunda əsas gərginliyi əks etdirir: ənənəvi ticarət şirkətləri ilə fintech platformaları arasında səhmlərin likvidliyi, səhmdar hüquqları və tənzimləyici uyğunluq sahəsində getdikcə fərqli maraqlar meydana çıxır.

Eyni zamanda, ABŞ Qiymətli Kağızlar və Birja Komissiyası (SEC) 24 saatlıq ABŞ səhmlərinin ticarəti ilə bağlı dəyirmi masa tədbirini 17 sentyabr gündəliyinə daxil edib, burada tənzimləyici çərçivə hələ formalaşır.

Tokenləşdirilmiş səhmlər adətən real səhmlərin imitasiya edilmiş formasıdır, spekulyantlara bazadakı aktivi fiziki olaraq sahibi olmadan qiymət istiqamətinə mərc etməyə imkan verir. Bu o deməkdir ki, token sahibi nə real səhmdardır, nə də ənənəvi səhmdarların səsvermə və korporativ idarəetmə hüquqlarından istifadə edə bilər.

Adam Aron X platformasında uzun paylaşdığı yazıda Robinhood saytında yerləşdirilmiş hüquqi açıqlama sənədindən sitat gətirərək vurğulayıb:

"Jersey adasında qurduğunuz bu yarı-saxta bazar ictimaiyyətə maliyyə bazarlarına heç bir inam vermir. Maliyyə institutları onsuz da etibar böhranı ilə üz-üzədir, siz vəziyyəti vur-kaç edə bilərsiniz."

O bildirib ki, bu məsələ ilə bağlı SEC-ə müraciət edəcək.

Tənqidçilər bildirirlər ki, sintetik səhmlərin mövcudluğu baza aktivinin likvidliyini azaldır və mövcud səhmdarları faktiki olaraq yox vəziyyətinə salır; tərəfdarları isə tokenləşdirməni investisiya kanalının genişlənməsi və daha sürətli hesablaşma üçün səmərəli yol kimi qiymətləndirirlər. Bu iki mövqenin qarşıdurması bu açıq mübahisədə mərkəzləşmiş şəkildə özünü göstərir.

Bu mübahisə iki şirkət arasında ilk qarşıdurma deyil. 2021-ci ilin yanvarında meme-stock dalğası zamanı Robinhood girov tələblərinin kəskin artmasına görə AMC kimi səhmlərin alışını müvəqqəti məhdudlaşdırdı ki, bu da kiçik investorlar arasında qəzəb doğurdu və Robinhood-u bir müddət ictimaiyyətdə müzakirə mövzusuna çevirdi.

Beş il sonra, tərəflər yenidən AMC səhmlərinin bazara çıxışı məsələsi üzərində toqquşdu, lakin bu dəfə mübarizə ənənəvi broker platformalarından blockchain sahəsinə keçdi.

AMC üçün sosial media vasitəsilə tərəfdarları cəlb etmək strategiyası artıq tanışdır – Covid-19 pandemiyası dövründə Adam Aron məhz onlayn icma gücündən istifadə edərək səhmlərin qiymətini artırdı və bununla milyonlarla dollar vəsait topladı, şirkətə mühüm yaşamaq imkanları verdi.

Hərçənd mübahisələr bitmir, tokenləşdirilmiş qiymətli kağızların inkişafı ləngimir. Rəqəmsal aktiv platformalarından başqa Nasdaq və New York Stock Exchange kimi ənənəvi birja meydançaları da tokenləşdirilmiş səhmlərlə bağlı planlar hazırlayır və brokerlər, bazar infrastrukturu təşkilatları fəal şəkildə ardınca gedir.

Robinhood təklifi ilə əsas şirkət arasında birinci dəfə tokenləşmə məhsulları səbəbindən gərginlik yaranmır. Mənbələrə görə, ChatGPT-nin yaradıcısı OpenAI ötən il Robinhood-un onunla bağlı olan token məhsulunu tanımadığını açıq bəyan edib və investorları "ehtiyatlı" olmağa çağıraraq vurğulayıb ki, bu tokenlər real səhmdarlıq hüququ vermir.

Hazırda 24 saat fasiləsiz ticarət tələbi tokenləşdirilmiş qiymətli kağızların yayılmasına təkan verir – blockchain sistemlərində ənənəvi bazarların bağlanma rejimi yoxdur və bu, daim ticarət ehtiyacına tam uyğun gəlir.

SEC-in 17 sentyabrda keçirəcəyi dəyirmi masa tədbiri bu sahənin tənzimlənməsi istiqamətini daha da aydınlaşdıracaq və bazar iştirakçıları diqqətlə izləyirlər.