Một bài đăng trên mạng xã hội của Trump đã xóa sổ 2 nghìn tỷ USD vốn hóa thị trường, khiến thị trường toàn cầu chao đảo dữ dội giữa cơn hoảng loạn thương mại và làn sóng trú ẩn an toàn. "Đừng lo lắng, mọi thứ cuối cùng sẽ ổn thôi!" Tổng thống Mỹ Trump đã cố gắng trấn an thị trường bằng mạng xã hội vào cuối tuần vừa qua. Tuy nhiên, tâm lý nhà đầu tư vẫn căng thẳng. Thứ Bảy tuần trước, những phát ngôn đe dọa về quan hệ thương mại của ông đã gây ra cơn địa chấn trên thị trường toàn cầu, chứng khoán Mỹ chứng kiến cú lao dốc tồi tệ nhất kể từ tháng 4, vốn hóa thị trường bốc hơi 2 nghìn tỷ USD. Sáng thứ Hai, giá vàng giao ngay từng vọt lên 4.060 USD/ounce, lập kỷ lục mới. Cơn hoảng loạn thị trường do chính sách thương mại của Trump khơi mào đang tái định hình cục diện phân bổ tài sản toàn cầu.
01 Biến động lớn trên thị trường, tài sản rủi ro đồng loạt phục hồi
● Sáng thứ Hai tại thị trường châu Á, tâm lý thị trường đảo chiều rõ rệt. Hợp đồng tương lai chỉ số chứng khoán Mỹ phục hồi sau cú lao dốc hôm thứ Sáu, hợp đồng tương lai S&P 500 tăng gần 1%.
● Thị trường hàng hóa cũng chứng kiến sự phục hồi. Hợp đồng tương lai dầu thô WTI mở cửa tăng hơn 1% vào thứ Hai, đạt 59,68 USD/thùng. Giá đồng kỳ hạn New York tăng hơn 2%.
● Thị trường tiền mã hóa đã có cú bật mạnh vào cuối tuần. Bitcoin tăng vượt 115.000 USD, tăng 4,25% trong 24 giờ qua.
● Đồng thời, các tài sản trú ẩn truyền thống có sự phân hóa. Vàng giao ngay xóa sạch mức giảm 20 USD đầu phiên, vẫn giữ trên 4.030 USD/ounce, trong khi các tài sản trú ẩn như yên Nhật lại suy yếu rõ rệt.
02 Căng thẳng thương mại, nhịp độ đối đầu Mỹ-Trung thay đổi dần
Sự kiện nâng thuế lần này không phải không có dấu hiệu báo trước. Sau khi TikTok đạt thỏa thuận sơ bộ vào tháng 9, Mỹ vẫn liên tục có những động thái nhỏ.
Ngày 29/9, Mỹ ban hành quy định kiểm soát xuyên suốt cổ phần 50% nghiêm ngặt nhất lịch sử, tiếp tục siết chặt phong tỏa công nghệ. Ngay sau đó, Trung Quốc nâng cấp kiểm soát xuất khẩu đất hiếm và công nghệ then chốt. Đáp lại đe dọa từ phía Mỹ, Bộ Thương mại Trung Quốc tuyên bố rõ ràng: "Thường xuyên dùng thuế suất cao để đe dọa không phải là cách đúng đắn để đối xử với Trung Quốc". Người phát ngôn Bộ Thương mại nhấn mạnh, với cuộc chiến thuế quan, "không muốn đánh nhưng cũng không sợ đánh".
So với căng thẳng thương mại tháng 4, vòng đối đầu này có những đặc điểm khác biệt. Minsheng Securities chỉ ra, điểm khác biệt lớn nhất là phía Trung Quốc ứng phó "bình tĩnh giữa mây mù", không ăn miếng trả miếng hay tiếp tục leo thang trả đũa, mà là giải thích tình hình, nêu rõ giới hạn.
Chính quyền Trump cũng "để ngỏ" về mặt chiến lược, ấn định thời điểm có hiệu lực của thuế vào ngày 1/11, để lại cửa sổ đàm phán quý giá.
