Biểu đồ của Morgan Stanley giải thích tác động của "làn sóng xanh": 20% dự án trung tâm dữ liệu mới có thể bị lùi đến năm 2029, 40% chip xuất xưởng trước năm 2028 "không thể cấp điện"

Nghiên cứu mới nhất của Morgan Stanley cho thấy, lực cản chính trị do cuộc bầu cử giữa kỳ của Mỹ đã thực sự thay đổi nhịp độ xây dựng trung tâm dữ liệu AI, khoảng 20% dung lượng mới dự kiến sẽ hoàn thành vào năm 2028 tại Mỹ sẽ bị hoãn sang năm 2029, và khoảng 40% chip triển khai tại Mỹ từ năm 2026 đến 2028 đối mặt với nguy cơ không được cấp điện đúng thời hạn. Nhận định này sẽ tạo hiệu ứng dây chuyền đối với chuỗi cung ứng công nghệ, thị trường tài trợ trung tâm dữ liệu và chu kỳ chi tiêu vốn tổng thể của AI.

Theo báo cáo ngày 9 tháng 11 của Morgan Stanley, hãng dự báo khoảng 5GW (gigawatt) dự án trung tâm dữ liệu tại Mỹ sẽ được chuyển từ năm 2028 sang năm 2029. Sau điều chỉnh, dung lượng mới hằng năm của trung tâm dữ liệu Mỹ sẽ giảm 4% vào năm 2028 (trong khi toàn cầu vẫn tăng 9%), và bật tăng 38% vào năm 2029 (toàn cầu tăng 20%). 116 GW nhu cầu điện năng cho việc xuất khẩu chip tại Mỹ từ 2026 đến 2028 đối mặt với mức thiếu hụt tiềm năng ròng là 44 GW, chiếm khoảng 38%-40%, nguyên nhân chủ yếu là do thiếu dung lượng điện lưới, các dự án đang xây dựng chưa hoàn thành và trì hoãn cung cấp điện liên quan đến bầu cử giữa kỳ.

Báo cáo xác định, các công cụ chính sách thực chất có thể hạn chế tiến độ dự án phần lớn nằm trong tay chính quyền bang và địa phương, cục diện chính trị ở cấp liên bang có ảnh hưởng trực tiếp hạn chế đối với các dự án cụ thể.

Morgan Stanley cho rằng, các thống đốc mới đắc cử thường ít khả năng can thiệp vào các dự án đang xây dựng, vì vậy kỳ vọng đối với các dự án năm 2027 được duy trì; nhưng một số dự án dự kiến năm 2028 tại bang Texas và Ohio có thể bị trì hoãn do thống đốc và cơ quan lập pháp thương lượng đưa ra yêu cầu mới. Bốn ảnh hưởng chính mà điều này mang lại gồm: vị trí trung tâm dữ liệu trở nên phân tán hơn (bao gồm chuyển ra nước ngoài), hệ số phí dung lượng hiện hữu tăng, chuỗi cung ứng công nghệ năm 2028 đối mặt với rủi ro đứt đoạn mang tính giai đoạn, và chu kỳ chi tiêu vốn cho AI kéo dài tổng thể.

Báo cáo của Morgan Stanley chỉ ra, việc phản đối AI và mở rộng trung tâm dữ liệu là vấn đề gây phân hóa cử tri rõ rệt trong bầu cử giữa kỳ lần này, khảo sát của tổ chức vào tháng 8 năm 2026 cho thấy 72% cử tri tiềm năng cho rằng quan điểm về AI của ứng viên là "rất quan trọng" hoặc "khá quan trọng", trong đó tỷ lệ này ở nhóm 18-34 tuổi lên đến 76%.

Tuy nhiên, báo cáo nhấn mạnh, việc các tuyên bố tranh cử có thể chuyển hóa thành hạn chế thực tế đối với dự án vẫn chịu ảnh hưởng của các yếu tố quy trình. Mặc dù đảng Dân chủ giành được thắng lợi quan trọng trong bầu cử thống đốc các bang trọng điểm như Texas, Ohio, nhưng quyền kiểm soát cơ quan lập pháp ở mỗi bang vẫn thuộc về hai đảng, quan điểm đơn phương của thống đốc khó có thể vượt qua quy trình lập pháp để triển khai trực tiếp.

Dự án đang xây dựng dự kiến nhận ảnh hưởng hạn chế. Báo cáo đánh giá, các thống đốc mới nhiều khả năng sẽ hợp tác với cơ quan lập pháp, đưa ra các yêu cầu phê duyệt mới cho nhà phát triển trung tâm dữ liệu, thay vì trực tiếp dừng thi công. Lý thuyết này giúp báo cáo giữ vững kỳ vọng xây dựng năm 2027, và tập trung điều chỉnh nhịp độ vào các dự án khởi công mới năm 2028.

Vượt trên khía cạnh chính trị, báo cáo phân loại việc thiếu nguồn cung điện là hạn chế cốt lõi đối với triển khai chip tại Mỹ từ 2026 đến 2028.

