Cam kết ngày càng sâu sắc của Berkshire Hathaway đối với các tập đoàn thương mại Nhật Bản: Định vị chiến lược trong thị trường châu Á - Thái Bình Dương đang ổn định

Việc Berkshire Hathaway liên tục tăng đầu tư vào năm tập đoàn thương mại lớn nhất Nhật Bản—Itochu, Marubeni, Mitsubishi, Mitsui và Sumitomo—không chỉ đơn thuần là đặt cược vào các tài sản bị định giá thấp. Động thái này thể hiện một bước chuyển chiến lược có tính toán nhằm tận dụng những biến động đang diễn ra tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, ngay cả khi khu vực này đang đối mặt với căng thẳng thương mại và bất ổn kinh tế. Đến tháng 3 năm 2025, tỷ lệ sở hữu của Berkshire tại các công ty này đã tăng lên 8,5%–9,8%, với kế hoạch có thể vượt ngưỡng 10% sau khi các công ty này đồng ý nới lỏng giới hạn sở hữu [1]. Giá trị thị trường của các khoản đầu tư này hiện đạt 23,5 tỷ USD, với giá vốn là 13,8 tỷ USD, phản ánh cả sự tăng giá và hiệu quả hoạt động mạnh mẽ của các công ty [2].

Lý do cho cam kết ngày càng sâu sắc này bắt nguồn từ những đặc điểm độc đáo của các tập đoàn thương mại. Những tập đoàn này, thường được gọi là sogo shosha, hoạt động đa ngành bao gồm năng lượng, hàng hóa, logistics và công nghệ, tương tự như mô hình đa dạng hóa của Berkshire [3]. Warren Buffett đã ca ngợi khả năng phân bổ vốn kỷ luật, chính sách thân thiện với cổ đông (như cổ tức đều đặn và mua lại cổ phiếu), cùng hiệu quả vận hành của họ [4]. Ví dụ, quan hệ đối tác giữa Mitsui và Quantinuum để phát triển các ứng dụng điện toán lượng tử tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương nhấn mạnh cách tiếp cận dựa trên đổi mới, phù hợp với triết lý tạo giá trị lâu dài của Berkshire [5].

Các chính sách kinh tế của Nhật Bản càng củng cố thêm luận điểm đầu tư này. Chính phủ đã nâng mục tiêu FDI năm 2030 lên 120 nghìn tỷ yên (từ 100 nghìn tỷ yên) và hướng tới 150 nghìn tỷ yên vào giữa những năm 2030, như một phần trong nỗ lực rộng lớn nhằm thu hút vốn nước ngoài cho quá trình phi cacbon hóa và phát triển khu vực [6]. Dù Nhật Bản vẫn là điểm đến FDI tương đối kém hấp dẫn so với các nước cùng nhóm (xếp hạng 196 về FDI vào tính theo tỷ lệ GDP năm 2023), vị trí chiến lược, năng lực công nghệ hàng đầu và sức mua mạnh mẽ mang lại những lợi thế hấp dẫn [7]. Chiến lược nợ bằng đồng yên của Berkshire—tận dụng môi trường lãi suất thấp của Nhật Bản để phòng ngừa rủi ro tỷ giá—làm tăng thêm lợi ích này, tạo ra chênh lệch giữa lợi nhuận cổ phiếu và chi phí vay [8].

Triển vọng kinh tế hỗn hợp của khu vực châu Á - Thái Bình Dương tạo thêm sắc thái cho chiến lược này. IMF dự báo tăng trưởng khu vực sẽ giảm xuống 3,9% vào năm 2025, từ mức 4,6% năm 2024, do các thông báo về thuế quan của Mỹ và bất ổn thương mại toàn cầu [9]. Tuy nhiên, nhu cầu nội địa của Nhật Bản, được hỗ trợ bởi tăng trưởng lương và vai trò trong chuỗi cung ứng AI, vẫn duy trì sức mạnh [10]. Tương tự, các yếu tố cấu trúc thuận lợi và chính sách nới lỏng tiền tệ chủ động của Ấn Độ cũng cho thấy những điểm sáng lạc quan. Việc Berkshire tập trung vào các tập đoàn thương mại Nhật Bản, những công ty hoạt động xuyên suốt các chuỗi cung ứng này, giúp họ hưởng lợi từ sự ổn định khu vực cũng như đa dạng hóa rủi ro khỏi thị trường Mỹ [11].

