Sau khi bị thanh lý, vốn lại đổ vào "thần chứng khoán AI"

Quỹ phòng hộ Situational Awareness của Leopold Aschenbrenner đã “nổ tung”, nhưng cuộc khủng hoảng này không những không làm các nhà đầu tư hoảng sợ mà còn kích hoạt một làn sóng săn đón mới tại Thung lũng Silicon.

Theo báo cáo ngày 8 tháng 8 của Bloomberg, các nguồn tin cho biết, chỉ trong vài ngày sau khi quỹ “nổ tung”, hàng loạt nhà đầu tư tại Thung lũng Silicon đã chủ động liên hệ với Situational Awareness để bày tỏ ý định tăng vốn đầu tư. Đối tác của Sequoia Capital, Pat Grady, công khai bày tỏ rằng ông sẽ luôn xem đây là một nhân vật quan trọng ở Thung lũng Silicon.

Bài viết của Wall Street Insights trước đó đề cập, chính Aschenbrenner đã thừa nhận sai lầm trong thư gửi nhà đầu tư, tuyên bố xóa bỏ toàn bộ đòn bẩy và xác định cuộc khủng hoảng này là “bài học đắt giá nhưng vô giá”. Trước đó, đối mặt với yêu cầu bổ sung ký quỹ từ phía nhà tài trợ vốn, Situational Awareness đã gấp rút bán phần lớn cổ phiếu quỹ đang nắm giữ cho Citadel của Ken Griffin, với mức chiết khấu hơn 10%. Hiện tại, danh mục tài sản còn lại của quỹ (bao gồm cả đầu tư private) có giá trị khoảng 10 tỷ đô la Mỹ. Dù bị tổn thất nặng nề, quỹ này năm nay vẫn ghi nhận lợi nhuận tích cực khoảng 80%.

Biến cố này đã phơi bày hoàn toàn sự khác biệt sâu sắc giữa Thung lũng Silicon và Wall Street. Wall Street xem đây là một trường hợp kinh điển khi một nhân vật nổi bật về AI phải trả giá do quá sử dụng đòn bẩy; trong khi phản ứng tại Thung lũng Silicon hoàn toàn trái ngược — nhiều nhà đầu tư xem đó là cơ hội “mua vào khi giá giảm” và tiếp tục ủng hộ nhà đầu tư từng là nhà nghiên cứu của OpenAI này. Hiện tại, Situational Awareness đã thông báo với các nhà đầu tư rằng tạm thời không nhận vốn mới, nhưng sự quan tâm từ bên ngoài vẫn không hề nguội đi.

Thung lũng Silicon hậu thuẫn: Câu chuyện anh hùng lấn át cảnh báo rủi ro

Trải nghiệm quỹ bị nổ không những không trở thành vết nhơ ở Thung lũng Silicon mà còn củng cố mạnh hơn hình tượng “anh hùng” của Aschenbrenner.

Giám đốc điều hành của Redpoint Ventures, Logan Bartlett, thẳng thắn: "Ở đây tồn tại một nguyên mẫu anh hùng. Leopold dính một cú đấm, nhưng điều đó lại kích thích sự đoàn kết của tất cả mọi người." Nhà đầu tư mạo hiểm kỳ cựu Elad Gil còn công khai tuyên bố lần đầu tiên nộp đơn đầu tư vào quỹ của Aschenbrenner.

Hôm thứ Năm trên Bloomberg TV, khi được hỏi về biến cố của Situational Awareness, đối tác của Sequoia Capital – Pat Grady cho biết:

“Nhận định của chúng tôi là ông ấy sẽ mãi mãi là một nhân vật quan trọng ở Thung lũng Silicon.”

Giảng viên thỉnh giảng NYU Stern kiêm giám đốc điều hành của Focus Investment Group, Gygmy Gonnot, đưa ra lý giải mang tính cấu trúc cho sự khác biệt lập trường này:

"Thung lũng Silicon phần thưởng dành cho những ai có phán đoán đúng về công nghệ biến đổi, trong khi Wall Street lại thưởng cho ai vừa bảo toàn được vốn lại vừa tạo ra lợi nhuận rủi ro điều chỉnh hấp dẫn."

Wall Street nghi ngờ: Vấn đề cũ của đòn bẩy và tập trung hóa

Đối với Wall Street, việc Situational Awareness suýt sụp đổ không phải là điều bất ngờ, đó là câu chuyện lặp đi lặp lại trong ngành quỹ phòng hộ.

