Cerebras (CBRS.US) kinh doanh đám mây tăng trưởng mạnh che giấu sự sụt giảm phần cứng, OpenAI đóng góp một nửa doanh thu đám mây

Theo Woofun AI, vào ngày 12 tháng 11 theo giờ miền Đông nước Mỹ, Cerebras Systems (CBRS.US), nhà cung cấp chip AI và dịch vụ đám mây, đã công bố báo cáo tài chính quý 3, lập kỷ lục doanh thu trong một quý và nâng mức dự báo cả năm, giá cổ phiếu sau giờ giao dịch đã tăng khoảng 15%, nhưng doanh thu từ phần cứng giảm gần 30% so với cùng kỳ năm trước.

Sự trái ngược về cấu trúc này đã cho thấy điểm mấu chốt mà công ty chuyển đổi từ bán phần cứng thuần túy sang dịch vụ đám mây, thị trường ăn mừng bước ngoặt doanh thu nhưng cũng phải cảnh giác với rủi ro co lại của nền tảng phần cứng. Dữ liệu báo cáo cho thấy, động lực thúc đẩy tổng doanh thu tăng không phải là sản phẩm truyền thống, mà là sự tăng trưởng bùng nổ của dịch vụ năng lực tính toán đám mây, sự thay đổi mạnh mẽ trong cơ cấu doanh thu này đang tái định hình logic định giá và nhịp độ giao hàng của công ty. Khi nhà đầu tư giải mã báo cáo tài chính có vẻ tươi sáng này, phải nhìn thấu sự tăng trưởng doanh thu bên ngoài và xem xét mối quan hệ ngược chiều giữa sự suy giảm kinh doanh phần cứng và mở rộng dịch vụ đám mây.

Phân tích sâu về cơ cấu doanh thu, theo chuẩn GAAP, doanh thu tăng khoảng 75,1 triệu USD so với cùng kỳ năm trước, nhưng không phải mọi chỉ tiêu đều tăng. Khoản “dịch vụ đám mây và khác” tăng thêm khoảng 103 triệu USD so với năm ngoái, mức tăng này thậm chí vượt cả tổng tăng trưởng doanh thu của công ty.

Điều này nghĩa là hoạt động kinh doanh phần cứng giảm đã bù trừ gần 1/4 mức tăng của dịch vụ đám mây. Nhìn lại năm ngoái, cứ 10 USD doanh thu thì khoảng 3 USD đến từ dịch vụ đám mây và khác, còn kỳ này dịch vụ này đã đóng góp khoảng 2/3 tổng doanh thu, xác lập vị trí chủ đạo.

Đáng chú ý, Cerebras đang mở rộng kênh mới, kết nối năng lực suy luận vào nền tảng đám mây của Oracle (ORCL.US), dự kiến năm 2027 có thể sử dụng trên hạ tầng đám mây của Oracle, tạo lối vào mới để tiếp cận khách hàng doanh nghiệp.

Woofun AI tổng hợp dữ liệu cho thấy, thỏa thuận với OpenAI xác nhận doanh thu 72,4 triệu USD trong quý này, chiếm khoảng một nửa doanh thu từ dịch vụ đám mây và khác, trở thành nền tảng chính thúc đẩy sự tăng trưởng mạnh của dịch vụ đám mây. Việc chuyển đổi từ “bán thiết bị” sang “bán năng lực tính toán” không chỉ thay đổi thời điểm ghi nhận doanh thu mà còn tái định nghĩa chuỗi giao hàng: từ theo dõi thiết bị về đến chuyển sang theo dõi trung tâm máy chủ bật điện, máy móc lắp đặt và khách hàng sử dụng dịch vụ. Kênh mới và sự liên kết chặt chẽ với khách hàng lớn là hai trụ cột chính cho doanh thu cao hiện nay, nhưng cũng đồng nghĩa với việc công ty ngày càng phụ thuộc vào một số ít khách hàng lớn.

