ECB chú ý sát sao đến “vòng xoáy lương – giá cả”, cánh cửa tăng lãi suất vào tháng 9 vẫn rộng mở

Theo ứng dụng tài chính Zhihu Finance APP, Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) cho biết trong bối cảnh đánh giá lạm phát đột biến ngắn hạn do chiến tranh Mỹ-Iran gây ra, tốc độ tăng trưởng tiền lương của khu vực đồng euro dự kiến sẽ tiếp tục tăng nhanh cho đến đầu năm 2027, nhưng vẫn sẽ thấp hơn nhiều so với đỉnh tiền lương giai đoạn trước đó.

Chỉ số theo dõi tiền lương do ECB công bố vào thứ Tư dự đoán rằng trong quý đầu tiên năm tới, tổng tiền lương khu vực đồng euro sẽ tăng 2,7% so với cùng kỳ năm trước, tốc độ tăng của quý ba và quý bốn trước đó đều là 2,6%. Tốc độ này cao hơn dự báo tiền lương cơ bản trong sáu tháng trước, nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với đỉnh tiền lương 5,2% vào năm 2024.

Như hình trên cho thấy, ECB dự đoán tốc độ tăng lương khu vực đồng euro sẽ tăng nhanh đến năm 2027.

Trong một tuyên bố, ECB cho biết: “Trong năm nay, tốc độ tăng trưởng tiền lương tăng lên phản ánh tác động giảm cơ học từ các khoản thanh toán một lần lớn đang dần tiêu tan; những khoản thanh toán này được trả vào năm 2024 nhưng không có vào năm 2025.” “Thông tin dự báo về tiền lương và thị trường lao động tiếp tục cho thấy áp lực tiền lương theo thỏa thuận sẽ duy trì ổn định trong quý 1 năm 2026 và 2027.”

Các nhà hoạch định chính sách của ECB đang đặc biệt chú ý đến biến động tiền lương, nhằm ngăn chặn việc giá năng lượng tăng dẫn đến vòng xoáy tăng giá lương-thực phẩm kéo dài, tương tự như tình trạng khủng hoảng năng lượng và áp lực chi phí sinh hoạt kỷ lục sau sự kiện Nga xâm lược Ukraine năm 2022.

Tại cuộc họp tuần trước, các nhà hoạch định chính sách của ECB đã giữ nguyên chi phí vay, sau khi ECB đã tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản vào tháng 6. Tuy nhiên, các nguồn tin cho biết, trừ khi triển vọng lạm phát được cải thiện rõ rệt, các nhà hoạch định chính sách sẵn sàng tiếp tục nâng lãi suất vào tháng 9.

Chủ tịch ECB, bà Christine Lagarde nhấn mạnh các chỉ số gần đây chứng thực dự báo “giảm dần tiền lương” và bổ sung: “Hiện tại, các yếu tố này đều không cho thấy dấu hiệu hiệu ứng vòng hai.”

Một số nhà hoạch định chính sách vẫn còn lo ngại. Ông Peter Kazimir, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Slovakia cùng các thành viên Hội đồng Quản trị ECB cảnh báo rằng ECB không thể chỉ chờ đợi đến khi hiệu ứng vòng hai thực sự xuất hiện, vì lúc đó hành động có thể đã quá muộn.

Ngày 23/7, ECB giữ nguyên lãi suất cơ chế tiền gửi ở mức 2,25%, sau lần tăng 25 điểm cơ bản vào tháng 6; bà Lagarde cho biết toàn bộ tác động lạm phát từ cú sốc năng lượng vẫn chưa xuất hiện, các quyết định sẽ tiếp tục được đưa ra theo từng cuộc họp, dựa trên số liệu. Mặc dù quyết định giữ nguyên lãi suất nhận được sự ủng hộ nhất trí, nhưng một số thành viên cũng đã thảo luận khả năng tăng lãi suất ngay lập tức, cho thấy một số thành viên duy trì lập trường thắt chặt rõ nét.

