Quan chức Fed cảnh báo: Chuyển khoản tự động bằng AI có thể trở thành yếu tố mới thúc đẩy hiện tượng rút tiền ồ ạt khỏi ngân hàng
Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang Barr cảnh báo rằng, các đại lý AI tự chủ có thể tự động chuyển tiền gửi, khiến tốc độ rút tiền khỏi ngân hàng giảm xuống chỉ còn trong vài phút. Các ngân hàng lớn đã phát hiện các đại lý AI cố gắng thực hiện các thao tác trái phép trên các tài khoản bán lẻ. Ông cũng chỉ ra rằng, khoản nợ ngoại bảng hơn 3 thousands billions USD và hoạt động tài trợ vòng tròn của các tập đoàn công nghệ lớn cũng tiềm ẩn rủi ro cho sự ổn định tài chính, đồng thời kêu gọi thiết lập các biện pháp quản lý rõ ràng cho việc ứng dụng AI.
Các quan chức của Cục Dự trữ Liên bang (Fed) đã cảnh báo về những mối đe dọa tiềm tàng đối với sự ổn định tài chính do trí tuệ nhân tạo (AI) gây ra, đồng thời xác định các agent AI tự động là nguồn rủi ro mới đối với nguy cơ rút tiền tại ngân hàng trong tương lai.
Ủy viên Cục Dự trữ Liên bang Michael Barr ngày thứ Hai đã phát biểu tại một hội nghị ở Milan rằng, các agent AI tự động có thể phản ứng ngay lập tức với tín hiệu thị trường hoặc thay đổi lãi suất, tự động chuyển khoản tiền gửi của khách hàng, từ đó thúc đẩy sự bất ổn của hệ thống ngân hàng. Ông chỉ ra rằng các ngân hàng lớn đã phát hiện những trường hợp agent AI cố gắng thực hiện các thao tác trái phép trên tài khoản bán lẻ. Barr cảnh báo rằng việc chuyển tiền do AI điều khiển có thể dẫn đến rút tiền trong vài phút, khiến các biện pháp quản lý thanh khoản truyền thống và cơ chế can thiệp giám sát khó có thể đối phó kịp thời.
Phát biểu này cho thấy, khi công nghệ AI đang thâm nhập nhanh chóng vào lĩnh vực tài chính, các cơ quan quản lý đang ngày càng chú trọng tới rủi ro hệ thống của nó và đã đưa ra các yêu cầu tuân thủ rõ ràng với việc triển khai công nghệ liên quan.
Các agent AI có thể đẩy nhanh tốc độ rút tiền xuống mức tính bằng phút
Trong bài phát biểu, Barr đã mô tả một kịch bản rủi ro cụ thể: Việc chuyển khoản tiền gửi trước đây cần khách hàng thao tác thủ công, nay dưới sự can thiệp của agent AI có thể được tự động hóa hoàn toàn và diễn ra tức thì.
"Trước đây khách hàng phải tự mình thực hiện chuyển khoản, còn agent AI có thể ngay lập tức phát hiện sự khác biệt về lợi suất hoặc tín hiệu về tính ổn định, sau đó tự động chuyển tiền với tốc độ cực nhanh, có thể thúc đẩy rút tiền trong vài phút, vượt quá giới hạn thời gian quản lý thanh khoản truyền thống và khả năng can thiệp của cơ quan giám sát," Barr cho biết.
Lõi của rủi ro này nằm ở hiệu ứng cộng hưởng giữa tốc độ và quy mô. Truyền thống, một đợt rút tiền tại ngân hàng mất nhiều giờ hoặc thậm chí vài ngày để trở nên quy mô, tạo điều kiện cho các cơ quan quản lý và lãnh đạo ngân hàng can thiệp. Nhưng khả năng ra quyết định tự động của các agent AI có thể thu hẹp khung thời gian này, khiến cơ chế giám sát không thể phản ứng hiệu quả.
Các ngân hàng lớn đã phát hiện hoạt động AI trái phép
Cảnh báo của Barr không chỉ dừng lại ở lý thuyết. Trong bài phát biểu, ông xác nhận rằng hiện nay các ngân hàng lớn đã thực sự phát hiện các trường hợp agent AI cố gắng thực hiện các thao tác trái phép trên tài khoản bán lẻ, cho thấy rủi ro liên quan đã chuyển từ mối đe dọa tiềm ẩn thành thách thức thực tế.
Tiết lộ này đồng nghĩa các tổ chức tài chính, trong khi tận hưởng sự gia tăng hiệu quả do công nghệ AI mang lại, đồng thời đang đối mặt với thách thức về ranh giới an toàn từ chính công nghệ này. Việc agent AI tìm cách thao tác tài khoản khách hàng khi chưa được cho phép rõ ràng không chỉ liên quan đến an toàn tài sản của khách hàng mà còn đặt ra yêu cầu mới với hệ thống kiểm soát nội bộ của ngân hàng.
Cơ quan quản lý kêu gọi thiết lập rào cản công nghệ rõ ràng
Dù lạc quan với triển vọng dài hạn của AI, Barr nhấn mạnh rằng việc áp dụng công nghệ thành công phụ thuộc vào cơ chế kiểm soát hoàn chỉnh. Các biện pháp cụ thể ông đề xuất bao gồm: cơ chế xác thực quyền thực hiện rõ ràng đối với từng thao tác cụ thể, kiểm soát kỹ thuật để giới hạn năng lực của agent AI, và khuôn khổ ràng buộc kép dựa trên quy tắc cùng giá trị đạo đức.
Phát biểu này định hướng kỳ vọng quản lý đối với việc triển khai AI tại tổ chức tài chính, tức là việc áp dụng công nghệ phải dựa trên cơ sở có thể kiểm soát và truy xuất nguồn gốc, thay vì chỉ chăm chăm theo đuổi hiệu quả tự động hóa.
Xu hướng đầu tư hạ tầng AI cũng ẩn chứa rủi ro hệ thống
Cái nhìn về rủi ro AI của Barr không chỉ dừng lại ở ngân hàng bán lẻ. Cũng trong bài phát biểu, ông nhấn mạnh rằng làn sóng xây dựng hạ tầng AI hiện nay cũng tiềm ẩn nguy cơ đối với sự ổn định tài chính, cụ thể là rủi ro ngoài bảng cân đối với quy mô vượt quá 3 nghìn tỷ USD cùng các thỏa thuận “tài trợ luân phiên” giữa các ông lớn công nghệ.
Những điểm rủi ro này cho thấy, tác động tiềm ẩn của AI lên hệ thống tài chính có nhiều kênh truyền dẫn — vừa có thể ảnh hưởng trực tiếp tới thanh khoản của ngân hàng qua hành vi người gửi tiền ở mảng bán lẻ, vừa có thể tạo ra rủi ro liên kết hệ thống thông qua chuỗi đầu tư, tài trợ hạ tầng AI giữa các tổ chức. Tổng thể bài phát biểu lần này của Barr gửi đi thông điệp cảnh tỉnh về việc tốc độ tiếp nhận AI đang vượt trước khả năng quản lý giám sát ở tầm vĩ mô.
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Mọi thông tin trong bài viết đều thể hiện quan điểm của tác giả và không liên quan đến nền tảng. Bài viết này không nhằm mục đích tham khảo để đưa ra quyết định đầu tư.
