Cổ phiếu công nghệ bốc hơi 2,5 nghìn tỷ USD, IPO của Anthropic với định giá 1,5 nghìn tỷ USD chịu áp lực

Theo thông tin từ Woofun AI, Anthropic – từng được xem là “mục tiêu IPO bắt buộc mua”, hiện đang đối mặt với thách thức nghiêm trọng về mục tiêu định giá 1,5 nghìn tỷ USD trong bối cảnh cổ phiếu công nghệ bốc hơi 2,5 nghìn tỷ USD vốn hóa chỉ trong một phiên biến động mạnh.

Kế hoạch niêm yết của doanh nghiệp AI nổi bật này đã rơi vào thế khó chồng chất về định giá và thời điểm, do tâm lý hoảng loạn của thị trường sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Theo Reuters trích dẫn bốn nguồn tin nội bộ, một số nhà đầu tư cho rằng mức định giá mục tiêu này quá cao, trong đó có người cho rằng giá trị thực tế có thể chỉ gần 1 nghìn tỷ USD.

Đồng thời, một số nhà đầu tư trực tiếp đặt nghi vấn về khả năng bắt đầu roadshow đúng hạn vào tuần 9 tháng 11, thị trường đang nhanh chóng mất niềm tin vào việc Anthropic có thể hoàn tất niêm yết trong năm nay. Tình hình này mang ý nghĩa sâu rộng cho toàn bộ thị trường, bởi Anthropic có mối liên kết sâu sắc với các ông lớn công nghệ như Google (GOOGL.US), Amazon (AMZN.US), Nvidia (NVDA.US)…, đợt IPO này vốn được kỳ vọng sẽ phá kỷ lục huy động 86,2 tỷ USD do SpaceX (SPCX.US) tạo ra hồi tháng 6 năm nay, trở thành vụ chào bán cổ phiếu lớn nhất lịch sử thị trường Mỹ. Nếu kế hoạch niêm yết thất bại hoặc buộc phải giảm giá mạnh, điều này có thể khiến tâm lý của nhóm cổ phiếu AI vốn đã mong manh thêm nặng nề, đồng thời tạo áp lực lên thị trường vốn đang có tỷ trọng lớn cổ phiếu công nghệ.

Ngòi nổ cho đợt bán tháo cổ phiếu công nghệ lần này là kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ vừa qua. Kết quả này đã đưa một nhóm các lực lượng hoài nghi chính sách AI nắm quyền trung tâm, nhiều bang thông qua lệnh tạm dừng có thể làm trì hoãn việc xây dựng trung tâm dữ liệu ở Mỹ, trực tiếp đánh vào lõi logic đầu tư hạ tầng AI. Chỉ trong hai phiên tiếp theo, tài sản liên quan đến AI đồng loạt bị bán tháo, hơn 50 cổ phiếu công nghệ thành phần chỉ số S&P 1500 giảm trên 10% mỗi phiên. CoreWeave (CRWV.US), Nebius (NBIS.US), IREN và các cổ phiếu trung tâm dữ liệu, điện toán hiệu năng cao giảm mạnh nhất, vốn hóa mỗi doanh nghiệp giảm nửa chỉ trong vòng một tháng. Chênh lệch hợp đồng hoán đổi rủi ro tín dụng đối với CoreWeave và SpaceX đều đạt mức cao lịch sử, kỳ vọng vỡ nợ của thị trường trong vài năm tới tăng rõ rệt.

Keith Lerner – Giám đốc đầu tư của Truist Advisory Services – cho biết, trong một tháng qua nhóm công nghệ đã giảm tương đối so với S&P 500 tới 10,7%, là mức kém nhất kể từ tháng 5/2002. Ông mô tả đợt bán tháo lần này là “khó chịu nhưng không bất thường”, đồng thời cảnh báo “sợi dây cao su đang bị kéo căng đến giới hạn”. Theo dữ liệu Vanda Research, áp lực bán lẻ mạnh nhất kể từ đại dịch COVID-19. Microsoft cũng siết chặt giám sát một số dự án trung tâm dữ liệu của Nebius, IREN, Nscale – các nhà cung cấp dịch vụ đám mây mới nổi trong cùng thời gian, càng tăng thêm lo ngại về sự chững lại của đầu tư hạ tầng AI.

Dữ liệu tổng hợp của Woofun AI cho thấy, chuỗi phản ứng do bất ổn chính sách này gây nên đã khiến logic định giá của ngành AI chuyển nhanh từ “phí tăng trưởng” sang “chiết khấu rủi ro”, mức độ dung nạp của nhà đầu tư với các dự án đầu tư vốn lớn giảm mạnh.

