Thành viên chủ trương chính sách tiền tệ mềm của Nhật Bản kêu gọi “thận trọng hơn”: Giá cả tăng không phải do nhu cầu thúc đẩy, tăng lãi suất có thể làm kinh tế và lạm phát chậm lại.

Theo thông tin từ ứng dụng Jinse Finance, ủy viên Ban Điều hành Ngân hàng Trung ương Nhật Bản Toichiro Asada cho biết, ngân hàng trung ương cần duy trì thái độ thận trọng và giám sát chặt chẽ tác động của việc tăng lãi suất đối với nền kinh tế — bởi vì việc lãi suất tăng có thể gây rủi ro làm giảm xu hướng tăng giá cả.

“Tôi cho rằng, đợt tăng giá gần đây không nhất thiết xuất phát từ các yếu tố về nhu cầu,” Asada phát biểu trong bài diễn thuyết trước các lãnh đạo địa phương tại Nagasaki, miền tây nam Nhật Bản vào thứ Năm, “Theo nghĩa đó, tôi nghĩ ngân hàng trung ương cần cân nhắc kỹ lưỡng về nhịp độ tăng lãi suất trong bất kỳ chính sách nào.”

Asada là một trong hai ủy viên đã bỏ phiếu phản đối việc tăng lãi suất tại cuộc họp tháng 9. Chỉ với ý kiến cá nhân của ông, điều này vẫn chưa đủ để thay đổi ý định tiếp tục nâng lãi suất chuẩn của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản; tuy nhiên, tuyên bố này cho thấy một khả năng: nếu ngân hàng trung ương tiếp tục hành động như thị trường dự đoán trong thời gian tới, cuộc bỏ phiếu có thể diễn ra không đồng thuận.

Những phát biểu này được đưa ra ngay trước khi đồng yên giảm xuống mức yếu nhất trong hơn hai tháng vào phiên hôm qua, có lúc chạm mức 1 USD đổi 159,94 yên. Sau bài diễn thuyết của Asada, trong phiên Tokyo hôm thứ Năm, đồng yên được giao dịch quanh mức 159,75.

Thị trường vẫn đặt cược vào việc tăng lãi suất trong tháng 12, nhưng bất đồng gia tăng

Giá trên thị trường hoán đổi chỉ số qua đêm (OIS) cho thấy, sau khi đã tăng lãi suất trong tháng 9 và giữ nguyên trong tháng 10, thị trường đánh giá khả năng tăng lãi suất vào tháng 12 là khoảng 80%. Đợt tăng lãi suất hồi tháng 9 là lần thứ hai trong ba tháng — và là khoảng thời gian giữa hai lần nâng lãi suất ngắn nhất kể từ năm 1990.

Trùng với những lập luận phản đối việc tăng lãi suất gần đây, Asada — từng là giáo sư kinh tế học — nhấn mạnh rằng, cần hết sức thận trọng trước bối cảnh nền kinh tế hiện tại.

“Đặc biệt, xét đến hoạt động kinh tế thực — nhất là tiêu dùng cá nhân — thời gian gần đây chưa hẳn mạnh mẽ, tôi cho rằng nên quan tâm đầy đủ đến nguy cơ tăng lãi suất sẽ làm chậm nền kinh tế, từ đó gây sức ép giảm lạm phát tiềm ẩn,” ông Asada nhận định.

Dữ liệu công bố đầu tuần này cho thấy, chi tiêu hộ gia đình Nhật Bản trong tháng 9 đã giảm mạnh nhất kể từ khi đại dịch COVID-19 bùng phát, chủ yếu do thời tiết khắc nghiệt và chi phí sinh hoạt gia tăng.

Các nhà kinh tế dự báo, dữ liệu GDP công bố vào thứ Hai tuần tới sẽ cho thấy tiêu dùng chiếm khoảng một nửa nền kinh tế đã sụt giảm lần đầu tiên trong gần hai năm. Ngân hàng Trung ương Nhật Bản cũng gần đây chỉ ra rằng, tốc độ giảm dân số nhanh chóng của Nhật Bản đang tác động tiêu cực tới tiêu dùng.

Nói cách khác, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đang đối mặt với thế tiến thoái lưỡng nan: lạm phát đòi hỏi chính sách thắt chặt, nhưng giá cả tăng không phải do nhu cầu bùng nổ mà vì chi phí tăng — trong bối cảnh như vậy, nếu tăng lãi suất, có khả năng điều bị kìm hãm không phải là lạm phát, mà là nhu cầu nội địa vốn đã yếu.

Chỉ vài ngày trước bài phát biểu của Asada, thị trường chứng khoán toàn cầu vừa giảm mạnh do lo ngại về AI. Ông cũng đề cập đến quyết định của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản trong tháng 10 về việc đẩy nhanh tốc độ giảm nắm giữ ETF và nhấn mạnh sự linh hoạt trong chính sách. “Khuôn khổ sẽ không thay đổi — tức là có thể điều chỉnh tạm thời quy mô giảm nắm giữ hoặc tạm hoãn trong phạm vi tốc độ hàng năm, tùy theo biến động của thị trường tài chính,” ông cho biết.

Thực chất, phát biểu này đã để lại dư địa cho ngân hàng trung ương có thể tạm dừng bán tháo trong thời kỳ thị trường biến động, phù hợp với quan điểm thận trọng về việc nâng lãi suất.