Khảo sát của UBS: Trong tuần qua, lưu lượng dầu qua eo biển Hormuz vượt hơn 6 triệu thùng mỗi ngày.

Căng thẳng giữa Mỹ và Iran vẫn tiếp diễn, nhưng sự chú ý của thị trường đang dần chuyển từ rủi ro quân sự sang các biện pháp trừng phạt kinh tế, cũng như tác động của chúng lên cơ cấu cung cấp dầu mỏ toàn cầu.

Theo Tân Hoa Xã, ngày 20, Bộ trưởng Tài chính Mỹ, ông Besent, cho biết chính quyền Trump sẽ tăng cường sức ép lên nền kinh tế Iran và đe dọa áp đặt các biện pháp “cô lập kinh tế chưa từng có” đối với Iran. Ông nói rằng kế hoạch làm tổn hại nghiêm trọng kinh tế Iran của chính quyền Trump có thể giúp Mỹ không cần tiến hành hành động quân sự lớn với Iran nữa. Khi các biện pháp trừng phạt có thể được tăng cường, tác động của chúng đến xuất khẩu dầu mỏ của Iran đang trở thành biến số mới mà thị trường quan tâm.

Song song đó, lưu lượng tàu chở dầu có thể quan sát tại eo biển Hormuz vẫn ở mức thấp rõ rệt so với trước xung đột, nhưng vận tải “ngầm” đang phần nào bù đắp thiếu hụt. Số liệu điều tra của UBS cho thấy, trong tuần qua, tổng lưu lượng dầu mỏ qua eo biển Hormuz vẫn nhỉnh hơn 6 triệu thùng/ngày, trong đó vận tải ngầm tăng lên khoảng 5 đến 6 triệu thùng/ngày, cho thấy lượng dầu thực tế vận chuyển qua biên giới bị ảnh hưởng có thể ít hơn so với dữ liệu vận tải bề mặt thể hiện.

Cần chú ý hơn là trong bối cảnh nguồn cung Iran vẫn bị hạn chế, lượng dầu xuất khẩu của các quốc gia khai thác dầu khác trong vùng Vịnh đang phục hồi nhanh chóng. Thị trường hiện không chỉ đơn thuần đối mặt với sự sụt giảm tổng lượng cung, mà còn là sự tái cấu trúc cơ cấu cung cấp dầu trong khu vực.

Lưu lượng tàu chở dầu có thể quan sát vẫn ở mức thấp

Theo dữ liệu Evidence Lab của UBS, trong hai ngày qua, số lượt tàu chở dầu khí qua eo biển Hormuz trung bình đạt 4,0 lượt, cao hơn mức trung bình tháng 8 là 3,7 lượt, nhưng rõ ràng thấp hơn mức trung bình tháng 7 là 6,4 lượt. Ước tính theo trọng tải, trong hai ngày qua, lưu lượng xuất khẩu từ vùng Vịnh khoảng 1,5 triệu thùng quy dầu/ngày, không chỉ thấp hơn mức trung bình tháng 8 là 1,9 triệu thùng quy dầu/ngày, mà cũng thấp hơn nhiều so với mức trung bình tháng 7 là 3,6 triệu thùng quy dầu/ngày.

Tuy nhiên, dữ liệu kho chứa và chất tải cho thấy, lượng vận tải “ngầm” trong tuần qua đã tăng lên 5 đến 6 triệu thùng/ngày, phần nào bù đắp sự sụt giảm vận tải có thể quan sát, khiến tổng lượng vận chuyển qua eo biển Hormuz vẫn nhỉnh hơn 6 triệu thùng/ngày. Lưu lượng tàu qua eo biển Mandeb cũng thấp hơn mức bình thường, nhưng lưu lượng xuất nhập khẩu hướng về Biển Đỏ gần đây đã phục hồi phần nào.

Đồng thời, hoạt động chất tải dầu thô của các nước xuất khẩu dầu khác trong vùng Vịnh đang phục hồi rõ rệt. Trong hai ngày qua, trung bình lượng dầu chất tải của các nước vùng Vịnh (không tính Iran) đạt 10,2 triệu thùng/ngày, cao hơn nhiều so với 3,6 triệu thùng/ngày của hai ngày trước đó, và vượt mức trung bình tháng 7 là 4,5 triệu thùng/ngày; bình quân 7 ngày kể từ tháng 8 đã vượt 6 triệu thùng/ngày, đạt mức cao nhất kể từ khi xung đột bùng phát.

Ngược lại hoàn toàn, lượng dầu chất tải của Iran vẫn ở mức rất thấp. Cùng thời điểm, Iran ghi nhận mức chất tải bằng 0, bình quân tháng 8 chỉ khoảng 200 nghìn thùng/ngày, thấp hơn 900 nghìn thùng/ngày của tháng 7, và càng thấp hơn so với mức bình thường khoảng 1,7 đến 1,8 triệu thùng/ngày.

Điều này cho thấy, hiện tại nguồn cung ở vùng Vịnh đang thể hiện sự phân hóa rõ rệt về cơ cấu: Iran tiếp tục bị hạn chế xuất khẩu, các nước xuất khẩu dầu khác thì tăng lượng chất tải để phần nào bù đắp thiếu hụt nguồn cung.

Nguồn cung năng lượng vẫn đối mặt với các rủi ro gián đoạn

Song song đó, các đợt gián đoạn liên tiếp đối với hạ tầng năng lượng khu vực trước đó vẫn là bối cảnh quan trọng để thị trường đánh giá rủi ro nguồn cung. Một số cơ sở năng lượng và công suất lọc hóa dầu trong vùng Vịnh từng bị tấn công ảnh hưởng, dù một phần công suất đã dần hồi phục, nhưng các gián đoạn này vẫn khiến vận tải dầu thô và sản phẩm dầu tại vùng Vịnh thấp hơn mức bình thường.

Do đó, trọng tâm tiếp theo của thị trường đã chuyển từ sự kiện đơn lẻ sang khả năng phục hồi nguồn cung: một mặt, liệu vòng trừng phạt mới của Mỹ có tiếp tục siết chặt xuất khẩu dầu của Iran; mặt khác, liệu các nước xuất khẩu dầu khác trong vùng Vịnh có thể tiếp tục tăng nguồn cung để bù đắp khoảng trống Iran để lại hay không.

Nếu xuất khẩu của Iran tiếp tục suy giảm mà công suất thay thế được bổ sung không đủ, áp lực nguồn cung trên thị trường dầu thô có thể tiếp tục gia tăng, biến động vận tải qua eo biển Hormuz sẽ tiếp tục là một cửa sổ quan sát quan trọng ảnh hưởng đến giá dầu.