03 Cơ chế thị trường: Chiến lược "TACO" tái xuất trên thị trường crypto
Chiến lược giao dịch TACO là một chiến lược ngắn hạn "dựa trên sự kiện" phổ biến trên Wall Street và cộng đồng crypto từ năm 2025, tên gọi lấy từ "Trump Always Chickens Out" (Trump luôn rút lui vào phút chót).Chiến lược "TACO" đang hoạt động trở lại trên thị trường crypto. Chiến lược này dựa trên mô hình hành vi của Trump "ban đầu gây áp lực mạnh, sau đó thỏa hiệp", đặt cược vào cơ hội phục hồi sau cú lao dốc ngắn hạn của thị trường.
● Cốt lõi cơ chế: Đe dọa thuế quan của Trump thường đóng vai trò con bài mặc cả trước đàm phán, cuối cùng đạt thỏa thuận bằng nhượng bộ, tạo ra cửa sổ giao dịch "sốc - phục hồi". Ví dụ, sau khi nâng thuế tháng 4, chính quyền Trump nhiều lần trì hoãn hoặc miễn trừ một số mặt hàng (như đồng tinh luyện), xác nhận rằng thuế 100% thiếu khả năng thực thi kinh tế, chủ yếu mang tính chính trị.
● Tính phù hợp với thị trường crypto: Đặc tính đòn bẩy cao của thị trường crypto khuếch đại cơ hội "TACO". Tuần này, phát ngôn về thuế của Trump khiến Bitcoin lao dốc 16% (từ 121.420 USD xuống 102.000 USD), nhưng lịch sử cho thấy sau các sự kiện như vậy thường phục hồi nhanh chóng. Thông báo thuế tháng 3/2025 khiến Bitcoin giảm xuống 97.513 USD, sau đó phục hồi mạnh mẽ trong giai đoạn "Uptober" và "Moonvember".
● Tín hiệu hiện tại và phản ứng thị trường: Nhà đầu tư dần miễn dịch với "gậy thuế". Ngày 13/10, Bitcoin sau khi giảm ban đầu đã phục hồi nhanh 4,25% lên trên 115.000 USD, toàn mạng crypto bị thanh lý 630 triệu USD, nhưng bán tháo hoảng loạn không kéo dài.
● Dữ liệu on-chain cho thấy cá voi tranh thủ giá giảm để tăng vị thế: như địa chỉ "7 Siblings" vay 40 triệu USD USDC để bắt đáy ETH, một số tổ chức ngược dòng tăng mua Bitcoin ETF (dòng tiền vào tuần đạt 2,7 tỷ USD). Điều này cho thấy dưới chiến lược "TACO", đà giảm ngắn hạn được xem là cơ hội mua vào.
04 Dòng tiền: Dòng vốn nội bộ crypto chuyển từ cao sang thấp và phòng thủ
Dòng vốn trong thị trường crypto đang chuyển từ các phân khúc định giá cao sang lĩnh vực giá thấp, đồng thời tài sản phòng thủ được ưa chuộng.
● Thanh lý đòn bẩy và chuyển dịch vốn: Trong 24 giờ sau thông báo thuế của Trump, tổng giá trị thanh lý trên toàn mạng crypto đạt 18,28 tỷ USD, các đồng lớn (như Bitcoin, Ethereum) giảm hơn 10%, còn altcoin sụp đổ phổ biến 70%-90%. Điều này thúc đẩy dòng vốn chuyển từ tài sản đầu cơ đòn bẩy cao sang tài sản nền tảng ổn định.
● ETF và chiến lược tổ chức: Bitcoin ETF tiếp tục hút vốn (dòng tiền ròng tuần này đạt 2,7 tỷ USD), dòng vốn chuyển từ token nhỏ và vừa sang coin lớn và sản phẩm tuân thủ quy định. Đồng thời, nhà đầu tư ưu tiên tài sản có tính "chống chịu rủi ro":
● Liên kết Bitcoin và vàng: Tương quan 30 ngày giữa Bitcoin và vàng chuyển sang dương, cả hai đồng thời trở thành lựa chọn trú ẩn, vàng vượt 4.050 USD thì Bitcoin cũng tăng theo.