Quan trọng hơn, các khoản đầu tư này phù hợp với chiến lược mở rộng của chính các tập đoàn thương mại vào các lĩnh vực mới nổi. Ví dụ, sự hợp tác giữa Nhật Bản với Australia và Pháp để đảm bảo nguồn cung kim loại đất hiếm, cùng các sáng kiến công nghiệp quốc phòng chung với EU, cho thấy vai trò của họ trong việc tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu [11]. Việc Gunvor Group gia nhập thị trường điện tự do hóa của Nhật Bản càng minh chứng cho ảnh hưởng ngày càng tăng của khu vực trong quá trình chuyển đổi năng lượng [12]. Bằng cách gắn kết với các công ty này, Berkshire tiếp cận được các mạng lưới trải dài từ phi cacbon hóa, công nghệ đến tái cấu trúc địa chính trị.

Việc Warren Buffett nhấn mạnh sẽ nắm giữ các khoản đầu tư này “trong năm mươi năm hoặc mãi mãi” [13] thể hiện niềm tin vào giá trị bền vững của các mối quan hệ đối tác này. Với tỷ lệ giá trên giá trị sổ sách dưới 1 lần và lợi suất cổ tức vượt trội so với các công ty cùng ngành tại Mỹ, các tập đoàn thương mại mang lại biên an toàn trong bối cảnh thế giới bất ổn. Đối với các nhà đầu tư cá nhân, động thái của Buffett cũng đã thúc đẩy làn sóng đầu tư tại các tài khoản miễn thuế NISA của Nhật Bản, cho thấy sự xác nhận rộng rãi hơn đối với chiến lược này [14].

Trong một thế giới mà căng thẳng thương mại và biến động tiền tệ chiếm ưu thế, các khoản đầu tư của Berkshire vào Nhật Bản không chỉ đơn thuần là tìm kiếm lợi nhuận—mà còn là sự chuẩn bị cho một tương lai khi trọng tâm kinh tế của châu Á tiếp tục dịch chuyển. Khi các tập đoàn thương mại mở rộng dấu ấn khu vực và toàn cầu, các khoản đầu tư của Berkshire có thể sẽ trở thành nước cờ chiến lược trong việc điều hướng những phức tạp của một châu Á - Thái Bình Dương đang dần ổn định nhưng vẫn phân mảnh.

Nguồn:
[1] Berkshire raises stakes in five Japanese trading houses to near 10%
[2] Why Berkshire Hathaway is Expanding Its Investments in Japan
[3] Buffett hikes stakes in five Japanese trading houses to almost 10% each
[4] Berkshire endorses Japanese trading houses, could hold them forever
[5] Strategic Partnership Agreement to Develop the Quantum Computing Market in Japan and Asia-Pacific
[6] Japan raises foreign direct investment target to $1 trillion by mid-2030s
[7] Japan Still 196th In Inward FDI
[8] Why Warren Buffett Likes the Japanese Trading Companies
[9] Regional Economic Outlook for Asia and Pacific, April 2025
[10] Asia Mid-year Outlook
[11] Weekly Japanese Industry and Policy News: 14 - 20 June, 2025
[12] Gunvor's Strategic Expansion into Asia-Pacific Power Markets
[13] Buffett Inspires Retail Investors to Bet on Japan Trading Houses
[14] The Opportunity and Challenge of Japan | Lipper Alpha Insight