Cột mốc mới cho vắc-xin ung thư mRNA! Moderna hợp tác với Merck thử nghiệm thành công trên bệnh nhân u ác tính, giá cổ phiếu tăng 80% trong phiên giao dịch trước giờ mở cửa

Theo thông tin từ APP của Zhihu Finance, Moderna Inc. (MRNA.US) và Merck & Co. (MRK.US) thông báo rằng vắc-xin cá nhân hóa chống ung thư của họ đã thành công trong việc giảm nguy cơ tái phát u ác tính trong một thử nghiệm lớn giai đoạn cuối, đánh dấu một cột mốc quan trọng cho liệu pháp ung thư dựa trên công nghệ mRNA. Thử nghiệm này đã đạt được tiêu chí chính — dữ liệu cho thấy, khi vắc-xin được kết hợp với thuốc miễn dịch Keytruda của Merck & Co., tỷ lệ tái phát u ác tính giảm so với việc chỉ dùng Keytruda đơn độc. Hai công ty cho biết trong tuyên bố hôm thứ Tư rằng nghiên cứu cũng đạt đủ tiêu chí phụ quan trọng, chứng minh vắc-xin giúp ngăn ngừa sự lây lan của khối u đến các vùng khác trên cơ thể.

Hai công ty cho biết, đây là lần đầu tiên bất kỳ liệu pháp ung thư nào dựa trên mRNA đạt được kết quả tích cực trong thử nghiệm giai đoạn cuối. Được thúc đẩy bởi tin tức này, cổ phiếu Moderna đã tăng vọt hơn 100% trong phiên giao dịch tiền mở cửa tại New York. Tính đến thời điểm phát hành, cổ phiếu tăng mạnh 80%, cổ phiếu Merck & Co. tăng khoảng 7,2%.

Các dữ liệu chi tiết về mức độ cải thiện cụ thể của vắc-xin trong thời gian sống không tái phát (tức là thời gian bệnh nhân không bị tái phát ung thư) vẫn chưa được công bố. Thử nghiệm vẫn tiếp tục để đánh giá liệu bệnh nhân tiêm vắc-xin có thể đạt được tổng thời gian sống lâu hơn hay không.

U ác tính là dạng ung thư da nặng nhất. Theo Hiệp hội Ung thư Mỹ, mỗi năm ở Mỹ có khoảng 112,000 người được chẩn đoán, với khoảng 8,500 người tử vong vì căn bệnh này.

Hai công ty cho biết trong tuyên bố sẽ bàn bạc về vấn đề nộp đơn xin cấp phép ra thị trường với cơ quan quản lý và sẽ công bố dữ liệu liên quan tại hội nghị y học sắp tới. Giám đốc điều hành Moderna, Stéphane Bancel, cho biết trong một cuộc phỏng vấn rằng, theo kết quả thẩm định của cơ quan quản lý, sản phẩm này có thể được phê duyệt lưu hành sớm nhất vào năm 2027.

Bancel cho biết: “Đây là một cột mốc phi thường đối với khoa học mRNA.”

Khoa học nền tảng cho việc phát triển vắc-xin (có tên là intismeran autogene) mà hai công ty hợp tác đã được nghiên cứu hơn mười năm. Vắc-xin này sử dụng công nghệ RNA thông tin giống như vắc-xin Covid-19 của Moderna và được cá nhân hóa dựa trên các đột biến khối u cụ thể của từng bệnh nhân.

Trong thử nghiệm, bệnh nhân sau phẫu thuật cắt bỏ khối u sẽ được điều trị bằng vắc-xin mRNA kết hợp với Keytruda của Merck & Co. Nhóm đối chứng chỉ được điều trị bằng Keytruda đơn độc — đây là phương pháp tiêu chuẩn để ngăn ngừa tái phát ở các bệnh nhân thuộc nhóm nguy cơ cao.

Mục tiêu là để hai loại thuốc cùng phối hợp, huấn luyện hệ miễn dịch của cơ thể tấn công bất kỳ tế bào ung thư nào còn sót lại.

Nhờ triển vọng của vắc-xin ung thư này, cổ phiếu Moderna đã tăng tổng cộng 113% từ đầu năm đến phiên đóng cửa hôm thứ Ba. Thử nghiệm u ác tính được coi là kiểm tra quan trọng đầu tiên về hiệu quả của phương pháp này. Merck & Co. và Moderna cũng đang nghiên cứu cho các loại ung thư khác (bao gồm cả ung thư phổi), nhưng tiến trình thử nghiệm liên quan đến u ác tính là tiến bộ nhất.

Các nhà khoa học từ lâu đã theo đuổi ý tưởng dùng vắc-xin để giúp hệ thống phòng vệ tự nhiên của cơ thể chống lại ung thư, dạy cho hệ miễn dịch nhận diện “dấu vân tay” phân tử của khối u và tiêu diệt các tế bào còn lại. Tuy nhiên, cho đến nay, việc làm cho loại vắc-xin này hoạt động hiệu quả vẫn vô cùng khó khăn.

Jane Healey, trưởng bộ phận phát triển ung thư giai đoạn đầu của Merck & Co., cho biết trong cuộc phỏng vấn vài tuần trước khi công bố dữ liệu: “Vắc-xin điều trị luôn được coi là ‘chén thánh’ của lĩnh vực ung thư. Mọi người đã thử mọi cách với công nghệ này trong hơn một thế kỷ.” Bà lưu ý một trong những lợi thế tiềm năng của loại vắc-xin này là có thể kéo dài thời gian sống mà không làm tăng đáng kể tác dụng phụ.

Hai công ty cho biết hồi đầu năm nay trong một thử nghiệm giai đoạn giữa, những bệnh nhân ung thư da được điều trị bằng vắc-xin mRNA phối hợp với Keytruda có rủi ro tử vong hoặc tái phát ung thư sau năm năm thấp hơn 49% so với nhóm chỉ dùng Keytruda.