Anthropic ban đầu dự kiến hoàn tất niêm yết trước tuần lễ Tạ ơn, quy mô huy động tối đa 100 tỷ USD, tương ứng định giá khoảng 1,5 nghìn tỷ USD. Đầu năm nay, thị trường từng kỳ vọng giá trị công ty có thể chạm mốc 2 nghìn tỷ USD. Nay, theo bốn nguồn tin được trích dẫn, một số nhà đầu tư xem 1,5 nghìn tỷ USD là giá trần chứ không phải mốc hợp lý, và yêu cầu Anthropic phải chiết khấu sâu hơn mới cam kết đăng ký mua. Nỗi lo của nhà đầu tư không chỉ đến từ biến động thị trường, mà còn từ cơ bản của Anthropic: công ty còn lãi hoạt động khoảng 974 triệu USD quý II, sang quý III lỗ hoạt động 567 triệu USD; các cam kết về tính toán và cho thuê được tiết lộ trong hồ sơ sửa đổi S-1 lên tới 895,4 tỷ USD, trong đó 69,8 tỷ USD sẽ đáo hạn trong một năm. Nhà đầu tư cũng chờ đợi số liệu doanh thu tháng 10 bị bỏ trống trong tài liệu S-1 mới nhất nhằm đánh giá liệu công ty có lấy lại đà tăng trưởng sau thời gian chậm lại gần đây hay không.

Việc thiếu dữ liệu then chốt này khiến các nhà đầu tư tổ chức càng khó đưa ra các quyết định đặt cược lớn trong bối cảnh thị trường hiện tại. Một nhà đầu tư lớn khác cho biết, ngay cả khi thị trường hồi phục, việc thuyết phục các tổ chức vừa chịu lỗ nặng trong đợt bán tháo này tiếp tục đặt cược lớn cho nhóm AI vẫn là thử thách lớn. Nhà đầu tư này không loại trừ khả năng Anthropic phải hoãn niêm yết. Ngược lại, đối thủ AI là OpenAI cũng đang chứng kiến môi trường huy động vốn kém sôi động hơn. Đến nay, vòng gọi vốn mới nhất của OpenAI chỉ đạt hơn 11 tỷ USD, chưa đến một nửa mục tiêu ban đầu là 30 tỷ USD, định giá thực tế thấp hơn mong đợi trước đó, dừng ở 1,25 nghìn tỷ USD.

Khó khăn tăng vốn trong ngành càng làm suy giảm động lực duy trì định giá cao cho Anthropic.

Lãnh đạo Anthropic cùng cố vấn dự kiến sẽ họp trong một vài ngày tới để bàn về phương án IPO tiếp theo. Theo nguồn tin nội bộ, công ty đã chủ động tránh cam kết mốc thời gian cụ thể suốt quá trình chuẩn bị, để giữ không gian linh hoạt điều chỉnh. Tính đến 30/9, Anthropic có khoảng 146,6 tỷ USD thanh khoản có thể sử dụng, bao gồm 95,6 tỷ USD tiền mặt, 36,3 tỷ USD đầu tư ngắn hạn và 14,8 tỷ USD hạn mức tín dụng chưa sử dụng. Dưới áp lực bên ngoài, Anthropic đối diện nhiều lựa chọn: tiến hành IPO với định giá thấp hơn, thu hẹp quy mô huy động hoặc trì hoãn đến khi thị trường thuận lợi hơn.

Tuy nhiên, hoãn IPO không phải không có cái giá phải trả. Quyết định trì hoãn có thể càng làm gia tăng lo ngại về sức khỏe hệ sinh thái AI, nhất là khi tín hiệu chính trị thắt chặt xây dựng trung tâm dữ liệu đã rất rõ ràng. Đồng thời, là doanh nghiệp AI có định giá cao nhất, nếu Anthropic bị coi là không thể huy động vốn thành công, sẽ khiến giá trị của các công ty công nghệ lớn trên thị trường bị ảnh hưởng tiêu cực. Đối tác của Cherry Lane Investments – Rick Meckler – vẫn lạc quan thận trọng về triển vọng dài hạn: “Những công ty này cuối cùng vẫn sẽ trở thành một phần của tương lai, cuối cùng sẽ lên sàn, nhà đầu tư vẫn sẽ quan tâm. Định giá trên thị trường tư lâu nay tăng nóng, giờ điều chỉnh nhẹ cũng là bình thường.” Thế nhưng, trong bối cảnh hiện tại, liệu sự lạc quan này có đủ để Anthropic hoàn tất IPO với mức giá kỳ vọng hay không vẫn cần kiểm chứng. Đây là một phép thử căng thẳng cho định giá của ngành AI, tiếp nối sau khi OpenAI cũng khó huy động được vốn lớn.