Ngân hàng Deutsche: Bong bóng AI có thể vỡ và trở thành rủi ro hệ thống lớn nhất cho thị trường vào năm tới, trái phiếu chính phủ Mỹ được kỳ vọng sẽ thu hút dòng vốn trú ẩn an toàn.

Ứng dụng tài chính thông minh cho biết, George Saravelos, Giám đốc Nghiên cứu Ngoại hối Toàn cầu của Deutsche Bank, nhận định rằng tâm lý bi quan đối với thị trường trái phiếu toàn cầu đã lan rộng quá mức trong năm nay và thị trường có thể đang đánh giá thấp khả năng dòng vốn lớn đổ vào thị trường trái phiếu nếu ngành trí tuệ nhân tạo (AI) gặp rủi ro nghiêm trọng. Ông cho rằng, rủi ro hệ thống lớn nhất đối với thị trường tài chính trong năm tới có thể không phải là vấn đề nợ của châu Âu, mà là những cú sốc bất ngờ trong hệ sinh thái AI.

Saravelos chỉ ra trong báo cáo phát hành hôm thứ Sáu rằng, các cuộc trao đổi gần đây với khách hàng Mỹ cho thấy các nhà đầu tư bắt đầu lo ngại làn sóng đầu tư AI đang thúc đẩy lợi suất trái phiếu tăng, đồng thời cho rằng Bộ Tài chính Mỹ đã dần mất khả năng kiểm soát lợi suất trái phiếu quốc gia dài hạn.

Trong bối cảnh này, thị trường bắt đầu dự đoán Bộ Tài chính Mỹ có thể sẽ tạm ngừng phát hành trái phiếu kỳ hạn 20 năm nhằm giảm áp lực lên thị trường trái phiếu dài hạn. Cùng lúc đó, thị trường trái phiếu Pháp gần đây trải qua đợt bán tháo dữ dội, khiến niềm tin của nhà đầu tư suy giảm rõ rệt. Saravelos cho biết ông tiếp xúc với nhiều khách hàng và hầu hết đều có quan điểm bi quan về trái phiếu Pháp.

Tuy nhiên, ông cho rằng tâm lý thị trường hiện nay có thể đã chuyển sang một cực đoan khác.

Saravelos nhấn mạnh, quan điểm của thị trường về AI và trái phiếu năm ngoái hoàn toàn trái ngược với hiện tại. Lúc đó, các nhà đầu tư tin rằng công nghệ AI sẽ nâng cao năng suất, kiềm chế lạm phát và Bộ Tài chính Mỹ có thể thực hiện các biện pháp hữu hiệu để ngăn lợi suất trái phiếu quốc gia dài hạn tăng quá mức. Hiện nay, đầu tư cơ sở hạ tầng AI đang thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nhu cầu tài trợ tăng lên và giá năng lượng leo thang làm dấy lên lo ngại về lạm phát, thị trường bắt đầu coi AI là yếu tố quan trọng đẩy lợi suất trái phiếu lên cao.

Saravelos nhận định, quan điểm về triển vọng trái phiếu hiện tại có thể quá bi quan, bỏ qua nhiều yếu tố tiềm năng có thể thúc đẩy thị trường trái phiếu phục hồi. Theo ông, rủi ro thực sự bị thị trường đánh giá thấp là khả năng ngành AI xuất hiện sự kiện tiêu cực lớn. Saravelos chỉ ra: “Rủi ro hệ thống lớn nhất mà thị trường phải đối mặt trong năm tới không phải là Pháp, mà là xuất hiện vấn đề ở một mắt xích của hệ sinh thái AI, chẳng hạn sự cố an toàn, IPO thất bại hoặc doanh thu doanh nghiệp không đạt kỳ vọng.”

