Tăng trưởng kinh tế khu vực đồng euro quý III có khả năng chậm lại, Ngân hàng Trung ương Châu Âu có thể giữ nguyên chính sách trong tuần này

Theo ứng dụng tài chính Thông Minh, động lực tăng trưởng kinh tế suy yếu có thể trở thành một trong những lý do khiến Ngân hàng Trung ương Châu Âu tạm thời hoãn lại hành động tăng lãi suất. Dù hiện tại phần lớn sự chú ý của khu vực euro đều tập trung vào khó khăn tài chính tại Pháp và các vấn đề trên thị trường trái phiếu, nhưng khảo sát mới nhất cho thấy dữ liệu sẽ được công bố vào thứ Sáu tuần này sẽ cho thấy tốc độ tăng trưởng kinh tế của khu vực euro trong quý 3 có thể chậm lại từ 0,6% trong quý 2 xuống còn 0,2%. Đồng thời, một số khảo sát khác chỉ ra rằng lạm phát của bốn nền kinh tế lớn nhất khu vực euro trong tháng 10 chưa xuất hiện xu hướng tăng phổ biến rõ rệt.

Tăng trưởng kinh tế khu vực euro dự báo sẽ chậm lại trong quý 3

Sau khi chiến sự tại Trung Đông bùng nổ từ cuối tháng 2, kinh tế châu Âu từng thể hiện sức mạnh kiên cường nhưng có vẻ đang bắt đầu mất động lực, hoạt động kinh doanh cũng cho thấy dấu hiệu suy yếu. Dù tổng quan vẫn ổn, nhưng Simona Delle Chiaie - chuyên gia kinh tế trưởng khu vực euro của Bloomberg Economics - cho rằng thị trường vẫn có lý do để duy trì sự thận trọng. Bà nhận định: “Vấn đề lớn hơn là tiếp theo sẽ xảy ra điều gì. Khi lạm phát vẫn ở mức cao và môi trường tài chính thắt chặt mạnh, các rủi ro giảm sút tăng trưởng kinh tế đang ngày càng tích tụ.”

Trong quý 3, sản lượng kinh tế châu Âu đã bị tác động bởi nhiều yếu tố, bao gồm cả đợt nắng nóng mùa hè, mực nước tại các dòng sông chính thấp và lợi suất trái phiếu toàn cầu tăng vọt. Sau đó, môi trường tổng thể tiếp tục xấu đi khi Pháp đối mặt với các cuộc biểu tình lớn và tình trạng tài chính công của nước này bị đặt nghi vấn ngày càng nhiều.

Khi khu vực tư nhân của Pháp bị thu hẹp trong tháng 10, Tập đoàn Carrefour cảnh báo rằng những vụ cướp diễn ra trên toàn quốc sẽ gây thiệt hại lớn cho kết quả kinh doanh của công ty. Giá cổ phiếu của nhà vận hành siêu thị này đã ghi nhận tuần tồi tệ nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu.

Là nền kinh tế lớn nhất khu vực euro, Đức đã có cải thiện sau nhiều năm gặp khó khăn nhờ chi tiêu của chính phủ tăng mạnh. Dù vậy, Ngân hàng Trung ương Đức vẫn dự báo kinh tế Đức có thể rơi vào trạng thái đình trệ trong quý 3.

Xét về lạm phát, có vẻ lạm phát khu vực euro sẽ tăng lên 4% trước khi kết thúc năm nay, nhưng mỗi quốc gia lại thể hiện xu hướng khác nhau trong tháng này. Nguyên nhân một phần là do chính sách giảm thuế nhiên liệu của Đức, tuy vậy, các chuyên gia phân tích cũng dự báo lạm phát của Tây Ban Nha sẽ giảm.

Diễn biến lạm phát khu vực euro sẽ phân hóa

Dữ liệu từ Cục Thống kê Châu Âu cho thấy lạm phát ở eurozone tháng 9 đã tăng lên 3,8%, cao hơn mức 3,2% của tháng 8; giá năng lượng tăng 18,8% so với cùng kỳ năm trước, trở thành nhân tố chủ chốt thúc đẩy lạm phát. Đối mặt với giá năng lượng tăng, nhiều chính phủ châu Âu đã áp dụng các biện pháp như giảm thuế nhiên liệu, can thiệp vào giá năng lượng và hỗ trợ trợ cấp cho người dân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, trợ cấp chỉ có thể giảm tải khó khăn ngắn hạn, khó xóa bỏ nguyên nhân gốc rễ của việc giá năng lượng leo thang.

Giá năng lượng tăng vọt do xung đột tại Trung Đông đang tạo áp lực cho lạm phát khu vực euro. Tuy vậy, các nhà hoạch định chính sách nhấn mạnh rằng họ chưa thấy xuất hiện hiệu ứng vòng hai như tăng lương. Một số quan chức, bao gồm cả chuyên gia kinh tế trưởng của Ngân hàng Trung ương Châu Âu - Philip Lane, cho biết việc áp dụng các biện pháp chính sách “có tiết chế” là đủ để khôi phục ổn định giá cả.

Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu, Christine Lagarde trước đó cho biết lạm phát cao ở eurozone do giá năng lượng cao chưa lan sang các lĩnh vực kinh tế rộng hơn. Bà khẳng định các quan chức ngân hàng trung ương châu Âu đang đánh giá “có bao nhiêu tác động gián tiếp đang được truyền qua nền kinh tế, và sẽ theo dõi nếu hiệu ứng vòng hai bắt đầu xuất hiện, chúng ta cần làm thế nào để dự đoán trước tốt nhất”.

Thống đốc Ngân hàng Trung ương Pháp, Emmanuel Moulin cũng có lập trường tương tự như Lagarde về vấn đề lạm phát. Ông cho rằng Ngân hàng Trung ương châu Âu dự kiến “tác động gián tiếp và hiệu ứng vòng hai sẽ tiếp tục được kiểm soát”, và các chỉ số giá cốt lõi của khu vực eurozone chỉ tăng “mức độ vừa phải”.

Tăng trưởng kinh tế chậm lại và áp lực lạm phát không tiếp tục leo thang có thể khiến Ngân hàng Trung ương châu Âu giảm tính cấp bách phải hành động. Đối với các chuyên gia kinh tế, điều này nghĩa là Ngân hàng Trung ương châu Âu có thể tới tháng 12 mới tăng lãi suất cơ chế tiền gửi lần thứ ba và cũng là cuối cùng, thay vì tăng trong tuần này. Dự kiến tại cuộc họp tuần này, Ngân hàng Trung ương châu Âu sẽ giữ nguyên lãi suất cơ chế tiền gửi ở mức 2,5%.

Quan điểm giữa các tổ chức có sự khác biệt

Một số tổ chức vẫn lạc quan về triển vọng tăng trưởng kinh tế. Ngân hàng BNP Paribas cho rằng nếu loại trừ dữ liệu kinh tế Ireland vốn biến động mạnh, kinh tế châu Âu quý 3 vẫn duy trì sự kiên cường, đến từ tỷ lệ thất nghiệp thấp.

Tuy nhiên, chuyên gia kinh tế trưởng khu vực châu Âu của Morgan Stanley, Jens Eisenschmidt, nhận định các rủi ro đang dần tích tụ. Ông liệt kê thiếu hụt năng lượng là một trong các rủi ro trong tương lai. Ông nói: “Ngắn hạn, dường như vẫn chưa có giải pháp cho cuộc khủng hoảng năng lượng có thể nhanh chóng phát huy hiệu quả. Xét đến mức dự trữ khí đốt của Đức đang thấp, nếu mùa đông lạnh, thậm chí chúng ta có thể phải cân nhắc rủi ro phải áp dụng chế độ phân phối năng lượng.”

Thị trường trái phiếu cũng là yếu tố cần được cân nhắc. Riêng tại Pháp, mức lãi suất bổ sung mà nhà đầu tư yêu cầu khi nắm giữ trái phiếu chính phủ Pháp kỳ hạn 10 năm thay vì trái phiếu kỳ hạn tương đương của Đức đã tăng lên mức cao nhất kể từ cuộc khủng hoảng nợ châu Âu.

Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu, Christine Lagarde cho biết trong tháng này, lợi suất trái phiếu đã “tăng đáng kể” kể từ cuộc họp tháng 9. Sự thay đổi này sẽ kéo giảm tăng trưởng kinh tế và hạn chế mức độ lan truyền của chi phí năng lượng cao tới nền kinh tế. Dù phủ nhận các đồn đoán về khủng hoảng nợ, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Italy, Fabio Panetta tuần trước vẫn thừa nhận tình hình hiện tại sẽ “kìm hãm” tăng trưởng kinh tế.

Ngân hàng Mỹ cho rằng xét đến các yếu tố nói trên, các nhà hoạch định chính sách của Ngân hàng Trung ương châu Âu sẽ muốn phát đi tín hiệu chính sách nhẹ nhàng hơn tại cuộc họp sắp tới so với cuộc họp tháng 9. Nhóm chuyên gia kinh tế của Ngân hàng Mỹ do Ruben Segura-Cayuela dẫn đầu nhận định: “Môi trường tài chính vẫn còn căng thẳng và khả năng sẽ thắt chặt thêm; chênh lệch lãi suất duy trì xu hướng nới rộng, còn tình hình chính trị của Pháp làm gia tăng áp lực đó.” Họ cho rằng Ngân hàng Trung ương châu Âu “cần chú trọng hơn tới tác động của diễn biến hiện tại lên tăng trưởng kinh tế so với thời gian gần đây”.