Cổ phiếu AI trải qua đợt giảm mạnh nhất kể từ khi DeepSeek xuất hiện! Danh mục động lượng của Goldman Sachs xóa sạch mức tăng từ đầu năm, chỉ số bán dẫn tiến sát đường trung bình năm.

Ngày 23 tháng 10, nghi ngờ về lợi suất đầu tư AI tại thị trường tiếp tục tăng cao. Bàn giao dịch của Goldman Sachs gọi đợt bán tháo tập trung ở AI và ngành bán dẫn lần này là “diễn biến tồi tệ nhất kể từ ngày DeepSeek gây chấn động”, báo cáo tài chính của Meta đã làm dấy lên tranh cãi về chi phí đầu tư AI và lợi suất thu được, trở thành chất xúc tác gia tăng đà giảm lần này.

Đợt bán tháo đang lan rộng từ giá cổ phiếu sang danh mục đầu tư. Theo dữ liệu của Goldman Sachs Prime, tỷ lệ đòn bẩy ròng cơ bản long-short của các quỹ phòng hộ đã giảm xuống mức phần trăm đầu tiên trong vòng một năm qua, tỷ lệ long-short của cổ phiếu AI toàn cầu cũng rơi xuống phần trăm thứ 6; đồng thời, dữ liệu của UBS cho biết, tỷ lệ đòn bẩy chiến lược hệ thống hóa bên bán khống đã tăng lên mức phần trăm thứ 99 trong vòng năm năm qua.

Phong cách thị trường cũng thay đổi theo đó. Khi giao dịch động năng beta cao suy giảm, hệ số biến động thấp và chất lượng lợi nhuận lại vượt lên, dòng tiền bắt đầu chuyển từ đuổi theo tài sản có độ đàn hồi cao sang ưu tiên phòng thủ và sự chắc chắn về lợi nhuận. Giao dịch AI có thể lấy lại động lực hay không, sẽ phụ thuộc vào việc thị trường đánh giá lại lợi suất từ vốn đầu tư khổng lồ.

Mức tăng trong năm đã bằng không, giao dịch động năng gặp cú sốc nặng

Theo dữ liệu, tổ hợp động năng beta cao của Goldman Sachs (GS High Beta Momentum Pair) từng đạt mức tăng khoảng 70% vào đỉnh tháng 6, tính đến tháng 10 đã trả lại toàn bộ mức tăng đó. Chiến lược động năng không bị ràng buộc (Unconstrained Momentum) cũng đang trải qua đợt giảm nghiêm trọng nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, chỉ đứng sau cú sốc thời đại dịch.

Bàn giao dịch của Goldman Sachs cho biết, vào thứ Năm tuần trước, cổ phiếu tăng mạnh trước đó lại bị bán tháo tập trung, ngành AI và bán dẫn thể hiện đặc biệt yếu. Báo cáo tài chính của Meta làm tăng nghi ngại về lợi suất vốn đầu tư vào AI, nhà đầu tư bắt đầu cân nhắc lại việc chi tiêu lớn có chuyển hóa thành lợi nhuận xứng đáng hay không.

Ngành bán dẫn giảm đặc biệt mạnh. Theo dữ liệu của Peter Callahan, trong 9 phiên giao dịch kể từ ngày 12 tháng 10, SOX giảm khoảng 13% so với S&P 500, đây là mức giảm lớn nhất trong cùng khung thời gian trong hơn 20 năm qua, nằm ở phần trăm đầu tiên của lịch sử.

Đà giảm liên tục cũng đẩy SOX về gần đường trung bình động 200 ngày, đây là lần đầu tiên chỉ số này chạm mức kỹ thuật quan trọng kể từ tháng 6 năm 2025. Việc đường trung bình này có cung cấp hỗ trợ hay không sẽ là chỉ báo quan trọng để xem liệu ngành bán dẫn có tiếp tục điều chỉnh sâu hơn nữa không.

Quỹ phòng hộ tăng tốc giảm rủi ro, đòn bẩy bán khống lên cao

Theo dữ liệu của Goldman Sachs Prime, tỷ lệ đòn bẩy ròng cơ bản long-short giảm 3,1 điểm phần trăm xuống còn 49,4% trong tháng này, nằm ở phần trăm đầu tiên của một năm qua, phần trăm thứ 4 của ba năm qua, cho thấy các quỹ phòng hộ đang thu hẹp đáng kể mức độ tiếp xúc với thị trường.

Tỷ lệ long-short của cổ phiếu AI toàn cầu đã giảm xuống phần trăm thứ 6 của một năm qua, mức tiếp xúc hệ số động năng cũng xuống mức thấp nhất kể từ cuối tháng 6 năm 2025. Tuy nhiên, xét theo phân bổ lịch sử năm năm, mức tiếp xúc hệ số động năng vẫn ở phần trăm thứ 73, chưa hẳn xuống đáy dài hạn.

Bên bán khống thì tiếp tục nóng lên. Theo dữ liệu của UBS, tỷ lệ đòn bẩy của chiến lược hệ thống hóa bán khống đã gần đến mức cao nhất của năm năm qua, nằm ở phần trăm thứ 99. Tuy nhiên, tỷ lệ đòn bẩy bên mua cũng tăng lên phần trăm thứ 94, cho thấy lệnh đòn bẩy ở cả hai phía đều cao, thị trường không đơn thuần chuyển sang chỉ bi quan mà đang điều chỉnh lại danh mục và mức độ tiếp xúc rủi ro.

Biến động thấp và chất lượng lợi nhuận lên mạnh, vốn chuyển hướng phòng thủ

Khi giao dịch động năng beta cao suy giảm, hệ số biến động thấp gần đây thể hiện vượt trội, trở lại thành lựa chọn được ưu ái; hệ số chất lượng lợi nhuận cũng tăng lên mạnh mẽ. Theo dữ liệu của Goldman Sachs Prime, mức tiếp xúc của nó đã lên tới vùng cao nhất trong năm năm qua.

Bàn giao dịch của Goldman Sachs chỉ ra, sau khi điều chỉnh trung tính ngành, lĩnh vực và hệ số, chỉ số chất lượng của Goldman Sachs tăng khoảng 20% trong ba tháng gần đây, tương đương với biểu hiện gần 13 lần độ biến động, chủ yếu nhờ cổ phiếu chất lượng thấp bị tụt lại xa phía sau.

Sự thay đổi này cho thấy, dòng vốn đang chuyển từ đuổi theo tài sản tăng trưởng nhanh, độ đàn hồi cao sang tập trung vào cổ phiếu có chất lượng lợi nhuận tốt và sự chắc chắn trong kết quả kinh doanh. Khi nhà đầu tư đánh giá lại chi phí, lợi suất và chu kỳ hiện thực hóa vốn đầu tư AI, việc định giá lại các tài sản liên quan có thể vẫn tiếp tục xảy ra.