Sau khi Anthropic xem xét IPO, công ty yêu cầu tất cả nhân viên bán cổ phần theo kế hoạch cố định, phá vỡ thông lệ ngành.

Kỳ lân AI Anthropic đang chuẩn bị niêm yết cổ phiếu và xem xét một động thái hiếm hoi — yêu cầu cả nhân viên bình thường phải tuân thủ kế hoạch giao dịch cổ phiếu định trước để tránh rủi ro giao dịch nội gián. Cách làm này gần như chưa từng có trong ngành công nghệ và sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ tự do hiện thực hóa tài sản của nhân viên.

Ngày 27/7, theo The Information dẫn lời các nguồn tin, Anthropic đang thảo luận với cố vấn bên ngoài về phương án này, chưa đưa ra quyết định cuối cùng. Đề tài này dự kiến sẽ được đề cập trong buổi gặp gỡ với các nhà đầu tư tiềm năng trong đợt IPO roadshow diễn ra cuối tuần này. IPO của công ty có thể hoàn thành sớm nhất vào tháng 9 năm nay.

Báo cáo cho biết, bối cảnh cốt lõi của việc cân nhắc này là: giá trị của Anthropic đã tăng vọt từ khoảng 4 tỷ USD lên 96,5 tỷ USD trong ba năm, và hậu IPO có thể còn tăng tiếp. Một số lượng lớn nhân viên thời kỳ đầu sẽ sở hữu khối tài sản khổng lồ, nếu đồng loạt bán ra có thể gây áp lực lớn lên giá cổ phiếu công ty. Việc áp dụng bắt buộc kế hoạch giao dịch định trước sẽ giúp phân bổ hành động bán cổ phiếu của nhân viên ra một khoảng thời gian dài hơn, từ đó làm dịu tác động lên thị trường.

Thông lệ ngành: Kế hoạch 10b5-1 thường chỉ áp dụng với lãnh đạo cấp cao

Cái gọi là kế hoạch 10b5-1 là một hình thức giao dịch hợp quy dưới khung pháp lý của Luật chứng khoán Mỹ, yêu cầu người tham gia bán cổ phiếu theo lịch trình, số lượng và giá cả đã được xác định trước, từ đó lập "hàng rào" ngăn cách với thông tin nội bộ khi thực hiện giao dịch.

Hiện tại, cơ chế này chỉ phổ biến ở phạm vi rất hạn chế tại các công ty niêm yết. Theo báo cáo năm ngoái của công ty luật Gibson Dunn, trong các công ty thuộc S&P 100, chỉ có 13% yêu cầu hoặc khuyến khích ban giám đốc và lãnh đạo cấp cao giao dịch cổ phiếu thông qua kế hoạch 10b5-1. Nói cách khác, việc áp dụng bắt buộc đối với tất cả nhân viên bình thường hầu như chưa từng có tiền lệ tại các công ty lớn niêm yết.

Trong tình huống bình thường, các công ty niêm yết cho phép hầu hết nhân viên tự do mua bán cổ phiếu trong vài tuần "cửa sổ giao dịch" sau khi công bố báo cáo tài chính. Nếu Anthropic triển khai kế hoạch định trước bắt buộc, dù nhân viên có thể giao dịch ngoài khung thời gian cửa sổ, nhưng sẽ mất đi sự linh hoạt chọn thời điểm và số lượng giao dịch theo ý muốn.

Vấn đề sắp xếp bán cổ phiếu của nhân viên chỉ là một trong những chủ đề Anthropic cần giải quyết trước khi niêm yết. Theo báo cáo, một nguồn tin khác tiết lộ, công ty cũng đang nghiên cứu tỷ lệ cổ phiếu cổ đông hiện tại được phép bán vào ngày niêm yết đầu tiên, cũng như cách thiết kế thời hạn khóa cổ phiếu sau IPO nhằm hạn chế việc bán ra của người nội bộ, như thông lệ.

Đáng chú ý là, dù áp dụng bắt buộc kế hoạch 10b5-1 thì cũng chưa chắc giải quyết được các vấn đề khối lượng giao dịch ngày đầu hay giai đoạn khóa cổ phiếu, những điều này vẫn cần được đàm phán riêng biệt.

Luật sư: Việc mở rộng kế hoạch này ở các startup công nghệ sẽ là xu thế tất yếu

Giới luật sư cho rằng, sự cân nhắc của Anthropic không phải là trường hợp cá biệt. Luật sư thị trường vốn Liz Walsh từ Mayer Brown cho biết, ngày càng có nhiều công ty xem xét mở rộng áp dụng kế hoạch 10b5-1 cho nhóm nhân viên rộng hơn, "đặc biệt là những startup công nghệ phát triển nhiều công nghệ bí mật".

Walsh chỉ ra rằng, những công ty kiểu này "không muốn nhân viên vướng vào cáo buộc giao dịch nội gián vì hậu quả là tốn kém, gây xao lãng và tiêu cực cho tất cả các bên liên quan". Tuy nhiên, bà cũng thừa nhận hệ quả đối với nhân viên:

Bởi vì bị khóa trong một kế hoạch giao dịch cố định, nhân viên sẽ mất "tính linh hoạt tự do giao dịch theo ý mình".

Theo các nguồn tin khác, việc Anthropic cân nhắc phương án đặc biệt này còn liên quan mật thiết đến văn hóa nội bộ của công ty. Nguồn tin cho biết, công ty muốn duy trì bầu không khí tự do luân chuyển thông tin giữa nhân viên sau khi niêm yết.

CEO Dario Amodei nổi tiếng minh bạch với nhân viên. Ông phát biểu hai lần mỗi tháng về "tầm nhìn" với nhiều chủ đề và thường xuyên trả lời trực tiếp trên Slack. Tuy nhiên, sau khi lên sàn, văn hóa mở này sẽ đối mặt nhiều yêu cầu kiểm soát công khai thông tin hơn — càng nhiều thông tin nội bộ nhân viên nắm giữ thì nguy cơ vi phạm quy định giao dịch nội gián càng cao.

Amodei từng chia sẻ trong một podcast năm 2023 rằng công ty sẽ kiểm soát chặt những thông tin quan trọng thực sự cần bảo vệ đồng thời cố gắng minh bạch với các thông tin ít nhạy cảm hơn. Nhưng khi công ty tiến đến thị trường đại chúng, việc duy trì cân bằng này sẽ càng khó.