Các chỉ số tiền lương mới nhất có ý nghĩa thế nào về chính sách: áp lực tiền lương vẫn bám dính, nhưng chưa tạo thành vòng xoáy giá lương-thực phẩm. ECB dự đoán tốc độ tăng lương theo thỏa thuận sẽ duy trì khoảng 2,6% trong quý 3 và 4 năm 2026, và tăng nhẹ lên 2,7% trong quý 1 năm 2027, vẫn thấp hơn rất nhiều so với đỉnh 5,2% năm 2024; xu hướng tăng trở lại lần này chủ yếu đến từ hiệu ứng cơ học khi khoản thanh toán bù một lần năm 2024 không còn trong cùng kỳ năm sau, chứ không phải do tiền lương cơ bản tăng tốc trở lại. Do đó, bà Lagarde nhấn mạnh hiện vẫn chưa quan sát thấy hiệu ứng vòng hai rõ rệt; số liệu này làm giảm sự cần thiết của chuỗi tăng lãi suất quyết liệt liên tiếp, nhưng vẫn chưa đủ để ngăn ECB mua thêm “bảo hiểm” cho lạm phát năng lượng.

Quan điểm trong nội bộ các quan chức chia làm ba lớp. Ông Kazimir là người “diều hâu” nhất, cho rằng ít nhất cần tăng thêm một lần nữa, và tuyên bố trừ khi trong vài tuần tới có sự cải thiện rất thuyết phục về kinh tế và địa chính trị, nếu không ông sẽ ủng hộ tăng lãi suất vào tháng 9; logic của ông là không thể đợi tiền lương và hiệu ứng vòng hai của lạm phát xuất hiện rồi mới hành động. Thống đốc Ngân hàng Trung ương Đức Nagel và một số Thống đốc Áo, Slovenia theo hướng diều hâu có điều kiện, nhấn mạnh rủi ro năng lượng và lạm phát khá cao, ECB phải luôn sẵn sàng phản ứng, nhưng không cam kết chắc chắn hành động vào tháng 9.

Nhà kinh tế trưởng ICC Lane cùng bà Lagarde có quan điểm thận trọng hơn: Lane xác định hiện tại là “cú sốc lạm phát ở mức trung bình”, dự kiến lạm phát sẽ hạ về 2% trong khoảng một năm, đề xuất phản ứng từng bước tùy theo tác động lan tỏa hay không đến tiền lương, giá dịch vụ và kỳ vọng lạm phát.

Định giá thị trường nhìn chung nghiêng về phe diều hâu, nhưng biến động theo giá dầu và cục diện Mỹ-Iran. Sau cuộc họp ECB ngày 23/7, thị trường tiền tệ từng kỳ vọng gần 95% khả năng tăng lãi suất 25 điểm cơ bản vào tháng 9 và xác suất tương tự cho một lần tăng tiếp trước cuối năm, nhưng đến ngày 27/7, giá hợp đồng kỳ hạn lãi suất thể hiện: tăng lãi suất một lần nữa đã được định giá vào cuộc họp chính sách tiền tệ tháng 10, các lần tăng tiếp theo sẽ được giá hoàn toàn tới tháng 3/2027.

Định giá thị trường hiện chủ yếu cho rằng tháng 9 vẫn là “cửa sổ rủi ro” quan trọng nhất, nhưng không còn chắc chắn tuyệt đối; đường cong lãi suất hiện tại tiến gần quỹ đạo lãi suất tiền gửi tăng từ 2,25% lên khoảng 2,50%, và tiếp tục tăng lên khoảng 2,75% vào đầu năm 2027. Trong khi đó, khảo sát mới nhất của Reuters cho thấy khoảng 70% chuyên gia kinh tế dự báo sẽ có một lần tăng lãi suất nữa vào năm 2026, đa phần nghiêng về tháng 9, nhưng kỳ vọng chung của chuyên gia kinh tế ôn hòa hơn hẳn so với những gì thị trường hoán đổi định giá là “trên hai lần tăng”.