Anh không cam chịu là "bệnh nhân của NATO"! Vào mùa xuân năm tới sẽ công bố "lộ trình rõ ràng" nâng chi tiêu quốc phòng – Cổ phiếu quốc phòng châu Âu có thể đón nhận động lực mới

Theo tin từ ứng dụng tài chính Zhihui, Bộ trưởng Tài chính Anh John Healey cho biết, chính phủ Anh sẽ công bố "lộ trình rõ ràng" để tăng chi tiêu quốc phòng trong cuộc rà soát chi tiêu vào mùa xuân năm sau. Healey trả lời phỏng vấn tại Hội nghị thượng đỉnh G20 tổ chức ở bang Bắc Carolina rằng: "Chúng tôi sẽ lần đầu tiên đưa ra cam kết cụ thể trong cuộc rà soát chi tiêu này về cách thực hiện cam kết của NATO vào năm 2035, tức nâng chi tiêu quốc phòng lên 3,5% tổng sản phẩm quốc nội (GDP)". "Là một phần trong việc xây dựng lộ trình này, chúng tôi cũng sẽ xác định ngày cụ thể để đạt được mục tiêu 3%." Ông nói thêm rằng quốc phòng sẽ "giữ vai trò then chốt" trong cuộc rà soát chi tiêu vào năm tới.

Healey đảm nhiệm vị trí Bộ trưởng Tài chính từ tháng 7 năm nay. Trước đó, ông từng là Bộ trưởng Quốc phòng trong chính phủ tiền nhiệm nhưng đã từ chức do không nhận được sự hỗ trợ tài chính cần thiết để đạt mục tiêu nâng chi tiêu quốc phòng lên 3% GDP vào năm 2030. Khi đó, ông khẳng định với tình hình "thời đại đầy nguy hiểm" hiện nay, Anh "bắt buộc phải đặt ra" mục tiêu này. Healey sẽ công bố ngân sách đầu tiên vào ngày 28 tháng 10 và đã cam kết tuân thủ các quy tắc vay mượn mà ông kế thừa từ cựu Bộ trưởng Tài chính Rachel Reeves.

Hiện nay, dư luận đang suy đoán khi nào Anh có thể đạt được mục tiêu đặt ra bởi NATO. Trong một bảng xếp hạng về mức tăng chi phí quốc phòng của các quốc gia thành viên NATO từ năm 2014 đến 2025, Anh xếp thứ ba từ dưới lên. Thành tích này chỉ tốt hơn Pháp và Iceland (quốc gia không có quân đội riêng), thực tế có nghĩa là Anh đứng thứ hai từ dưới lên. Kể từ khi mục tiêu chi tiêu quốc phòng được đưa ra, chi phí quốc phòng của Anh chỉ tăng chưa đến 35%, trong khi đa số các nước thành viên NATO đều tăng hơn gấp đôi. Xét về tỉ lệ trên GDP, chi tiêu quốc phòng của Anh gần như không thay đổi, chỉ nhích nhẹ từ 2,17% lên 2,35%.

Theo số liệu của Văn phòng Trách nhiệm Ngân sách Anh, việc tăng chi tiêu quốc phòng lên 3% GDP vào năm 2030 sẽ khiến chính phủ phải gánh thêm 17,3 tỷ bảng Anh (khoảng 23,4 tỷ đô la Mỹ). Để đáp ứng các yêu cầu của "Kế hoạch Đầu tư Quốc phòng Anh" hiện tại, Healey cũng cần lấp đầy khoản thiếu hụt tài chính trị giá 4,7 tỷ bảng.

Được biết, "Kế hoạch Đầu tư Quốc phòng Anh" đã được công bố chính thức vào ngày 30 tháng 6, trong đó xác định lộ trình mà Công đảng sẽ củng cố an ninh quốc gia, đồng thời đánh dấu việc Anh chính thức bước vào kỷ nguyên phát triển quân sự mới. Trong 4 năm tới, Anh sẽ tăng thêm 15 tỷ bảng chi tiêu quốc phòng, đưa tổng chi tiêu quốc phòng gần chạm mốc 300 tỷ bảng. Đến năm 2030, tỉ lệ chi tiêu quốc phòng trên tổng sản phẩm quốc nội (GDP) sẽ đạt 2,68%.

Theo báo cáo, lực lượng mặt đất và các thiết bị quốc phòng truyền thống như xe tăng có người lái sẽ nhường chỗ cho các hệ thống không người lái - vốn đã chứng minh sức mạnh trên chiến trường Ukraine. Hải quân sẽ chuyển mình thành "hải quân hỗn hợp". Không quân Hoàng gia Anh và Lục quân cũng sẽ tiến hành các cải tổ tương tự. Kế hoạch này sẽ đầu tư 5 tỷ bảng vào nghiên cứu phát triển các hệ thống không người lái trên bộ, trên biển và trên không. Trong các tác chiến tương lai, ba quân chủng Anh sẽ lấy trí tuệ nhân tạo làm chủ đạo. Đội tàu chiến hỗn hợp của Hải quân sẽ được trang bị 91 tàu tên lửa không người lái loại 91 và 93 tàu ngầm không người lái loại 93. Ngoài ra, kế hoạch còn chi 230 triệu bảng nghiên cứu phát triển hệ thống tác chiến dưới biển "tự động hóa".

Tuy nhiên, trong 4 năm tới, khoản tăng thêm 15 tỷ bảng chi tiêu quốc phòng của kế hoạch này sẽ một phần lấy từ việc cắt giảm kinh phí ở các lĩnh vực khác, và hiện vẫn còn một phần ba nguồn vốn chưa xác định được nguồn cấp. Quan trọng hơn, kế hoạch này đang bị giới chính trị đối lập và các cựu lãnh đạo quân đội lên tiếng chỉ trích vì không làm rõ được khi nào chi phí quốc phòng sẽ đạt 3% GDP, trong khi đây lại chính là cột mốc trung gian để Anh thực hiện cam kết nâng ngân sách quốc phòng lên 3,5% GDP vào năm 2035.

Do đó, việc chính phủ Anh công bố "lộ trình rõ ràng" tăng chi tiêu quốc phòng trong cuộc rà soát chi tiêu vào mùa xuân sang năm có thể giúp giải tỏa nghi ngại của dư luận, đồng thời trở thành tin tốt đối với cổ phiếu quốc phòng châu Âu. Ví dụ, Anh dự kiến sẽ đóng tới 12 tàu ngầm tấn công hạt nhân thế hệ mới SSN-A, do BAE Systems chế tạo và Rolls-Royce cung cấp lò phản ứng hạt nhân. Tuy vậy, một số nhà đầu tư vẫn lo ngại liệu các chính phủ NATO, bao gồm cả Anh, có thể thực hiện đầy đủ cam kết về chi tiêu quốc phòng hay không. Nếu giữa cam kết của chính phủ với thực tế hợp đồng chi tiêu quốc phòng có sự chênh lệch lớn, thì điều đó lại có thể cản trở cổ phiếu quốc phòng châu Âu.