Chi tiêu vốn cho AI ảnh hưởng đến huyết mạch kinh tế Hàn Quốc, ngân hàng trung ương cảnh báo xuất khẩu có thể giảm tới 100 tỷ USD! Tại sao Goldman Sachs vẫn lạc quan về cổ phiếu Hàn Quốc và hai ông lớn ngành lưu trữ?

Ứng dụng tài chính chí thông minh vừa cho biết, một báo cáo nghiên cứu mới nhất của Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc đã tiết lộ các rủi ro cốt lõi đối với nền kinh tế Hàn Quốc: Nếu các ông lớn công nghệ Mỹ giảm chi tiêu vốn cho AI vào năm tới, xuất khẩu chất bán dẫn của Hàn Quốc có thể thấp hơn dự báo từ 50 đến 100 tỷ USD, kéo giảm tốc độ tăng trưởng GDP năm 2027 khoảng 0,4 điểm phần trăm. Tuy nhiên, đây là dự báo theo kịch bản bi quan và triển vọng, chứ không phải là tổn thất xuất khẩu đã xảy ra, cũng không phải dự báo cơ sở xuất khẩu sẽ giảm 100 tỷ USD so với năm trước.

Trong khi đó, các ông lớn tài chính Phố Wall như Goldman Sachs dù hạ mục tiêu KOSPI xuống 25% vẫn cho rằng định giá chip lưu trữ đang quá bi quan; nhóm nhà đầu tư cá nhân Hàn Quốc lại mua trở lại Samsung Electronics, SK hynix và các sản phẩm ETF đòn bẩy 3 lần liên quan mật thiết đến chủ đề chip. Ba loại tín hiệu cùng tạo nên sự phân hóa chủ đề giao dịch sức mạnh AI hiện tại - ở cấp vĩ mô, vẫn có một bộ phận nhà đầu tư tiếp tục lo ngại về loạt ảnh hưởng tiêu cực lớn do các ông lớn công nghệ Bắc Mỹ giảm nhiệt đầu tư AI dưới áp lực chi phí tài trợ AI ngày càng tăng, trong khi thị trường chứng khoán lại bắt đầu đánh giá liệu rủi ro bi quan này đã bị định giá quá mức, khi chỉ số định giá của hai ông lớn chip lưu trữ Hàn Quốc giảm sâu.

"Hàn Quốc không thể thua trong cuộc đua lưu trữ AI" có cơ sở thực tế. GDP quý III của Hàn Quốc tăng 1% so với quý trước, vượt dự báo thị trường là 0,7%; Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc ước tính, chất bán dẫn đóng góp khoảng một nửa tăng trưởng kinh tế, còn tiêu dùng cá nhân giảm 0,2% so với quý trước. Sự khởi sắc của chip đã ảnh hưởng sâu sắc đến xuất khẩu, đầu tư doanh nghiệp và hiệu quả kinh tế nói chung. Đây cũng là lý do Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung và quan chức Ngân hàng Trung ương cho rằng Hàn Quốc cần củng cố lợi thế lưu trữ cao cấp, mở rộng ứng dụng AI thực tế và nguồn khách hàng, đồng thời giảm sự phụ thuộc của nền kinh tế vào chu kỳ chi tiêu vốn đơn lẻ.

Cơ chế nền tảng của áp lực xuất khẩu nằm ở sản lượng và giá bán trung bình cùng quyết định số tiền xuất khẩu. Báo chí Hàn Quốc tiết lộ, trong kịch bản bi quan, số lượng chip xuất khẩu vẫn có thể tăng khoảng 10%, nhưng thấp hơn dự báo ban đầu, đồng thời giá bán giảm so với kịch bản cơ bản. Vì vậy, cho dù nhu cầu tài nguyên sức mạnh AI tiếp tục mở rộng, chỉ cần tốc độ mua và giá thấp hơn dự báo cực kỳ lạc quan trước đó, vẫn đủ để tạo ra khoảng trống xuất khẩu lớn. Đối với cổ phiếu lưu trữ, vấn đề then chốt trở thành: Lợi nhuận tương lai chỉ chậm lại, hay sẽ còn giảm sâu trong chu kỳ sụt giảm mà định giá bi quan hiện nay hàm ý?

Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc cảnh báo: Nếu chi tiêu AI giảm tốc, xuất khẩu chip Hàn Quốc có thể giảm tối đa 100 tỷ USD so với dự báo ban đầu

Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc cho biết, nếu những ông lớn công nghệ Mỹ giảm chi tiêu vốn AI vào năm tới, xuất khẩu chất bán dẫn Hàn Quốc có thể thấp hơn dự báo trước đó từ 50 đến 100 tỷ USD.

Ngân hàng Trung ương đã xây dựng một kịch bản "bi quan" trong phản hồi bằng văn bản gửi nghị sĩ Ahn Do-jae, nhằm đánh giá tác động kinh tế tiềm tàng khi các ông lớn công nghệ Mỹ cắt giảm đầu tư hạ tầng quy mô lớn.