Theo mô hình thác nước của Morgan Stanley, tổng nhu cầu điện cho xuất khẩu chip tại Mỹ từ 2026 đến 2028 là 116 GW; trừ đi 25 GW có khả năng được cung cấp bởi trung tâm dữ liệu đang xây dựng và 21 GW dung lượng điện lưới khả dụng, cộng thêm 6 GW thiếu hụt mới do trì hoãn cung cấp điện liên quan đến bầu cử giữa kỳ,mức thiếu hụt điện tiềm năng lên đến 76 GW.

Trên cơ sở đó, các phương án cấp điện thay thế như tua-bin, pin nhiên liệu Bloom Energy và điện hạt nhân có thể giảm áp 27 GW, chuyển dịch triển khai sang Châu Á có thể giảm tiếp 5 GW, cuối cùng mức thiếu hụt ròng tiềm năng thu hẹp còn 44 GW, chiếm khoảng 40% tổng nhu cầu 116 GW.

Morgan Stanley dự tính, vị thế dẫn đầu của thị trường Mỹ sẽ không bị thay đổi căn bản bởi kết quả bầu cử giữa kỳ lần này. Lấy năm 2025 làm mốc, đến năm 2030 Mỹ dự kiến tăng thêm khoảng 103GW, Trung Quốc khoảng 55GW, Châu Âu khoảng 13GW.

Nhưng kết quả bầu cử giữa kỳ có thể tiếp tục thúc đẩy các nhà phát triển Mỹ hướng ra thị trường nước ngoài. Morgan Stanley cho rằng, Đông Nam Á (+6 GW), Ấn Độ (+7 GW), Châu Âu (+12 GW), Úc (+4 GW), Nhật Bản (+2 GW) và Hàn Quốc (+2 GW) là các khu vực có thể hợp lý tiếp nhận dung lượng trung tâm dữ liệu Mỹ. Báo cáo đồng thời chỉ rõ, dung lượng mới tại Châu Âu dự kiến chủ yếu vẫn phục vụ nhu cầu nội địa khu vực.

Khi lựa chọn nơi xây dựng ở nước ngoài, chi phí xây dựng và giá điện là hai yếu tố quan trọng nhất. Báo cáo ước tính chi phí xây dựng trung tâm dữ liệu đang tăng trên 10% mỗi năm, các động lực thúc đẩy gồm khủng hoảng năng lượng, tăng lãi suất, nhu cầu đầu tư vào lưới điện và chi phí tiền lương tăng. GPU chiếm khoảng một nửa tổng chi tiêu vốn cho mỗi GW trung tâm dữ liệu AI, là hạng mục mang trọng số cao nhất.

Morgan Stanley giữ nguyên dự báo chi tiêu vốn cho các doanh nghiệp công nghệ siêu quy mô như công ty mẹ của Google GOOGL, Amazon, Microsoft, Meta.

Theo ước tính, tổng chi tiêu vốn của các tổ chức này sẽ tăng từ khoảng 481 tỷ USD năm 2025 lên khoảng 951 tỷ USD năm 2026, khoảng 1,64 nghìn tỷ USD năm 2027, và tiếp tục tăng lên khoảng 1,76 nghìn tỷ USD năm 2028, tỷ lệ tăng trưởng từ 98% năm 2026, 73% năm 2027 giảm mạnh còn 7% vào năm 2028. Báo cáo đồng thời chỉ ra, nếu việc trì hoãn xây dựng năm 2028 trở thành hiện thực, chi tiêu vốn năm đó có khả năng sẽ được điều chỉnh xuống.

Ở khía cạnh thị trường tín dụng, báo cáo nhận thấy nội bộ hoạt động tài trợ AI xuất hiện sự phân hóa rõ rệt về chất lượng. Trái phiếu của các doanh nghiệp công nghệ siêu quy mô chất lượng cao phát hành tăng lên gần đây, nhưng mức chênh lệch tín dụng đã mở rộng tới mức cao nhất trong năm, vượt chỉ số trái phiếu đầu tư phổ biến, dù điểm tín dụng của họ thường cao hơn. Đồng thời, trái phiếu xây dựng trung tâm dữ liệu - nhóm nhạy cảm hơn với lãi suất - phát hành chậm lại rõ rệt, các trái phiếu này liên tục thua kém chỉ số cùng phân cấp kể từ mùa hè đến nay.

Morgan Stanley dự báo, giao dịch tài trợ chip và phát hành trái phiếu kỳ hạn ngắn của các doanh nghiệp công nghệ siêu quy mô sẽ tăng lên. Khi thị trường đánh giá lại rủi ro phí bảo hiểm trong xây dựng trung tâm dữ liệu, trái phiếu trung tâm dữ liệu dự kiến vẫn duy trì biến động lớn. Nếu nhịp độ xây dựng chậm lại, áp lực cung tài trợ bổ sung có thể được giảm nhẹ phần nào.