Từ cuối những năm 1990 với sự sụp đổ của Long-Term Capital Management (LTCM), cho tới việc Archegos Capital Management nổ tung, vay mượn quá mức dường như luôn là nguyên nhân chung của mọi thảm họa.

Theo tin tức, nhà sáng lập S3 Partners, Bob Sloan, hôm thứ Ba trên Bloomberg TV đã chỉ rõ:

“Nói thẳng ra, đây là một vị thế siêu tập trung, cực kỳ đông đúc đồng thời sử dụng đòn bẩy cực cao.”

Ngay từ đầu, một số tổ chức của Wall Street đã giữ thái độ dè dặt với quỹ của Aschenbrenner. Khác với các quỹ cùng loại, nguồn vốn đóng góp vào Situational Awareness chủ yếu đến từ các cá nhân và văn phòng gia đình giàu có vùng Bay Area San Francisco, chứ không phải từ các quỹ hưu trí hay quỹ dự trữ quốc gia thường đầu tư vào các quỹ trưởng thành.

Theo Bloomberg trước đó, bộ phận môi giới chính của Barclays đã từ chối nhận Situational Awareness là khách hàng chỉ vài tuần trước khi quỹ sụp đổ với lý do mức độ tiếp xúc với một ngành quá cao.

Nguồn tin cho biết, ngay khi quỹ mới thành lập, Morgan Stanley cũng từ chối cung cấp dịch vụ môi giới chính cho Aschenbrenner do thiếu kinh nghiệm. Tuy nhiên, các nguồn tin trên cho biết, Morgan Stanley hiện đã thay đổi lập trường và dự kiến vài tuần tới sẽ nhận quỹ này làm khách hàng môi giới chính.

Goldman Sachs, JPMorgan và Bank of America đã cung cấp đòn bẩy cho quỹ của Aschenbrenner.

Đường đua AI: Trò chơi lợi nhuận cao trong sự biến động lớn

Phân khúc quỹ phòng hộ tập trung vào AI như Situational Awareness vốn là lĩnh vực lợi nhuận cao đi kèm biến động mạnh.

Đội ngũ của Value Aligned Research Advisors – đối thủ cạnh tranh – có nhiều chuyên gia từng thuộc BlackRock và Hudson River Trading, tính tới hết tháng 6 đang quản lý hơn 26 tỷ USD tài sản. Theo tài liệu mà Bloomberg xem được, từ đầu năm tới hết tháng 6, quỹ AI của công ty này ghi nhận tỷ suất lợi nhuận khoảng 194%, vượt xa mức tăng gần 10% của chỉ số S&P 500 cùng kỳ.

Làn sóng bán tháo cổ phiếu AI tháng trước tác động diện rộng, ngay cả các quỹ phòng hộ lớn nhất cũng không tránh khỏi. Theo Bloomberg, Millennium Management – ông lớn đa chiến lược – giảm 2,1% trong tháng 7, Point72 Asset Management giảm 3,3%, còn Altimeter Capital Management – quỹ tập trung – giảm mạnh 11% vào tháng trước.

Đáng chú ý, một số quỹ có danh mục tương tự với Situational Awareness đã sớm nhận biết được rủi ro. Một nguồn tin cho biết, có quỹ đã chủ động xây dựng vị thế phòng hộ vì lo ngại quỹ của Aschenbrenner sẽ bị buộc bán tháo.

Sau khi hạ đòn bẩy: Con đường tái thiết vẫn cần tới Wall Street

Sau khủng hoảng, thách thức cốt lõi mà Aschenbrenner phải đối mặt là làm sao cân bằng lại giữa hai thế giới hoàn toàn khác biệt.

Trong thư gửi nhà đầu tư, ông cho biết đã xóa bỏ toàn bộ đòn bẩy của quỹ, hiện không còn tận dụng dịch vụ môi giới chính của các ngân hàng để tăng cược — ít nhất trong thời gian này. Ông viết:

“Đây là những vết thương đắt giá, nhưng tôi cam kết sẽ khiến chúng trở thành bài học vô giá trên con đường phát triển của tổ chức và chính tôi.”

Tuy nhiên, để đạt lại mức lợi nhuận cao như đầu năm nay, Aschenbrenner cuối cùng vẫn phải thuyết phục Wall Street cho phép sử dụng lại đòn bẩy. Nghĩa là, ông sẽ phải tìm cho mình một lối đi bền vững giữa sự hậu thuẫn nhiệt thành của Thung lũng Silicon và tiêu chuẩn quản trị rủi ro nghiêm ngặt của Wall Street.