● Stablecoin và nền tảng DeFi: Trong bối cảnh bất ổn chính trị, khối lượng giao dịch stablecoin như DAI của MakerDAO tăng vọt, một phần dòng vốn coi đây là nơi trú ẩn tạm thời.
05 Triển vọng: Các nút thắt then chốt và cân bằng trong thị trường crypto
Thị trường crypto tồn tại đồng thời biến động ngắn hạn và cơ hội trung-dài hạn, cốt lõi nằm ở tiến trình đối đầu thương mại và chính sách vĩ mô.
● Ngắn hạn (1-2 tuần): Dẫn dắt bởi sự kiện và phục hồi tâm lý
1. Định hướng tại Hội nghị thượng đỉnh APEC: Ngày 31/10-1/11 Hội nghị thượng đỉnh APEC là nút thắt then chốt. Nếu lãnh đạo Mỹ-Trung gặp mặt và hạ nhiệt căng thẳng, thị trường crypto có thể phục hồi nhanh; nếu thuế có hiệu lực ngày 1/11, cần chú ý danh sách miễn trừ (như các công ty khai thác liên quan đến điện tử tiêu dùng).
2. Độ trễ dữ liệu khuếch đại biến động: Chính phủ Mỹ đóng cửa khiến dữ liệu non-farm, CPI tháng 9 bị trì hoãn công bố, đường hướng chính sách của Fed mờ nhạt (cuộc họp tháng 10 có thể giữ nguyên lãi suất). Lịch sử cho thấy, trong giai đoạn thiếu dữ liệu kinh tế, biến động thị trường crypto dễ tăng vọt.
● Trung-dài hạn (1-3 tháng): Chính sách và yếu tố cơ bản chi phối
1. Đột phá lập pháp và giám sát: Thượng viện tiếp tục thúc đẩy Đạo luật Đổi mới Tài chính Có trách nhiệm, nếu được thông qua trước cuối năm sẽ mở đường cho token hóa chứng khoán và mở rộng ETF, thu hút dòng vốn mới.
2. Cấu trúc cung-cầu hỗ trợ: Về nguồn cung: Chu kỳ halving của Bitcoin kết hợp dòng tiền vào ETF (mức cao nhất trong ngày đạt 2,7 tỷ USD) có thể làm trầm trọng thêm mất cân đối cung-cầu. Về cầu: Thâm hụt ngân sách Mỹ phình to (đạt 1,97 nghìn tỷ USD) làm lung lay niềm tin vào USD, các tổ chức như Standard Chartered cho rằng Bitcoin đang trở thành "công cụ trú ẩn mới", bổ sung cho vàng truyền thống.
3. Rủi ro và điểm cân bằng: "Lá bài đất hiếm - đậu nành" trong đối đầu Mỹ-Trung tạo ra sự kiềm chế: Trung Quốc kiểm soát đất hiếm (chiếm 92% công suất tinh luyện toàn cầu) có thể ảnh hưởng chuỗi phần cứng AI Mỹ, trong khi tồn kho đậu nành Mỹ chất đống (giá giảm 23%) buộc Trump phải nhượng bộ. Thị trường crypto cần cảnh giác "thiên nga đen", như chiến tranh thuế gây ra khủng hoảng thanh khoản, dẫn đến phản ứng dây chuyền thanh lý tài sản thế chấp (crypto).
Tuy nhiên, đồng thuận của các tổ chức cho rằng, xung đột thương mại sẽ không thay đổi xu hướng dài hạn của thị trường crypto. Sau khi đòn bẩy được thanh lý, cấu trúc thị trường sẽ lành mạnh hơn, tương tự như đợt "rửa sạch" tháng 3/2020 mở đầu cho thị trường bò.
