Giá vàng lao dốc, Bitcoin vẫn ổn định: Tỷ lệ biến động của tài sản trú ẩn an toàn chạm mức thấp nhất trong 6 năm

Theo tin tức từ WoofunAI, tỷ lệ biến động giữa bitcoin và vàng đã giảm xuống mức thấp nhất trong 6 năm qua, hiện tượng phân kỳ cực đoan này đánh dấu sự thất bại rõ rệt của logic tài sản phòng thủ truyền thống dưới áp lực vĩ mô. Khi thị trường dự đoán các chính sách thắt chặt sẽ tăng cường, giá vàng quay đầu giảm mạnh, trong khi bitcoin lại thể hiện sức chống chịu hiếm có, xu hướng trái ngược này tiết lộ sự khác biệt căn bản của các nhân tố động lực cơ bản.

Sự biến động của thị trường vàng bắt nguồn từ sự cộng hưởng của nhiều biến số vĩ mô. Khi lợi suất trái phiếu Bộ Tài chính Mỹ tăng và kỳ vọng Fed tăng lãi suất nóng lên, giá vàng giảm mạnh từ mức gần 4.700 USD vào ngày 25/8 xuống mức thấp 4.342 USD vào ngày 1/9. Ngược lại, bitcoin duy trì ổn định trong cùng giai đoạn, giá chủ yếu dao động quanh mức 77.000 USD, chỉ điều chỉnh nhẹ so với cuối tháng 8, sau đó tăng trở lại trên 80.000 USD.

Điều cốt lõi phía sau sự phân hóa này là sự đảo chiều cấu trúc về biến động. Nhìn lại giai đoạn từ 2020 đến 2025, số ngày biến động của cả hai có xu hướng đồng pha chỉ là 82 ngày. Độ biến động trung bình hàng năm của bitcoin tăng từ 41% lên khoảng 44%, trong khi Livingston chỉ ra rằng biến động của vàng tăng mạnh từ 18% lên khoảng 30%. Đáng chú ý, trong 6 năm qua, tất cả các giai đoạn khi độ biến động 90 ngày của vàng vượt 25% đều tập trung vào năm 2026, điều này cho thấy tài sản phòng thủ truyền thống này đang trải qua thời kỳ biến động kỷ lục trong lịch sử. Bitwise cho rằng, điều này liên quan đến sức mạnh vĩ mô xuất hiện trở lại sau đại dịch, đặc biệt khi nợ công liên bang Mỹ vượt ngưỡng 40 nghìn tỷ USD, lo ngại về thâm hụt ngân sách, vay nợ chủ quyền và nguy cơ mất giá tiền tệ lại bùng phát trên thị trường.

Tuy nhiên, Balchunas cảnh báo rằng, hệ số tương quan lịch sử giữa bitcoin và cổ phiếu vào khoảng 0,40, mối tương quan tăng gần đây của vàng với trái phiếu Mỹ và cổ phiếu không phải là do thay đổi cơ bản của bitcoin mà là kết quả từ việc thị trường cùng lúc nhạy cảm hơn với các biến số vĩ mô. Tuần này trở thành bài kiểm tra căng thẳng đầu tiên cho mối tương quan này: khi giá vàng tiến gần 4.700 USD, xác suất Fed tăng lãi suất trong tháng 9 được thị trường dự đoán là 38%; đến thứ Năm, xác suất này tăng vọt lên trên 60%, sau đó phát biểu của quan chức Fed Christopher Waller khiến kỳ vọng giảm trở lại. Vàng rất nhạy cảm với biến động lãi suất, giá năng lượng và tỷ giá, mặc dù các vấn đề nợ công có thể là yếu tố hỗ trợ, song giá dầu cao đẩy kỳ vọng lạm phát và lợi suất trái phiếu tăng, làm gia tăng chi phí nắm giữ vàng không sinh lợi suất.

Ole Hansen, Trưởng bộ phận chiến lược hàng hóa của Ngân hàng Saxo, phân tích rằng dữ liệu kinh tế Mỹ yếu và áp lực giá dầu lắng dịu đã kiềm chế đà tăng lợi suất trái phiếu, giúp kim loại quý phục hồi trong phiên giao dịch thứ hai liên tiếp. Đồng USD suy yếu, đặc biệt so với đồng yên, đã mang thêm hỗ trợ cho giá vàng. Ông nhấn mạnh rằng mối tương quan âm giữa giá vàng, dầu và lợi suất trái phiếu vẫn là yếu tố then chốt. Ngày 3/9, Waller cho biết nếu dữ liệu lạm phát cải thiện hỗ trợ việc giữ nguyên lãi suất, xác suất tăng lãi suất giảm từ hơn 60% xuống còn 50-50. Kéo theo đó, lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ và USD đều giảm, giá vàng tăng khoảng 2% lên mức 4.473 USD, bitcoin trong ngày lập đỉnh mới 81.000 USD.

Theo dữ liệu tổng hợp từ WoofunAI, việc bitcoin duy trì ổn định trên 80.000 USD phần lớn nhờ cấu trúc dòng tiền đặc thù của nó chứ không phải do miễn dịch vĩ mô. Ông Lee nhận định, nếu bitcoin có thể giữ trong vùng 76.000 – 77.000 USD với tình trạng tài trợ ổn định, nhu cầu ETF duy trì, điều đó cho thấy lực mua giao ngay là động lực chủ yếu. Ngược lại, nếu ETF bị rút vốn liên tục, USD mạnh lên hoặc kỳ vọng tăng lãi suất quay lại, lực hỗ trợ này sẽ đối mặt với áp lực lớn. Sự đảo chiều thị trường ngày 3/9 đã kiểm nghiệm nhanh độ nhạy của các biến số trên: khi kỳ vọng tăng lãi suất hạ nhiệt, bitcoin tận dụng lực đẩy tăng giá. Khác với vàng, giá bitcoin biến động phản ánh trực tiếp vào mức độ sử dụng đòn bẩy, tình hình tài trợ và dòng tiền ETF nội tại của thị trường crypto.

Dù mối tương quan dài hạn của hai tài sản đang tăng lên, bitcoin vẫn không quá nhạy với lãi suất thực và diễn biến USD, khiến nó xuất hiện hiệu ứng đệm độc đáo dưới các cú sốc vĩ mô. Tuy nhiên, sự ổn định tương đối này không có nghĩa là tuyệt đối an toàn, chỉ cần môi trường vĩ mô đảo chiều mạnh, đặc trưng đòn bẩy cao của thị trường crypto có thể khuếch đại rủi ro biến động một cách nhanh chóng. Giá vàng vẫn cực kỳ nhạy cảm với lãi suất thực, biến động USD cũng như kỳ vọng lạm phát do giá năng lượng thúc đẩy, trong khi diễn biến gần đây của bitcoin phản ánh sâu sắc các yếu tố cấu trúc vi mô đặc thù của crypto. Sự gia tăng liên tục của mối tương quan dài hạn giữa hai tài sản này ám chỉ ranh giới giữa tài chính truyền thống và thị trường crypto ngày càng mờ nhạt. Vấn đề khó xử hơn là, khi các cú sốc vĩ mô tương tự lại có thể khiến các thị trường diễn biến trái ngược nhau trong ngắn hạn, liệu sự đồng pha xuất phát từ các động lực khác biệt này có thể duy trì lâu dài hay không vẫn là ẩn số lớn nhất mà thị trường đối mặt.

Biên tập viên: Zhu Henan