Trong kịch bản này, xuất khẩu bất ngờ yếu hơn dự báo sẽ khiến thặng dư tài khoản vãng lai năm 2027 của Hàn Quốc thấp đáng kể so với dự báo ban đầu 430 tỷ USD của Ngân hàng Trung ương, và kéo giảm tốc độ tăng trưởng GDP năm sau khoảng 0,4 điểm phần trăm.

Kịch bản giả định giá bán chip bán dẫn đơn vị của Hàn Quốc giảm 10%. Đánh giá mới nhất này của Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc cho thấy, mối lo ngại thị trường về sự phụ thuộc cao vào xuất khẩu chip của Hàn Quốc đang gia tăng. Chip hiện chiếm khoảng một nửa tổng kim ngạch xuất khẩu của Hàn Quốc.

Báo cáo cho biết, tổng chi tiêu vốn của năm ông lớn công nghệ Mỹ gồm Amazon, Google, Microsoft, Meta và Oracle tăng nhanh chóng, từ 40 tỷ USD năm ngoái lên 80 tỷ USD dự kiến thận trọng năm nay, và dự kiến thận trọng năm tới sẽ đạt mức 110 tỷ USD ấn tượng.

Tuy nhiên, Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc nhấn mạnh, quỹ đạo phát triển nhu cầu liên quan công nghệ AI tiên tiến cũng như chu kỳ kinh doanh chip lưu trữ do nhu cầu sức mạnh AI thúc đẩy, vẫn còn nhiều bất định.

Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc đo lường khoảng trống xuất khẩu, Goldman Sachs thì cố gắng tìm chênh lệch kỳ vọng của cổ phiếu chip lưu trữ

Báo cáo của Goldman Sachs cho thấy, họ đã hạ mục tiêu 12 tháng chỉ số cơ sở thị trường chứng khoán Hàn Quốc – KOSPI Composite Index – từ 12.000 điểm xuống 9.000 điểm, chủ yếu phản ánh giả định định giá thận trọng hơn; tính theo điểm báo cáo, mục tiêu mới vẫn tương ứng với khả năng tăng hơn 60%. Goldman Sachs ước tính, định giá chip hiện nay hàm ý lợi nhuận năm 2027 sẽ giảm khoảng 65%, tình huống này theo các nhà phân tích Goldman Sachs là quá bi quan, tâm lý bi quan của thị trường đã bị đẩy tới mức cực đoan.

Thời điểm đó, Samsung Electronics và SK hynix đều chỉ có khoảng 3 lần P/E dự báo; tỷ lệ P/B của nhóm chip lưu trữ hàm ý ROE chỉ khoảng 23%, thấp rõ ràng so với mức 45% mà thị trường đồng thuận dự báo. Các con số này phản ánh khoảng cách giữa định giá thị trường và kỳ vọng lợi nhuận, mức giảm lợi nhuận 65% là dựa trên điểm giao dịch KOSPI mà thị trường dự báo quá bi quan, chứ không phải dự báo của riêng Goldman Sachs.

Nhóm phân tích Goldman Sachs trên báo cáo cũng nhấn mạnh, hiện Samsung Electronics và SK hynix đều giao dịch quanh mức P/E dự báo 3 lần – thấp nhất lịch sử. Dựa trên số liệu tháng trong 20 năm qua của Goldman Sachs, hệ số liên kết giữa P/B và ROE lên tới 72% (R²), với mức P/B hiện tại là 2,6 lần hàm ý ROE năm 2027 chỉ 23%, trong khi ROE đồng thuận thị trường là 45%.

Sự phân hóa này cũng nổi bật ở cấp chỉ số: KOSPI giảm khoảng 40% so với mức cao tháng 6, trong khi dự báo lợi nhuận 12 tháng tới lại tăng khoảng 22%; tỷ lệ P/E dự báo ở mức thấp kỷ lục khoảng 4 lần của KOSPI nằm trong số thấp nhất ở 18 thị trường lớn trên 1000 tỷ USD. Tuy nhiên, tỷ lệ P/E thấp của ngành chip lưu trữ cũng có thể phản ánh nỗi lo lợi nhuận đỉnh chu kỳ không bền vững. Điểm mấu chốt cho dự đoán tăng giá của Goldman Sachs với hai "ông lớn" chip Hàn Quốc và chỉ số KOSPI là: chỉ cần điều chỉnh lợi nhuận thực tế thấp hơn mức bi quan hàm ý từ giá cổ phiếu, cùng với sự giảm rủi ro, thị trường chứng khoán Hàn Quốc và hai ông lớn chip chiếm 50% giá trị vốn thị trường có thể phục hồi mạnh về định giá khi tăng trưởng lợi nhuận chậm lại.