Ông nhấn mạnh hiện tại mức độ tập trung rủi ro ở các tài sản liên quan đến AI rất cao. Nếu làn sóng đầu tư AI gặp cú sốc lớn, nhà đầu tư có thể sẽ đánh giá lại giá trị các tài sản liên quan, đồng thời chuyển vốn từ tài sản rủi ro sang trái phiếu và các tài sản phòng vệ. Theo ông, những sự kiện như vậy sẽ tạo áp lực lên đồng USD nhưng lại rất tích cực cho thị trường trái phiếu, và hiện tại thị trường tài chính vẫn chưa phản ánh đầy đủ rủi ro này.

Gần đây, lợi suất trái phiếu quốc gia Mỹ liên tục tăng lên mức cao nhất trong hàng chục năm. Chiến tranh Iran khiến giá năng lượng tăng mạnh, làm gia tăng quan ngại về lạm phát. Đồng thời, kinh tế Mỹ vẫn duy trì khả năng phục hồi tốt, trong đó đầu tư cơ sở hạ tầng AI là một yếu tố thúc đẩy quan trọng. Tuy nhiên, làn sóng đầu tư AI vừa hỗ trợ tăng trưởng kinh tế vừa khiến nhu cầu tài trợ tăng, làm cho nhà đầu tư phải hấp thụ nhiều nguồn cung trái phiếu hơn. Dưới tác động kép của áp lực lạm phát và nguồn cung trái phiếu gia tăng, trái phiếu quốc gia Mỹ kỳ hạn dài tiếp tục bị áp lực bán.

Khi thị trường trái phiếu bị bán tháo, tin đồn về việc Bộ Tài chính Mỹ có thể điều chỉnh cấu trúc phát hành trái phiếu càng được quan tâm. Hiện nay, một đề xuất được chú ý là giảm quy mô phát hành trái phiếu dài hạn, chuyển sang tăng cường tài trợ bằng nợ ngắn hạn. Trong đó, vì lợi suất trái phiếu 20 năm cao hơn các kỳ hạn lân cận, việc cắt giảm hoặc thậm chí hủy phát hành trái phiếu kỳ hạn 20 năm đã trở thành một lựa chọn mà thị trường bàn luận mạnh mẽ.

Tuy nhiên, hiệu quả thực tế của đề xuất này vẫn còn gây tranh luận. Một số chuyên gia thị trường, bao gồm cả các chiến lược gia của BNP Paribas, cho rằng việc hủy phát hành trái phiếu 20 năm chưa chắc đã giảm được chi phí đi vay dài hạn, thậm chí có thể đem đến kết quả ngược lại.

Saravelos lại cho rằng, so với việc điều chỉnh cấu trúc phát hành trái phiếu để giảm áp lực tăng lợi suất, việc định giá lại rủi ro liên quan đến AI có lẽ sẽ là chất xúc tác quan trọng thúc đẩy thị trường trái phiếu phục hồi. Nếu ngành AI xảy ra sự kiện tiêu cực lớn, nhà đầu tư sẽ nhanh chóng giảm tiếp xúc với tài sản rủi ro và tăng tỷ trọng trái phiếu quốc gia Mỹ, qua đó đẩy giá trái phiếu lên và kéo lợi suất xuống.

Đối với rủi ro trái phiếu Pháp được thị trường chú ý gần đây, Saravelos cũng cho rằng một phần lo lắng của nhà đầu tư đã bị phóng đại. Ông cho biết, Deutsche Bank đã giải thích cho khách hàng vì sao nên tránh so sánh đơn giản động thái của thị trường trái phiếu Pháp hiện nay với cuộc khủng hoảng nợ chủ quyền châu Âu giai đoạn 2010-2015.

Tuy nhiên, Saravelos thừa nhận rằng với sự biến động dữ dội của thị trường trái phiếu Pháp tuần trước, cần thêm thời gian để nhà đầu tư lấy lại niềm tin. Ông chỉ ra rằng sự bất ổn của thị trường nợ Pháp cũng khiến đồng euro chịu thêm áp lực giảm, và rủi ro này vốn không nằm trong dự báo thị trường năm nay của Deutsche Bank.