Yaponiya Markaziy banki prezidenti: Inflyatsiya yuqoriga harakat qilish xavfi mavjud, agar kelajakda jiddiy zarba bo‘lsa, yana noodatiy yumshatish vositalari qo‘llanilishi mumkin

Yaponiya Markaziy banki raisi Ueda Kazuo, Yaponiyada inflyatsiya ma’lum bir yuqorilash xavfiga duch kelayotganini aytdi. Energiyaga oid mahsulotlar narxining o‘sishi iste’molchi narxlariga bosqichma-bosqich ta’sir qilayotganligi sababli, yaqin bir necha oyda inflyatsiyaning bosimi yanada kuchayishi mumkinligi prognoz qilinmoqda.

Mahalliy vaqt bilan 6-noyabr kuni Ueda, Xalqaro Valyuta Jamg‘armasi (IMF) tomonidan Vashingtonda o‘tkazilgan seminarda Yaponiyani Markaziy banki asosiy inflyatsiya targeti bo‘lgan 2% atrofida qolishini kutayotganini, biroq inflyatsiya bilan bog‘liq yuqorilash ehtimollari ham mavjudligini anglashi haqida ta’kidladi.

Ueda qayd etdi: energiyaga oid mahsulotlar narxi o‘sishi allaqachon iste’molchilar inflyatsiyasiga ta’sir ko‘rsata boshlagan va kelasi yil boshigacha narxlar oshishi yanada tezlashishi mumkin. Ayni paytda, Yaponiyadagi ish haqi o‘sishi bilan 2% lik inflyatsiya darajasi o‘rtasida asta-sekin muvofiqlik shakllanmoqda.

U, shuningdek, Yaponiyaning Markaziy banki boshqa asosiy markaziy banklarning siyosiy harakatlarini yaqindan kuzatayotganini va kelajakda noan’anaviy monetar siyosat vositalaridan yana foydalanish ehtimolini inkor qilmasligini aytdi. Ammo agar tegishli vositalarni qayta ishga solish zarurati tug‘ilsa, markaziy bank ularning moliya bozoriga salbiy ta’sirini imkon qadar kamaytirishga harakat qiladi.

Energiyaga oid narxlar iste’molchi narxlariga o‘tmoqda, asosiy inflyatsiya targeti hali mustahkamlashni talab qiladi

Uedaning bu safargi chiqishi ikki muhim signalni berdi: energiya narxining oshishi qisqa muddatda Yaponiyada inflyatsiyaning tezlashishini keltirib chiqarishi mumkin va ish haqi o‘sishi va narxlar o‘rtasida Markaziy bank nishoniga mosroq munosabat shakllanmoqda.

Ueda ta’kidladi, energiyaga taalluqli mahsulotlar narxing o‘sishi allaqachon iste’molchi narxlariga o‘tib, bu ta’sir kelasi yil boshida yanada ravshan ko‘rinadi.

Ish haqi va narxlar munosabati borasida Ueda Yaponiyada ayni paytda ish haqi o‘sishi bilan 2% lik inflyatsiya orasida muvozanatli holat yuzaga kelganini bildirdi.

Biroq, u shuningdek, Yaponiyada jamiyat 2% inflyatsiya nisbati borasida barqaror tushunchaga ega emasligini qayd etdi. Markaziy bankning hozirgi siyosiy e’tibori – asosiy inflyatsiyani maksimal darajada target atrofida ushlab turishga qaratilgan, faqatgina uni 2% ga olib chiqish emas.

Ueda noan’anaviy yumshoq vositalar uchun imkoniyat qoldiradi, bozor salbiy ta’sirlarini nazorat qilishga urg‘u beradi

Yaponiyaning Markaziy banki ilgari qo‘llagan noan’anaviy monetar siyosat vositalari borasida, Ueda bu choralar ba’zi ijobiy natijalarni berganini, lekin ular ijobiy foiz muhiti sharoitida foiz pasayishi ta’sirini to‘liq almashtira olmasligini aytdi.

U ta’kidladi, agar Yaponiyada kelajakda iqtisodiy zarba yuz bersa, uning og‘irligi markaziy bank bunday vositalardan qayta foydalanishni zarur qilish-yo‘qligini belgilaydi.

Ueda aytdi: Agar haqiqatan ham qayta noan’anaviy siyosat vositalaridan foydalanish zarur bo‘lsa, muhim jihat inflyatsiya yoki asosiy inflyatsiyani taxminan 2% atrofida saqlab qolish va siyosat natijasida yuzaga keladigan salbiy ta’sirlarni, jumladan bozor ishiga bo‘lgan ta’sirni imkon boricha kamaytirishdan iborat.

Bu bayonot Yaponiyaning Markaziy banki kelajakda noan’anaviy monetar siyosat vositalaridan yana foydalanish ehtimolini butunlay inkor qilmayotganini anglatadi.

Bundan tashqari, Ueda ta’kidladi, Yaponiyaning Markaziy banki boshqa asosiy banklarning siyosiy faoliyatini juda diqqat bilan kuzatib bormoqda. Ushbu harakatlar valyuta kurslariga, foiz stavkalariga va boshqa aktiv narxlariga ta’sir ko‘rsatadi hamda moliya bozori orqali Yaponiyada iqtisodiyotga yetib boradi.

U, boshqa banklarning siyosiy tanlovi ham ularning milliy iqtisodiy vaziyat haqidagi bahosini aks ettiradi, shu sababli ularga e’tibor qaratish muhimligini ta’kidladi.

Ueda sun’iy intellekt iqtisodiy ta’siri haqida: Ishchi kuchi yetishmovchiligi Yaponiyaga texnologik o‘rinbosarlikdan foyda keltirishi mumkin

Ueda, shuningdek, sun’iy intellekt texnologiyasining Yaponiyada iqtisodiyotga ta’siri haqida gapirdi. U bildirib o‘tdi: AI texnologiyasi tez rivojlanganligi Yaponiyada iqtisodiyot uchun ijobiy talab zarbasini keltirib chiqardi, lekin uning taklif (supply) tomonidagi ta’siri bo‘yicha hamon ko‘proq tadqiqot talab qilinadi.

Boshqa ba’zi mamlakatlardan farqli ravishda, Yaponiyada doimiy ravishda ishchi kuchi yetishmovchiligi bo‘lgani tufayli, AI mehnat o‘rnini qisman almashtirishi Yaponiyaning iqtisodiyotiga foyda yetkazishi mumkin.

IMF prezidenti Kristalina Georgieva, yaqinda AI bilan bog‘liq aksiyalar zaiflashganini, bu esa bozorning AI investitsiyalari ishtiyoqiga va yuqori baholanishiga nisbatan xavotirini aks ettirayotganini va bu omillar global bozorlarni ta’sirlamoqda ekanini aytdi.

U aytdi, global markaziy banklar inflyatsiyaga qarshi kurashda siyosiy choralarni muhokama qilayotganda, AI sababli iqtisodiy o‘sishning sekinlashuvi ehtimoli ham hisobga olinishi kerak. Bozor tebranishlari saqlanib qoladi, bu esa markaziy banklarga narx barqarorligini saqlashda qiyinchiliklar tug‘diradi.

Ueda, shuningdek, kiberxavfsizlik risklariga e’tibor qaratdi va bu muammoning moliyaviy barqarorlikka ta’siri bo‘lishi ehtimolini, ayrim kichik bank va kichik firmalar tegishli himoya choralarini hali yetarlicha ta’minlamaganini bildirdi.