Báo cáo Goldman Sachs cũng cho thấy, dòng tiền trên thị trường chứng khoán Hàn Quốc đã bắt đầu đặt cược vào chênh lệch kỳ vọng này. Từ 1 đến 23/10, nhà đầu tư cá nhân Hàn Quốc đã mua ròng 14 mã ETF đòn bẩy liên quan Samsung Electronics, SK hynix tổng cộng 3.154 tỷ won, trong đó sản phẩm liên quan SK hynix là 2.263 tỷ won, sản phẩm Samsung là 891 tỷ won. Từ 1 đến 22/10, nhà đầu tư Hàn Quốc đã mua ròng cổ phiếu thị trường Mỹ khoảng 4,8 tỷ USD, trong đó khoảng 3,548 tỷ USD chảy vào ETF ba lần làm tăng chỉ số SOXL – Phila Semiconductor ETF, chiếm 73,9%. Điều này cho thấy dòng tiền bắt đáy tập trung mạnh vào ngành chip lưu trữ và chuỗi bán dẫn do nhu cầu sức mạnh AI thúc đẩy, nhưng sản phẩm đòn bẩy điều chỉnh theo ngày cũng khuếch đại tổn thất biến động, dòng tiền quay trở lại tự nó chưa chứng minh thị trường đã chạm đáy.

Cơ sở ở cấp chuỗi ngành chip lưu trữ phục hồi trên toàn cầu là: với sự phổ biến của Muse và các AI agent tiên tiến khác, nhu cầu tài nguyên sức mạnh tính toán AI hiệu suất cao đang lan tỏa sang nhiều bộ nhớ hơn và cấp lưu trữ NAND doanh nghiệp lớn hơn – HBM băng thông cao giúp tăng tốc xử lý, server DRAM lưu trữ dữ liệu và môi trường tác vụ đang chạy, SSD doanh nghiệp lưu chỉ mục, ghi nhiệm vụ và trạng thái lâu dài. Từ góc độ kiến trúc hệ thống AI, các nhiệm vụ AI phức tạp do Meta Muse và OpenAI GPT-6 Astra dẫn dắt thường bao gồm bối cảnh dài hơn, nhiều vòng model gọi, thao tác công cụ và kiểm tra kết quả: Prefill xử lý đầu vào, Decode liên tục sinh đầu ra, KV Cache chiếm nhiều HBM hơn khi bối cảnh và quy mô song song mở rộng, throughput tính toán, băng thông bộ nhớ và dung lượng lưu trữ hiệu suất doanh nghiệp cần được nâng cao đồng bộ.

SK hynix đã công bố HBM4 bắt đầu xuất hàng loạt quý II và thiết lập hợp đồng cung ứng dài hạn với khoảng 10 khách hàng; Ngân hàng Mỹ sau trao đổi gần đây với ban lãnh đạo Micron vẫn nhấn mạnh nguồn cung bị giới hạn và hợp đồng dài hạn giúp duy trì năng lực dự báo nhu cầu. TrendForce dự báo giá hợp đồng DRAM phổ biến quý IV tăng 10%–15% trên nền giá cao, giá hợp đồng NAND tăng 15%–20%. Với DRAM, khối lượng công việc AI agent thúc đẩy mua server phổ thông và bộ nhớ, nhưng tiến trình công nghệ, kiểm tra đóng gói và phân bổ năng lực còn có rào cản; với NAND, truy xuất tức thời, cache và cơ sở dữ liệu vector mở rộng nhu cầu enterprise SSD. TrendForce dự đoán nhu cầu bit SSD doanh nghiệp năm 2026 tăng hơn 80% so với năm trước, phần lớn nguồn cung bổ sung đã được đặt trước, vì vậy quý IV mức tăng giá thậm chí có thể vượt quý III.

TrendForce cũng điều chỉnh mạnh dự báo giá bán trung bình (Blended ASP) HBM năm 2027 lên tăng 121% so với năm trước, lý do là sự cạnh tranh giữa HBM và DRAM phổ thông về tiến trình công nghệ và năng lực wafer giới hạn, sản phẩm thế hệ mới cần thời gian nâng tỷ lệ sản phẩm tốt, tỷ lệ HBM4 giá cao tăng và HBM4e dần mở rộng sản lượng.

Sáng 27/10, thị trường chứng khoán Hàn Quốc KOSPI tăng hơn 4%, trước đó Phila Semiconductor qua đêm tăng khoảng 2,8%, hồ sơ chính thức IPO của Anthropic trên sàn Mỹ và kế hoạch gọi vốn cổ phần của Meta cũng cải thiện kỳ vọng về nguồn tiền xây dựng AI. Yếu tố then chốt để ngành chip bán dẫn phục hồi mạnh trên thị trường Mỹ tiếp tục sau khi thực hiện tài trợ là sẽ thúc đẩy kỳ vọng mua hàng mạnh hơn nữa, và cuối cùng chuyển hóa thành lợi nhuận và dòng tiền của các hãng lưu trữ.