Bảng lợi nhuận cho thấy đặc điểm lưỡng tính rõ nét, sự khác biệt lớn giữa chuẩn GAAP và Core phản ánh tác động của xử lý kế toán và ưu đãi cổ phần. Theo chuẩn GAAP, lợi nhuận gộp giảm từ khoảng 55,1 triệu USD năm ngoái xuống còn khoảng 42,1 triệu USD, dù tổng doanh thu lớn hơn nhưng sau khi trừ chi phí trực tiếp, số tiền còn lại để chi cho R&D, bán hàng và quản lý lại giảm, đặc biệt biên lợi nhuận ở mảng kinh doanh phần cứng đã co lại rõ rệt. Lỗ sâu hơn ở tầng hoạt động: lỗ hoạt động theo GAAP là 224 triệu USD, còn Core chỉ 33,11 triệu USD. Nguyên nhân chính khiến chênh lệch lớn như vậy là do cổ phần ưu đãi, nằm ở chi phí doanh thu và các chi phí hoạt động, chiếm khoảng 80% chênh lệch lỗ giữa hai chuẩn. Tiền thưởng cổ phiếu không trực tiếp tương ứng với chi phí tiền mặt của kỳ nhưng tác động đáng kể đến phân chia lợi nhuận cổ đông.

Ngoài ra, chuẩn Core loại bỏ một phần doanh thu cũng như chi phí chuyển giao ở trung tâm dữ liệu, và cộng lại chi phí phân bổ liên quan đến quyền mua cổ phiếu cấp cho một số khách hàng, khiến doanh thu Core cao hơn GAAP. Điều chỉnh kế toán này dẫn đến cứ ghi nhận 100 USD doanh thu theo GAAP lại lỗ hoạt động khoảng 106 USD, dù con số điều chỉnh vẫn lỗ nhưng mức độ đã giảm mạnh. Khoảng cách giữa hai sổ sách là dấu vết tài chính do các điều khoản hợp đồng với khách hàng và cơ chế lương thưởng với nhân viên tạo ra, nhà đầu tư cần cảnh giác nguy cơ chi phí phi tiền mặt gây ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng sinh lời lâu dài.

Về triển vọng tương lai, mức dự báo nâng cao ẩn chứa áp lực giao hàng lớn và bài toán cân bằng lợi nhuận - thua lỗ. Hồi mùa hè, công ty dự báo doanh thu Core cả năm chưa đến 900 triệu USD, nhưng ranh giới mới lại cao hơn mức cao nhất của ranh giới cũ, kỳ vọng doanh thu cả năm đã tăng thêm 65 triệu USD. Dự báo doanh thu Core quý 4 ở mức trung bình là 320 triệu USD, cao hơn thực tế quý 3 khoảng 39%, đặt ra yêu cầu giao hàng cực cao cho cuối năm.

Đồng thời, tỷ suất lợi nhuận hoạt động Core quý 4 dự kiến ở khoảng -1% đến +1%, tiến gần đến điểm hòa vốn. Cơ sở cho kỳ vọng lạc quan này còn là khối lượng hợp đồng chưa thực hiện: doanh thu phân bổ từ các nghĩa vụ hợp đồng chưa hoàn tất là 26,1 tỷ USD, trong đó một phần đáng kể đến từ thỏa thuận với OpenAI; tổng công suất điện trung tâm dữ liệu đã ký hợp đồng là 700 MW, dự kiến giao vào cuối năm 2027.

Ngoài ra, dự báo biên lợi nhuận gộp Core là 47% đến 49%, cao hơn mức 41% của quý 3. Điều này nghĩa là công ty không chỉ cần giao nhiều doanh thu hơn trong quý 4 mà còn phải đảm bảo mỗi USD thu được đều giữ lại lợi nhuận gộp cao hơn. Khoảng cách đến điểm hòa vốn hoạt động phụ thuộc vào việc có đạt đồng thời hai chỉ tiêu này hay không. Giá trị hợp đồng cần từng bước xác nhận theo tiến độ giao năng lực tính toán, mọi chậm trễ giao hàng hoặc biên lợi nhuận không đạt kỳ vọng đều có thể khiến mục tiêu hòa vốn thất bại. Đây là thử thách chuyển đổi chiến lược lớn của Cerebras sau khi doanh số phần cứng suy giảm, kết quả sẽ quyết định liệu công ty có thực sự vượt qua rào cản từ nhà sản xuất chip sang nhà cung cấp dịch vụ đám mây hay không.