Có tin đồn rằng Saudi Arabia dự kiến hoàn tất kế hoạch trung chuyển dầu qua eo biển Hormuz để giành thị phần trên thị trường.

Theo thông tin từ các nguồn tin thân cận, Saudi Arabia đang đàm phán với các khách hàng mua dầu thô, dự kiến từ năm tới sẽ hoàn thành việc bốc xếp dầu thô ngoài khu vực eo biển Hormuz và đưa hình thức này vào các hợp đồng cung ứng dài hạn. Mô hình chuyển tải này đã được sử dụng trong thời gian xảy ra xung đột Iran; hiện nay, Saudi Arabia mong muốn đưa nó thành quy trình thường xuyên nhằm giành thị phần lớn hơn trên thị trường.

Nguồn tin cho biết các cuộc đàm phán liên quan vẫn đang tiếp tục và cần được hoàn tất trước cuối năm nay. Nếu phương án này được phê duyệt, mô hình giao hàng dầu thô xuất khẩu của Saudi Arabia sẽ có sự điều chỉnh lớn, vì phần lớn nguồn cung ứng của Saudi được thực hiện theo các hợp đồng dài hạn.

Cuộc xung đột với Iran đã kéo dài tám tháng làm gián đoạn tuyến vận chuyển dầu thô truyền thống, hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Các quốc gia xuất khẩu dầu chủ chốt trong vùng Vịnh buộc phải điều chỉnh phương thức vận hành để đảm bảo nguồn cung cho khách hàng. Khi cuộc chiến giành khách hàng ngày càng gay gắt, mô hình chuyển tải qua eo biển Hormuz trở thành cơ chế then chốt để đảm bảo nguồn cung cho thị trường: bên bán chịu rủi ro qua eo biển, chuyển tải dầu thô sang tàu khác ngoài khu vực eo biển.

Theo các nguồn tin nói trên, Saudi Aramco còn đang xem xét các điều chỉnh khác, bao gồm việc cung cấp lựa chọn điểm giá tham chiếu và thậm chí giao hàng trực tiếp đến khách hàng tại châu Á. Hiện vẫn chưa có quyết định cuối cùng, các chi tiết liên quan đến giá, cước vận chuyển và khối lượng cung ứng vẫn đang được thảo luận.

Saudi Aramco và Bộ Năng lượng Saudi đều không phản hồi yêu cầu bình luận về các cuộc đàm phán.

Được biết, trước khi xảy ra xung đột, các khách hàng chủ chốt tại châu Á của Saudi Aramco tự bố trí tàu dầu để nhận hàng tại cảng xuất khẩu Ras Tanura nằm sâu trong Vịnh Ba Tư, quá trình vận chuyển thường không do phía Saudi đảm nhận.

Tuy nhiên, sau khi xung đột nổ ra, một số chủ tàu không muốn đi vào eo biển Hormuz. Dù nguồn cung dầu thô vẫn dồi dào, người mua cũng khó thuê được tàu dầu với chi phí hợp lý. Trong bối cảnh này, UAE, Saudi Arabia, Kuwait và Iraq đã áp dụng phương án chuyển tải qua eo biển Hormuz, giao dầu thô qua hình thức chuyển từ tàu sang tàu ngoài khu vực eo biển.

Theo nguồn tin, Saudi Aramco đã cung cấp ba loại dầu thô chính qua cơ chế chuyển tải này: dầu nhẹ Arab, dầu trung Arab và dầu nặng Arab.

Một nguồn tin khác cho biết gần đây Saudi Aramco cho phép một số khách hàng thực hiện chuyển tải dầu thô từ tàu sang tàu gần vùng biển Ấn Độ. Đối với các khách hàng không thể đến vịnh Oman vì lý do an ninh, đây là phương án an toàn hơn, đồng thời giúp giảm áp lực tắc nghẽn tại các cảng ở bán đảo Ả Rập.

Nguồn tin cho biết thêm, Saudi Aramco vẫn đang nghiên cứu phương án vận chuyển, thử nghiệm cung ứng dầu thô trực tiếp đến khách hàng. Những phương án này không chỉ đảm bảo hoạt động xuất khẩu thông suốt, mà còn giúp Saudi Aramco hưởng lợi một phần từ việc cước thuê tàu dầu qua eo biển Hormuz tăng vọt.

Có thông tin cho rằng một số khách hàng châu Á đang đàm phán với Saudi Aramco về việc sử dụng giá Brent futures làm cơ sở cho hợp đồng mua dầu thô dài hạn, thay thế giá tham chiếu hiện tại là Dubai và Oman. Điều này đồng nghĩa quốc gia xuất khẩu dầu tại vùng Vịnh này sẽ có tính linh hoạt cao hơn về định giá.